Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ

06/07/2021 17:39

Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ trên núi Phja Tém, xã Hồng Việt (Hòa An) là hiện vật gốc độc bản có niên đại năm 1431 - khẳng định chủ quyền quốc gia Đại Việt ở vùng biên viễn. Bia có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học.

 

Lãnh đạo huyện Hòa An và xã Hồng Việt nhận Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ.

Bài thơ Ngự chế được vua Lê Thái Tổ cảm khái trong một lần thân chinh đem quân lên châu Thạch Lâm, trấn Thái Nguyên (vùng Hòa An, Thạch An ngày nay) để dẹp loạn và trấn áp thổ tù phản nghịch Bế Khắc Thiệu và Nông Đắc Thái (tháng Giêng năm 1431). Theo sử sách ghi lại, dưới thời Hậu Lê, vùng đất Cao Bằng thuộc trấn Thái Nguyên, là phên giậu phía Bắc quan trọng bậc nhất ở biên giới nước ta và nằm trong cương giới của nước Đại Việt, do các thổ tù, tù trưởng nắm giữ. Bế Khắc Thiệu là một thổ tù có công lao được Lê Lợi cử về chống quân Minh xâm lược ở Cao Bằng. Lực lượng khởi nghĩa của Bế Khắc Thiệu trở thành một bộ phận quan trọng trong phong trào giải phóng dân tộc thế kỷ XV. Tuy nhiên, sau khi được tấn phong quản lĩnh trấn thủ Thái Nguyên, Bế Khắc Thiệu cùng Nông Đắc Thái nổi dậy chống chính quyền Trung ương, mưu đồ cát cứ.

Bia Ma nhai Ngự chế là hiện vật gốc độc bản dài 150 cm, rộng 70 cm, được tạo tác ở độ cao khoảng 12 mét so với mặt đất trên vách đá núi Phja Tém, bên dòng sông Dẻ Rào. Bài thơ bố cục thành 8 cột dọc, dưới dạng một bài thơ chữ Hán, thể thất ngôn bát cú. Các chữ trên bia được khắc theo lối Khải chân, to, rõ ràng, dễ đọc. Đây là tuyệt tác nghệ thuật có niên đại sớm nhất trong số 3 bia ma nhai (tức bia khắc trên vách đá) của vua Lê Thái Tổ. Sự tồn tại của văn bia khẳng định chủ quyền quốc gia Đại Việt ở vùng biên viễn dưới vương triều nhà Lê, cũng như công lao to lớn của vua Lê Thái Tổ trong việc dẹp loạn, chinh phạt, giữ yên vùng đất biên cương Cao Bằng.

Nội dung bia là lời huấn thị của vua Lê với muôn dân về trách nhiệm bảo vệ đất nước, răn dạy bách tính về lòng trung quân, ái quốc, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay. Cùng với đó, ngay trên ngọn núi Phja Tém, phía ngoài đường vào Bia Ma nhai Ngự chế còn có bia "Câu Thủy bi ký" năm 1072, nói về việc đào mương, đắp đập, khẩn hoan đất đai mở rộng diện tích phát triển nông nghiệp đời vua Lê Hy Tông.

Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, tháng 7/2011, di tích Bia Ma nhai Ngự chế niên đại 1431 và bia "Câu Thủy bi ký" năm 1072 ở núi Phja Tém được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Ngày 15/1/2020, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 88/QĐ-TTg công nhận Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ là Bảo vật Quốc gia.

Ông Lô Quang Hữu, 74 tuổi, xóm Thanh Hùng, xã Hồng Việt (Hòa An) chia sẻ: Từ khi còn nhỏ tôi đã thấy người dân có ý thức giữ gìn, không phá đá hay có hành vi hủy hoại môi trường ở khu vực này. Nhân dân địa phương rất vui mừng, tự hào khi bia được công nhận là Bảo vật Quốc gia.  

Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế là hiện vật có giá trị đặc biệt về văn hóa, lịch sử, theo quy định được Nhà nước bảo vệ và bảo quản theo chế độ riêng biệt. Cùng với Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế, trên địa bàn huyện Hòa An hiện còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa đã được công nhận như: Khu di tích lịch sử Nặm Lìn, hang Ngườm Bốc, thành Na Lữ, đền vua Lê, đền Dẻ Đoóng, hang Ngườm Slưa... Đó là niềm tự hào của nhân dân địa phương về một vùng đất “địa linh nhân kiệt”, giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa An Đàm Thế Trang, với tiềm năng đa dạng, phong phú về di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của các dân tộc trên địa bàn, trong thời gian tới, huyện tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm nhằm quản lý, khai thác có hiệu quả giá trị truyền thống lịch sử, văn hóa địa phương. Xây dựng kế hoạch, phương án bảo vệ Bảo vật Quốc gia, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho bảo vật và các di tích. Ưu tiên kinh phí đầu tư cho việc cải tạo, nâng cấp đường vào và khuôn viên khu vực lưu giữ bảo vật; gắn phát triển du lịch với bảo tồn di sản, quảng bá truyền thống lịch sử, văn hóa, xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm kết hợp tìm hiểu di sản văn hóa tại địa phương. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng đối với truyền thống quê hương cách mạng, gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị di tích lịch sử, văn hóa./.

Nguồn: baocaobang.vn
Cùng chuyên mục
Rừng rong biển Quảng Ngãi nhìn từ trên cao
Rừng rong biển Quảng Ngãi nhìn từ trên cao

Bình Châu là một trong những xã biển nổi tiếng nhất ở Quảng Ngãi với hàng trăm tàu thuyền khai thác xa bờ.

Lục Nà - mái đình khuất nẻo biên cương
Lục Nà - mái đình khuất nẻo biên cương

Đình Lục Nà nằm ngay cạnh quốc lộ 18C qua địa phận xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, hướng ra cửa khẩu Hoành Mô (tỉnh...

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày.

Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn
Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn

Múa trống là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, có từ lâu đời của đồng bào dân tộc Giáy ở huyện Mèo...

Nét độc đáo trong trang phục truyền thống của người Dao đỏ
Nét độc đáo trong trang phục truyền thống của người Dao đỏ

Với sự tinh tế trong cách ăn mặc, phụ nữ người Dao đỏ tạo ra những nét riêng trong cách bài trí trang phục, không...

Độc đáo di sản văn hóa - lễ cúng rừng của người Mông ở Si Ma Cai
Độc đáo di sản văn hóa - lễ cúng rừng của người Mông ở Si Ma Cai

Ngoài ý nghĩa tín ngưỡng thiêng liêng cầu mong mùa màng tươi tốt, ấm no, lễ cúng rừng của người Mông ở Si Mai Ca...

Tạc tượng gỗ ở làng Kon Du
Tạc tượng gỗ ở làng Kon Du

Người Mơ Nâm (Xơ Đăng) ở làng Kon Du, xã Măng Cành (huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) tạc tượng gỗ dân gian không chỉ...

Âm vang tiếng tù và của người Dao
Âm vang tiếng tù và của người Dao

Đồng bào dân tộc Dao ở vùng đất Tây Yên Tử, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang coi tù và là “linh vật” có ý...

Dây thổ cẩm thắm sắc đại ngàn Tây Nguyên
Dây thổ cẩm thắm sắc đại ngàn Tây Nguyên

Thổ cẩm được đồng bào các dân tộc vùng núi rừng Trường Sơn-Tây Nguyên sản xuất ra không chỉ để làm nên các trang phục...

Chùa Tân Thanh: Cột mốc tâm linh nơi biên cương phía Bắc
Chùa Tân Thanh: Cột mốc tâm linh nơi biên cương phía Bắc

Chùa Tân Thanh không chỉ là nơi đáp ứng đời sống tâm linh, phục vụ nhu cầu tín ngưỡng tôn giáo của người dân địa...

Mảng xanh trên vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc
Mảng xanh trên vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc

Giữa trùng khơi nơi vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc, Khu tăng gia sản xuất tập trung là một màu xanh trải rộng...

Đảo Quan Lạn ghi dấu chiến công của cha ông
Đảo Quan Lạn ghi dấu chiến công của cha ông

Đến với đảo Quan Lạn (huyện Vân Đồn, Quảng Ninh), du khách không chỉ khám phá vẻ đẹp của hòn đảo tiền tiêu của Tổ...

Đời sống chan hòa, phát triển của đồng bào Chăm ở An Giang
Đời sống chan hòa, phát triển của đồng bào Chăm ở An Giang

Như cánh chim Thiên Di, từ hàng trăm năm trước, người Chăm đã tìm đến nơi đầu dòng sông Hậu, tỉnh An Giang để lập...

Bí ẩn nhà cổ ở Há Súng
Bí ẩn nhà cổ ở Há Súng

Khi nói về các kiệt tác kiến trúc nổi tiếng tại Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) du khách thường nghĩ tới Dinh thự...

Áo dài Tày và câu chuyện bảo tồn trang phục dân tộc thời đại 4.0
Áo dài Tày và câu chuyện bảo tồn trang phục dân tộc thời đại 4.0

Mỗi dân tộc đều có một trang phục truyền thống của riêng mình, đó vừa là sản phẩm sáng tạo của dân tộc từ quá...

Tin đọc nhiều
Thừa Thiên Huế cần đẩy mạnh xây dựng ngoại giao kinh tế
Thúc đẩy quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào
77 năm Ngoại giao Việt Nam: Tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ thăm và làm việc tại tỉnh Khánh Hòa
Việt Nam dành ưu tiên hàng đầu cho việc phát triển quan hệ với Campuchia
Phát huy vai trò của tổ tàu, thuyền an toàn, nỗ lực góp phần gỡ 'thẻ vàng' IUU
Quy chế hoạt động của Hội đồng điều phối vùng trung du và miền núi phía Bắc
Sẵn sàng bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia trong mọi tình huống
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế, Nghị viện Châu Âu
Trao tặng Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng cho đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, và Huy hiệu 40 năm, 30 năm tuổi Đảng cho các đồng chí nguyên Lãnh đạo Bộ Ngoại giao
Việt Nam trúng cử vào Ủy ban Pháp lý và Kỹ thuật - Cơ quan quyền lực quốc tế đáy đại dương
Thủ tướng dự lễ kỷ niệm 30 năm tái lập tỉnh Bình Thuận
Bà Rịa-Vũng Tàu tập trung phát triển kinh tế biển, công nghiệp ven biển
An Giang: Tăng cường kiểm soát, đảm bảo an ninh biên giới
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Trả lời phỏng vấn của Đại sứ Vũ Hồ, Quyền Trưởng SOM ASEAN về Hội nghị ASEAN lần thứ 55 và các Hội nghị liên quan
Diễn đàn Khu vực ASEAN lần thứ 29: Đối thoại thực chất, trao đổi sâu rộng về các vấn đề khu vực và quốc tế
Niềm vui của ngư dân ra khơi mùa gió Nam
Lãnh đạo Lào đánh giá cao kết quả hợp tác giữa Bộ Công an Lào-Việt Nam
Phát triển kinh tế biển: Hứa hẹn những đột phá mới
Đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh lên tầm cao mới
Bến Tre: Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ môi trường vùng cửa sông, ven biển
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt thân mật và làm việc với Bộ Ngoại giao nhân dịp Kỷ niệm 77 năm Ngày thành lập ngành ngoại giao
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đại sứ Canada tại Việt Nam Shawn Perry Steil
AEM-54: Hội nghị Bộ trưởng kinh tế CLMV thảo luận nhiều nội dung quan trọng
Hỗ trợ ngư dân phát triển kinh tế biển, kinh nghiệm từ Bình Thuận
Nguồn lực mở cơ đồ đất Việt
Chính phủ Việt Nam hết sức quan tâm đến vấn đề người lao động Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia
Việt Nam yêu cầu Tổ chức Khí tượng thế giới gỡ bỏ bản đồ “đường lưỡi bò”
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Campuchia