Biên giới lãnh thổ

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trả lời phỏng vấn báo chí bên lề Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 do Học viện Ngoại giao và các cơ quan đối tác phối hợp tổ chức tổ chức tại Đà Nẵngtừ ngày 3-4/11.

Đại sứ đánh giá như thế nào về chủ đề Hội thảo năm nay – “Đoàn kết trong bất định”?

Tôi cho rằng đây là một chủ đề rất kịp thời và phù hợp để thúc đẩy trao đổi giữa các bên liên quan. Hiện nay, tình hình Biển Đông đang ở mức độ bất định và thiếu an ninh cao do cạnh tranh chiến lược giữa các nước, sự phát triển nhanh của công nghệ, cùng nhiều biến động mà các quốc gia trong khu vực đang trải qua. Vì thế, các diễn biến trở nên khó lường hơn, ít ổn định hơn.

Trong bối cảnh đó, “đoàn kết trong bất định” là chủ đề rất đáng được thảo luận. Chúng ta thực sự cần trao đổi về cách tăng cường hợp tác, phối hợp giữa các quốc gia trong khu vực và các bên liên quan khác đối với vấn đề này.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki. (Ảnh: Xuân Sơn)

Việt Nam có vai trò như thế nào trong duy trì đối thoại và thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông, thưa Đại sứ?

Vai trò của Việt Nam là vô cùng quan trọng, và tôi thực sự ấn tượng với cách Việt Nam đang nỗ lực nâng cao vị thế của mình trong các vấn đề khu vực. Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) mà Việt Nam tổ chức vào tháng 4 vừa qua là ví dụ cho thấy vai trò dẫn dắt của Việt Nam. Khi Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc nước này đảm nhiệm vai trò lớn hơn, quyết đoán hơn trong thúc đẩy hòa bình và an ninh khu vực là điều hoàn toàn tự nhiên.

Theo Đại sứ, các đối tác bên ngoài khu vực như Nhật Bản có thể hỗ trợ ASEAN như thế nào trong bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS)1982?

Tôi cho rằng điều quan trọng là tất cả chúng ta cùng chia sẻ giá trị chung rằng trật tự dựa trên luật lệ và phải tuân thủ nguyên tắc không được đơn phương thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực hay cưỡng ép. ASEAN cần tiếp cận vấn đề này từ một góc nhìn thống nhất.

Nếu chúng ta có thể cùng dựa trên một nguyên tắc chung, điều đó sẽ củng cố hợp tác giữa Nhật Bản và các nước ASEAN. Trong bối cảnh đó, chúng tôi coi Việt Nam là đối tác không thể thiếu trong việc hiện thực hóa tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Tôi kỳ vọng Nhật Bản và Việt Nam sẽ tiếp tục nâng tầm phối hợp và hợp tác trong lĩnh vực này.

Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: Xuân Sơn)

Nếu ông có thể gửi một thông điệp ngắn tới cộng đồng quốc tế về vấn đề Biển Đông, đó sẽ là gì?

Tôi cho rằng chúng ta đều nhận thức rõ tầm quan trọng của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đặc biệt trong lĩnh vực hàng hải. Tự do hàng hải là nguyên tắc cốt lõi, và mọi quốc gia có lợi ích liên quan ở Biển Đông đều phải tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, đặc biệt là UNCLOS.

Chúng tôi quan ngại khi có những bên chưa tuân thủ đầy đủ luật pháp quốc tế, điều đó thực sự đáng lo. Vì vậy, điều rất quan trọng là chúng ta cần chung tay nỗ lực tăng cường tính minh bạch đối với các hành động không phù hợp với luật pháp quốc tế, UNCLOS hoặc các nguyên tắc cơ bản của trật tự dựa trên luật lệ, đồng thời giữ nguyên trạng trong khu vực.