Khi Quảng Ninh được xác định là địa bàn động lực, nằm trong chiến lược phát triển kinh tế “Hai hành lang - Một vành đai” Việt Nam - Trung Quốc, thì thành phố cửa khẩu Móng Cái được coi là “vùng lõi”... Và việc đầu tư cho Móng Cái chính là nhằm tạo sức lan toả, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển đối với các ngành kinh tế, các địa phương nằm trên dải hành lang kinh tế này...
“Bức tranh” đang dần được hiện thực hoá...
Theo thống kê của UBND TP Móng Cái, trong 5 năm (2007-2011), thực hiện chủ trương đa dạng hoá việc huy động nguồn vốn và các chính sách ưu đãi thu hút nhiều thành phần kinh tế trong và ngoài nước đầu tư phát triển, trên địa bàn thành phố đã có 460 công trình được đầu tư, với tổng giá trị 1.028 tỷ đồng. Hệ thống kết cấu hạ tầng được quan tâm, đặc biệt là các công trình trọng điểm như: Chỉnh trang đô thị, giao thông, trường học, trạm y tế, các công trình phục vụ phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư xây dựng hệ thống điện, cấp thoát nước, vệ sinh đô thị. Đến nay, thành phố đã đưa vào sử dụng cảng Núi Đỏ, cảng container Thác Hàn, với tổng kinh phí trên 140 tỷ đồng. Hầu hết các cảng đã được đầu tư trang thiết bị đủ điều kiện bốc xếp, vận chuyển hàng hoá chuyển khẩu, chuyển tải. Hàng năm khối lượng bốc xếp, luân chuyển đạt trên 1,6 triệu tấn hàng. Thành phố đang triển khai quy hoạch chi tiết dự án nạo vét luồng sông Ka Long để trả mặt bằng cho đô thị gắn với việc cải tạo cảnh quan môi trường, phục vụ phát triển du lịch trên sông. Việc tập trung phát triển hệ thống cảng thuỷ nội địa tạo sự gắn kết giữa các cụm cảng với cảng biển Hải Hà thành hệ thống kết nối liên hoàn trong kinh doanh cảng biển.
Với nguồn thu ngân sách tăng trưởng khá, hàng năm thành phố tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng: Hệ thống giao thông, các công trình phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, hạ tầng các vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung nhằm đẩy mạnh sự phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn; quan tâm đầu tư các công trình trường học, trạm y tế nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục, phục vụ tốt đời sống sinh hoạt của nhân dân. Ngoài nguồn vốn đầu tư từ ngân sách, các thành phần kinh tế, doanh nhân, doanh nghiệp, nhân dân trên địa bàn thành phố đầu tư trên 8.000 tỷ đồng, góp phần quan trọng trong việc xây dựng, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi xã hội.
Hoạt động vận tải hàng hoá trên sông Ka Long.
Từ vị trí địa lợi và nguồn lực đầu tư lớn nên hiếm có địa bàn nào trên cả nước mà việc đặt ra và triển khai thực hiện mục tiêu phát triển thành khu kinh tế cửa khẩu phát triển gồm các khu du lịch, đô thị, thương mại dịch vụ, khu công nghiệp, khu chế xuất… để góp phần mở rộng, đẩy mạnh quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc và các nước ASEAN - Trung Quốc... lại đạt được kết quả đáng kể như Móng Cái. Đến nay mục tiêu trở thành trung tâm thương mại lớn mang tầm quốc tế, với một thị trường có sức cạnh tranh cao, hệ thống dịch vụ đồng bộ, đa dạng, phong phú dang dần được hiện thực hoá với 4 Trung tâm thương mại hiện có trên địa bàn thành phố, 14 chợ với 4.725 điểm kinh doanh, có 5.250 hộ kinh doanh cá thể; có 7 chi nhánh Ngân hàng trực thuộc Trung ương, 2 sàn giao dịch vàng, 1 đại lý nhận lệnh chứng khoán; 260 khách sạn, nhà nghỉ (trong đó có khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 - 5 sao, đáp ứng yêu cầu đón khách du lịch quốc tế) với trên 5.000 phòng nghỉ, đảm bảo các điều kiện phục vụ ngày càng tốt hơn...
Và tầm nhìn mới về “vùng lõi”...
Để đáp ứng yêu cầu phát triển giai đoạn mới, đảm bảo tính kế thừa và phát triển, thành phố đang tập trung cho việc lập quy hoạch chung xây dựng Móng Cái đến năm 2025 và tầm nhìn sau năm 2025, với mục tiêu phát triển trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại theo tiêu chí đô thị loại II. Vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển thành phố kinh tế cửa khẩu quốc tế Móng Cái và đang được các cơ quan hữu quan tập trung xây dựng dự án khu thương mại song phương. Hiện Móng Cái đang tập trung cho việc bổ sung, điều chỉnh quy hoạch chung tổng thể không gian đô thị và quy hoạch ngành (thương mại, du lịch, thuỷ sản, công nghiệp...) theo hướng: Tập trung các khu công nghiệp và trung tâm đào tạo về phía tây thành phố. Từ khu vực các phường Hải Tiến, Hải Yên, xã Hải Đông... về phía đông thành phố (gồm Bình Ngọc, Trà Cổ) phân khu chức năng rõ, trong đó tập trung phát triển khu đô thị hiện đại gắn với trung tâm thương mại tự do, trung tâm tài chính và bố trí các điểm nhấn du lịch, trung tâm du lịch Trà Cổ, Bình Ngọc, các khu vui chơi, giải trí, thể thao. Phát triển cảng và dịch vụ cảng về phía nam thành phố đảm bảo phù hợp, hài hoà gắn với hệ thống giao thông thuỷ, bộ nhằm phát triển thương mại, kinh tế biển; chú trọng hình thành và phát triển các tuyến đường biên giới để tạo động lực phát triển thương mại, du lịch; điều chỉnh quy hoạch hệ thống giao thông đường bộ hiện nay để tạo sự gắn kết giữa các khu vực trên toàn địa bàn. Quy hoạch đưa dân ra sát biên giới; xây dựng khu hợp tác kinh tế song phương Móng Cái - Đông Hưng (Trung Quốc), khu mậu dịch tự do, phi thuế quan, khu du lịch Trà Cổ - Bình Ngọc và Vĩnh Trung - Vĩnh Thực, khu trung tâm hành chính mới của Thành phố. Quy hoạch hệ thống cảng Vạn Gia, cụm cảng Vạn Ninh, Thác Hàn; hệ thống kho ngoại quan; các khu đô thị hiện đại, khu chung cư, dân cư tạm trú, khu dân cư cho người có thu nhập thấp; quy hoạch quỹ đất để xây dựng nhà ga cho các tuyến đường sắt qua thành phố Móng Cái (tuyến Hạ Long - Móng Cái đi Phòng Thành (Trung Quốc).
Về hệ thống cơ sở hạ tầng, tập trung nguồn lực đầu tư để trước 2015 đưa vào sử dụng cảng biển Vạn Gia, cảng Dân Tiến, cảng Núi Đỏ, khu vực cảng Hải Hà, hình thành hệ thống cảng biển của vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ; các dự án chủ yếu: đường đảo Vĩnh Trung - Vĩnh Thực; bến cập tàu Vạn Gia - Vĩnh Thực; xây dựng cụm xử lý nước hồ Tràng Vinh; nhà máy xử lý rác thải v.v.. và xây dựng cầu Bắc Luân II; đường vành đai 2, 3 nối với cầu Bắc Luân II; Hệ thống hạ tầng khu mậu dịch tự do… Nghiên cứu việc triển khai và hoàn thành tuyến đường nối liền 3 KKT cửa khẩu: Móng Cái - Bắc Phong Sinh - Hoành Mô đạt tiêu chuẩn đường cấp III miền núi sau năm 2015.
Với bước phát triển kinh tế nhanh, toàn diện, tốc độ tăng trưởng luôn được duy trì ở mức cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, các ngành dịch vụ phát triển nhanh, chiếm tỷ trọng cao, Móng Cái đang và sẽ tiếp tục là địa bàn năng động nhất, nhì tỉnh, là “vùng lõi” có sức lan toả lớn đối với các địa phương trên dải hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc.
Ngọc Lan
Theo baoquangninh.com.vn