Biên giới lãnh thổ

Sinh ra và lớn lên ở núi rừng Tây Nguyên, tôi đã nghĩ Trường Sa xa lắm. Từ nhỏ, tôi đã được nghe về những câu chuyện xưa ở Quảng Ngãi - quê của ba má tôi - nơi có đội Hoàng Sa được chúa Nguyễn tổ chức ra Bãi Cát Vàng hàng năm để khai thác kinh tế, đo vẽ sơ đồ, xây dựng hải trình, trồng cây và dựng mốc. Tôi cũng được ba kể và đưa đến đảo Lý Sơn, nơi người dân tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa hàng năm để tri ân, cầu an cho thành viên của Hải đội Hoàng Sa. Cứ thế, tôi thầm ấp ủ ước mong sẽ có ngày được đến Hoàng Sa, Trường Sa.

Thế nên, khi nhận tin được đi Trường Sa năm 2024, những câu chuyện được nghe kể thời thơ ấu năm nào bỗng ùa về. Trước khi lên tàu đi Trường Sa, từ Hà Nội - nơi tôi đang công tác về vấn đề biển đảo trên mặt trận ngoại giao pháp lý - tôi về Tây Nguyên để báo cho ba má về chuyến đi và mang một ít đất Tây Nguyên trong hành lý của mình ra quần đảo.

Sáng 24/4, tàu HQ-561 chính thức nhổ neo, đưa Đoàn công tác số 11 ra thăm quân, dân huyện đảo Trường Sa và nhà giàn DK. Ngoài đại diện của các Bộ, ngành, hải trình lần này có thêm ý nghĩa vì trên tàu có hàng trăm trái tim kiều bào Việt Nam đến từ 22 quốc gia trên thế giới hội tụ. Những bài hát, những cuộc thi, những câu chuyện, những tấm lòng hướng về biển đảo đã kết nối, giúp chúng tôi gần nhau hơn. Tưởng xa mà lại hoá gần là thế.

Nhiều đêm trên tàu, tôi không ngủ được, phần vì mình vốn ngủ kém, phần vì bồi hồi sắp được đến quần đảo. Sáng sớm tinh mơ ngày thứ ba của hải trình, nhận được tin nhắn từ Viettel “chào mừng Quý khách trở lại Việt Nam”, tôi ngồi phắt dậy báo tin cho các anh em cùng phòng. Vậy là tàu đã đến quần đảo Trường Sa. Chưa bao giờ tôi thấy tin báo tự động từ Viettel lại ý nghĩa đến thế.

Niềm vui của các chiến sĩ trên quần đảo Trường Sa khi đón đoàn công tác. Ảnh: Phan Duy

Những thực thể địa lý thuộc huyện đảo Trường Sa (tỉnh Khánh Hoà) mà tôi vẫn nghiên cứu giờ ở ngay trước mắt. Nhìn ngắm những thực thể này từ trên tàu lúc mặt trời lên, khi mặt trời lặn, và đặt chân lên những thực thể này lúc biển trong xanh nhất, tôi càng tự hào vì vẻ đẹp của đất nước, nhưng trên hết vẫn là niềm xúc động nhìn thấy lá cờ Tổ quốc phấp phới bay trên cột mốc chủ quyền ở quần đảo Trường Sa. Đứng dưới lá cờ Tổ quốc, tôi càng cảm nhận rõ hơn sự gắn bó với quần đảo Trường Sa như là một phần của Tổ quốc.

Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, cả đoàn còn có cơ hội lên thăm nhà giàn DK-1 (tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu), được xây dựng nhằm bảo vệ quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa được xác lập trên cơ sở Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982.

Trò chuyện với các chiến sĩ trên quần đảo Trường Sa. Ảnh: Phan Duy

Đến đâu cũng thế, ngoài việc tham gia chương trình làm việc chính thức của toàn đoàn, trao quà của đoàn và viết vào sổ lưu niệm, tôi đều tranh thủ thời gian trò chuyện với các chiến sĩ. Điều kiện mỗi thực thể có khác nhau, nơi lớn, nơi bé, nơi xanh mướt cây, nơi không bóng mát, nơi thuận lợi, nơi còn khó khăn… nhưng dù ở đâu, tôi vẫn cảm nhận nghị lực, tinh thần vững vàng, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của các chiến sĩ, và dù ở đâu, tôi vẫn thấy tình cảm chân thành của quân, dân dành cho đất nước và dành cho nhau.

Khi đoàn tổ chức lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, tôi lại càng cảm nhận được tình cảm thiêng liêng ấy.  Thả những con hạc giấy trắng và những bông hoa vàng theo dòng biển mênh mông, chúng tôi gửi đến các anh lòng thành kính và biết ơn, nghiêng mình trước công lao và sự hy sinh cao cả của các anh và gia đình các anh.

Đoàn công tác lưu luyến tạm biệt Trường Sa. Ảnh: Phan Duy

Tôi để lại đảo một ít đất mang từ Tây Nguyên, và nhặt một ít lá bàng vuông rơi trên đảo để gửi về Tây Nguyên tặng ba má. Ba má tôi đều là thương bệnh binh, có người đã để lại một phần cơ thể trên chiến trường trong chiến đấu bảo vệ Tổ quốc nên không có điều kiện ra thăm Trường Sa nhưng lòng vẫn luôn hướng về biển, đảo.

Từ Tây Nguyên đến Trường Sa, tưởng xa nhưng lại hoá gần là thế./.