Biên giới lãnh thổ

1. Hoạt động của Lãnh đạo cấp cao

- Ngày 29/3, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiến hành điện đàm với Tổng thống Mỹ Joe Biden. Hai nhà Lãnh đạo nhất trí việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác, bảo đảm các quyền tự do hàng hải, hàng không, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, nghiêm túc thực hiện DOC, sớm ký kết COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982. Tổng thống Joe Biden cam kết thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, khẳng định coi trọng vai trò trung tâm của ASEAN.^[1]

- Ngày 29/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đại sứ Saudi Arabia tại Việt Nam Mohammed Ismaeil A. Dahlwy tới chào xã giao. Đại sứ A. Dahlwy cho biết, Saudi Arabia ủng hộ lập trường của ASEAN và Việt Nam trong việc giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông, bảo đảm tự do hàng không, hàng hải trên Biển Đông, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và thế giới.^[2]

- Ngày 31/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp ông Lưu Ninh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Khu ủy, Chủ nhiệm Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Hai bên nhất trí tăng cường kết nối giao thông và logistic đa tuyến (đường bộ, đường sắt, đường biển) giữa Quảng Tây và Việt Nam; nghiên cứu thí điểm mô hình “cửa khẩu thông minh” phù hợp quy mô hợp tác kinh tế - thương mại hai nước.^[3]

- Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hàn Quốc (27 - 29/3), Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang đã hội đàm cùng Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Lee Jong-sup. Bộ trưởng Phan Văn Giang cho rằng thách thức về an ninh, an toàn hàng hải, tranh chấp chủ quyền, lãnh thổ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói chung và ở Biển Đông nói riêng đặt ra nhiều thách thức đối với hòa bình, an ninh, ổn định, hợp tác phát triển trong khu vực và trên thế giới, đòi hỏi các bên liên quan cần đề cao thượng tôn pháp luật, trong đó có UNCLOS 1982.

Liên quan đến vấn đề Biển Đông, hai bên nhất trí các bên liên quan cần tuân thủ DOC và xúc tiến sớm kết thúc đàm phán, ký kết COC thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế. Bộ trưởng Phan Văn Giang nhấn mạnh Việt Nam kiên trì giải quyết mọi vấn đề bất đồng trên Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.

- Ngày 28/3, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã điện đàm với Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề nghị hai bên có biện pháp thiết thực thúc đẩy kết nối vận tải đường bộ, đường sắt, đường biển và đường không. Liên quan đến vấn đề trên biển, hai bên nhất trí tiếp tục thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận và nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, cùng duy trì môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đề nghị hai bên tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS năm 1982, vì sự phát triển của mỗi nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển ở khu vực và trên thế giới.

- Ngày 30/3/2023, tại Thủ đô Washington, D.C., Mỹ, Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc và Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề chính trị - quốc phòng Jessica Lewis đã đồng chủ trì Đối thoại Chính trị - An ninh - Quốc phòng Việt Nam – Mỹ lần thứ 12. Hai bên trao đổi về một số vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, chia sẻ tầm quan trọng của việc duy trì thượng tôn pháp luật, tự do, an toàn hàng hải, hàng không, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Phía Mỹ cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực về hàng hải, thực thi pháp luật và công nghệ giám định hài cốt bộ đội Việt Nam thông qua đào tạo và chuyển giao trang thiết bị.^[4]

- Ngày 30/3, tại thủ đô Rome (Italy), Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và Thứ trưởng Ngoại giao Italy Maria Tripodi đã đồng chủ trì Tham vấn chính trị lần thứ 5 giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Italy. Trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hoà bình, ổn định, an ninh, trong đó có an ninh biển, ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng cũng đề nghị Italy lên tiếng ủng hộ việc Ủy ban châu Âu (EC) sớm gỡ thẻ vàng IUU đối với ngành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.^[5]

2. Đối thoại Biển lần thứ 5 Nhật Bản – Philippines tại Tokyo, Nhật Bản (29/3)

Tại Đối thoại, hai bên đã trao đổi về các vấn đề cùng quan tâm, đặc biệt là tình hình Biển Đông, eo biển Luzon, các vùng biển ở Sulu-Celebes và Biển Hoa Đông; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì trật tự biển quốc tế dựa theo UNCLOS 1982. Philippines hoan nghênh việc Nhật Bản công khai ủng hộ Phán quyết Toà trọng tài Biển Đông năm 2016.

Về hợp tác thực tế, Nhật Bản ủng hộ các sáng kiến của Philippines nhằm nâng cao nhận thức về lĩnh vực hàng hải, chống IUU cũng như các dự án tăng cường năng lực khác. Hai bên tỏ mong muốn cùng hợp tác trong lĩnh vực bảo vệ môi trường biển, đặc biệt liên quan đến Hiệp ước đa dạng sinh học ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ) mới hoàn thành gần đây và việc xây dựng các quy tắc và quy định về khai thác khoáng sản dưới đáy biển.^[6]

3. Phát biểu của Phó Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam (31/3)

Tại Họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, trả lời câu hỏi của phóng viên về phản ứng của Việt Nam trước việc Đài Loan (Trung Quốc) thông báo tiến hành diễn tập bắn đạn thật trong vùng biển xung quanh đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam (31/3), Phó Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng khẳng định, việc Đài Loan (Trung Quốc) tổ chức diễn tập bắn đạn thật trong vùng biển xung quanh đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam là hành động xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này; đe dọa hòa bình, ổn định, an toàn, an ninh hàng hải; làm phức tạp thêm tình hình ở Biển Đông. Bà Hằng nêu rõ Việt Nam kiên quyết phản đối và yêu cầu Đài Loan (Trung Quốc) hủy bỏ hoạt động trái phép nêu trên; không tái diễn vi phạm tương tự.^[7]

[1] https://dantri.com.vn/xa-hoi/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-dien-dam-voi-tong-thong-hoa-ky-joe-biden-20230329221247974.htm

[2] https://www.vietnamplus.vn/som-to-chuc-ky-hop-uy-ban-lien-chinh-phu-viet-namsaudi-arabia/854079.vnp

[3] https://dantri.com.vn/xa-hoi/nghien-cuu-thi-diem-cua-khau-thong-minh-ket-noi-giao-thong-voi-trung-quoc-20230401001410254.htm

[4] https://www.vietnamplus.vn/doi-thoai-chinh-trian-ninhquoc-phong-viet-namhoa-ky-lan-thu-12/854720.vnp

[5] https://www.vietnamplus.vn/viet-nam-va-italy-nhat-tri-thuc-day-quan-he-doi-tac-chien-luoc/854441.vnp

[6] https://www.philstar.com/headlines/2023/03/30/2255657/philippines-japan-emphasize-importance-intl-maritime-law-explore-cooperation#:~:text=MANILA%2C%20Philippines%20%E2%80%94%20The%20Philippines%20and,East%20and%20South%20China%20Seas.

[7] https://www.vietnamplus.vn/viet-nam-phan-doi-dai-loan-to-chuc-tap-tran-ban-dan-that-o-ba-binh/854564.vnp