Kể từ khi được thành lập cho đến nay, Liên hợp quốc đã dành sự ưu tiên đặc biệt cho hoạt động pháp điển hoá và phát triển tiến bộ các quy phạm và nguyên tắc của ngành luật biển quốc tế. Bằng chứng là Liên hợp quốc đã tổ chức 3 Hội nghị lớn và quan trọng về luật biển. Hội nghị Luật Biển lần thứ I được tổ chức tại Giơ-ne-vơ vào năm 1958 và thông qua 4 Công ước, cụ thể là Công ước về Lãnh hải và Vùng tiếp giáp, Công ước về biển cả, Công ước về đánh cá và bảo tồn tài nguyên sinh vật ở biển cả và Công ước về Thềm lục địa. Tiếp đó, Hội nghị Luật Biển lần thứ II cũng được tổ chức tại Giơ-ne-vơ vào năm 1960 với mục đích thống nhất về chiều rộng của lãnh hải. Do lập trường của các nhóm nước khác nhau, nên Hội nghị đã không đạt được mục tiêu đề ra. Hội nghị Luật Biển lần thứ III chủ yếu được tổ chức tại Nữu Uớc và Giơ-ne-vơ với hai giai đoạn khác nhau: giai đoạn trù bị từ năm 1967 đến năm 1973 và giai đoạn chính thức từ năm 1973 đến năm 1982.

Các cam kết mà ASEAN và Trung Quốc đã nhất trí trong Tuyên bố năm 2002 về ứng xử của các bên ở Biển Đông có thể phân thành hai nhóm chính, bao gồm các cam kết về các nguyên tắc ràng buộc hành vi ứng xử của các bên ở Biển Đông và các cam kết về việc cùng tiến hành một số biện pháp xây dựng lòng tin cũng như một số hoạt động hợp tác trong một số lĩnh vực ít nhạy cảm.

Ngày 10-12-1982, Hội nghị Luật Biển lần thứ III của LHQ đã kết thúc quá trình thương lượng kéo dài 15 năm (1967-1982) và thông qua Công ước Luật Biển năm 1982. Với 320 điều khoản và chín Phụ lục, Công ước Luật Biển năm 1982 đã xác định một cách toàn diện quy chế pháp lý của các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển và quy chế pháp lý của vùng biển quốc tế và đáy biển quốc tế.

Vận tải bằng đường biển ra đời khá sớm so với các phương thức vận tải khác. Ngay từ thế kỷ thứ V trước công nguyên, con người đã biết lợi dụng biển làm các tuyến đường giao thông để giao lưu các vùng, các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới. Cho đến nay vận tải biển được phát triển mạnh và trở thành ngành vận tải hiện đại trong hệ thống vận tải quốc tế.

Cùng với Tòa án quốc tế về Luật biển và Ủy ban Ranh giới thềm lục địa, Cơ quan Quyền lực quốc tế về Đáy đại dương (gọi tắt là Cơ quan Quyền lực) là tổ chức quan trọng được thành lập theo Công ước của Liên Hợp quốc về Luật biển năm 1982 (Công ước Luật biển 1982). Cơ quan Quyền lực này được lập ra nhằm thực hiện việc tổ chức và quản lý các hoạt động sẽ được tiến hành trong Vùng và đối với tài nguyên của Vùng trong khuôn khổ của chế định Di sản chung của loài người.

Với sự phát triển của Luật biển quốc tế và xu hướng tiến ra biển của các nước nên ngày càng có nhiều đường biên giới xuất hiện trên biển. Tình hình đó không ngăn cản được một nhận thức chung đang hình thành: biển cả là môi trường đồng nhất, là tài sản chung của nhân loại, đòi hỏi phải có một sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia nhằm giữ biển và môi trường biển trong lành.

Quy định cơ chế giải quyết các tranh chấp về biển là một nội dung quan trọng trong hệ thống luật pháp quốc tế, từ Hiến chương Liên Hợp quốc và cụ thể hoá là Công ước Liên Hợp quốc về Luật biển năm 1982 có hiệu lực từ ngày 16/11/1994 (gọi tắt là Công ước Luật biển 1982). Công ước Luật biển 1982 vừa là cơ sở pháp lý quốc tế quan trọng hỗ trợ các quốc gia trong việc quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ có hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở biển, vừa là công cụ hữu hiệu để các quốc gia giải quyết các tranh chấp phát sinh từ biển.

Uỷ ban RGTLĐ được lập ra trong khuôn khổ Công ước Luật biển 1982 để đảm bảo tôn trọng việc xác định ranh giới thềm lục địa vượt quá 200 hải lý kể từ đường cơ sở.