Bí ẩn nhà cổ ở Há Súng

10/06/2021 18:02

Khi nói về các kiệt tác kiến trúc nổi tiếng tại Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) du khách thường nghĩ tới Dinh thự vua Mèo hay dãy Phố cổ Đồng Văn và Phố Cáo. Nhưng căn nhà cổ của dòng họ Vừ ở thôn Há Súng, xã Lũng Táo là cái tên được dân đam mê du lịch, yêu khám phá nhắc tới nhiều nhất bởi còn ẩn chứa nhiều điều bí ẩn.

 

Mặt trước của ngôi nhà cổ bí  ẩn ở Há Súng. Căn nhà cổ được dựng trên một khu đất hình mu rùa.

Thôn Há Sùng nằm khuất nẻo sau một dãy núi cách đường biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc không xa. Từ Dinh thự vua Mèo, đi theo đường lên Cột cờ Quốc gia Lũng Cú khoảng 4km thì rẻ phải, đi tiếp khoảng 1,5km trên con đường nhỏ trải bê tông vòng vèo, dốc đứng là đến được Há Súng.

Căn nhà cổ bề thế của dòng họ Vừ được dựng trên một gò đất hình mai rùa giữa bốn bề núi đá. Cửa hướng nhìn thẳng ra một võng núi hình mắt ngựa. Theo quan niệm truyền thống của người Mông, khu đất ấy rất đắc địa để dựng nhà.Trước nhà là một dãy bậc đá dài dẫn thẳng lên cửa chính. Đứng trước căn nhà cổ, ai cũng sẽ trầm trồ trước công trình kiến trúc đồ sộ, khác biệt với tất cả các căn nhà khác trong vùng. Bức tường mặt trước, phần dưới xây bằng những tảng đá lớn được gọt đẽo kỹ càng. Phần trên đá là tường trình đất dày. Chính giữa có cửa chính trang trí cầu kỳ, trên cao hai bên là hai cửa sổ nhỏ. Bức tường này là phần nhô cao nhất, như một lá chắn vững chắc bảo vệ cho toàn bộ căn nhà.

Bước qua cánh cửa chính bằng gỗ dày, ta sẽ lọt vào không gian giếng trời đồ sộ nằm chính giữa. Bao quanh chiếc sân đầy ánh sáng này là bức tường mặt trước và 3 dãy nhà hai tầng bằng gỗ, tường trình đất, mái lợp ngói âm dương. Các chi tiết gỗ, đá tại đây được trạm khắc tinh xảo, có tính thẩm mỹ cao.

Như hầu hết các ngôi nhà truyền thống người Mông khác, nhà cổ Há Súng có cấu trúc theo quan niệm truyền thống. Chỉ khác ở chỗ không gian sinh hoạt của ngôi nhà cổ này có tổng diện tích rất lớn, lên đến vài trăm mét vuông. Khu vực thờ cúng tổ tiên và không gian chung là gian chính giữa, cửa hướng về phía trước nhà. Khu vực dãy bên phải từ cồng vào là nơi giữ lửa, có bếp lửa, cũng là buồng ngủ của chủ nhà. Khu vực đối diện là bếp nấu ăn và buồng ngủ của các con, cháu. Trong ngôi nhà cổ này hiện còn lưu giữ được hai vật dụng quý là chiếc bàn thờ cổ chân dê – vật dụng của nhà quý tộc Mông thời xưa, và chiếc bồn tắm bằng đá nguyên khối rất độc đáo.

Hiện có 4 gia đình với hơn chục nhân khẩu là hậu duệ của dòng họ Vừ vẫn sống tại không gian nhuốm màu thời gian này. Theo ông Vừ Vả Say 76 tuổi, một trong những người cao tuổi họ Vừ hiện sống tại Há Súng, ngôi nhà được xây dựng từ trước khi Dinh thự Nhà Vương được xây dựng tại xã Sà Phìn. Từ khi xây dựng đến nay, ngôi nhà chưa bao giờ được trùng tu, sửa chữa. Hiện con cháu họ Vừ thừa kế, sống trong căn nhà này là đời thứ sáu.

Ông Say cho biết, được bố kế về chủ nhân đầu tiên của ngôi nhà là một người đàn ông Mông rất quyền lực. Trong thời kỳ hoàng kim, căn nhà lúc nào cũng có khoảng 50 người làm công chuyên lo việc buôn bán, đóng hàng hóa. Đó là thông tin ít ỏi, duy nhất được người đàn ông lớn tuổi họ Vừ tiết lộ.

Ngôi nhà tuyệt đẹp của họ Vừ ở Há Súng còn chứa rất nhiều bí ẩn. Nhất là những vấn đề lịch sử liên quan đến ngôi nhà chưa được làm sáng tỏ. Chỉ biết trong căn nhà cổ tuyệt đẹp, cổ kính này, cuộc sống của hậu duệ dòng họ Vừ vẫn sẽ tiếp diễn trên vùng cao nguyên đá phía sau cổng trời./.

Nguồn: quehuongonline.vn
Cùng chuyên mục
Rừng rong biển Quảng Ngãi nhìn từ trên cao
Rừng rong biển Quảng Ngãi nhìn từ trên cao

Bình Châu là một trong những xã biển nổi tiếng nhất ở Quảng Ngãi với hàng trăm tàu thuyền khai thác xa bờ.

Lục Nà - mái đình khuất nẻo biên cương
Lục Nà - mái đình khuất nẻo biên cương

Đình Lục Nà nằm ngay cạnh quốc lộ 18C qua địa phận xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, hướng ra cửa khẩu Hoành Mô (tỉnh...

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày.

Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn
Múa trống- Nét văn hoá độc đáo của người Giáy cần được bảo tồn

Múa trống là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, có từ lâu đời của đồng bào dân tộc Giáy ở huyện Mèo...

Nét độc đáo trong trang phục truyền thống của người Dao đỏ
Nét độc đáo trong trang phục truyền thống của người Dao đỏ

Với sự tinh tế trong cách ăn mặc, phụ nữ người Dao đỏ tạo ra những nét riêng trong cách bài trí trang phục, không...

Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ
Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ

Bảo vật Quốc gia Bia Ma nhai Ngự chế của vua Lê Thái Tổ trên núi Phja Tém, xã Hồng Việt (Hòa An) là hiện...

Độc đáo di sản văn hóa - lễ cúng rừng của người Mông ở Si Ma Cai
Độc đáo di sản văn hóa - lễ cúng rừng của người Mông ở Si Ma Cai

Ngoài ý nghĩa tín ngưỡng thiêng liêng cầu mong mùa màng tươi tốt, ấm no, lễ cúng rừng của người Mông ở Si Mai Ca...

Tạc tượng gỗ ở làng Kon Du
Tạc tượng gỗ ở làng Kon Du

Người Mơ Nâm (Xơ Đăng) ở làng Kon Du, xã Măng Cành (huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) tạc tượng gỗ dân gian không chỉ...

Âm vang tiếng tù và của người Dao
Âm vang tiếng tù và của người Dao

Đồng bào dân tộc Dao ở vùng đất Tây Yên Tử, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang coi tù và là “linh vật” có ý...

Dây thổ cẩm thắm sắc đại ngàn Tây Nguyên
Dây thổ cẩm thắm sắc đại ngàn Tây Nguyên

Thổ cẩm được đồng bào các dân tộc vùng núi rừng Trường Sơn-Tây Nguyên sản xuất ra không chỉ để làm nên các trang phục...

Chùa Tân Thanh: Cột mốc tâm linh nơi biên cương phía Bắc
Chùa Tân Thanh: Cột mốc tâm linh nơi biên cương phía Bắc

Chùa Tân Thanh không chỉ là nơi đáp ứng đời sống tâm linh, phục vụ nhu cầu tín ngưỡng tôn giáo của người dân địa...

Mảng xanh trên vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc
Mảng xanh trên vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc

Giữa trùng khơi nơi vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc, Khu tăng gia sản xuất tập trung là một màu xanh trải rộng...

Đảo Quan Lạn ghi dấu chiến công của cha ông
Đảo Quan Lạn ghi dấu chiến công của cha ông

Đến với đảo Quan Lạn (huyện Vân Đồn, Quảng Ninh), du khách không chỉ khám phá vẻ đẹp của hòn đảo tiền tiêu của Tổ...

Đời sống chan hòa, phát triển của đồng bào Chăm ở An Giang
Đời sống chan hòa, phát triển của đồng bào Chăm ở An Giang

Như cánh chim Thiên Di, từ hàng trăm năm trước, người Chăm đã tìm đến nơi đầu dòng sông Hậu, tỉnh An Giang để lập...

Áo dài Tày và câu chuyện bảo tồn trang phục dân tộc thời đại 4.0
Áo dài Tày và câu chuyện bảo tồn trang phục dân tộc thời đại 4.0

Mỗi dân tộc đều có một trang phục truyền thống của riêng mình, đó vừa là sản phẩm sáng tạo của dân tộc từ quá...

Tin đọc nhiều
Thừa Thiên Huế cần đẩy mạnh xây dựng ngoại giao kinh tế
Thúc đẩy quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào
77 năm Ngoại giao Việt Nam: Tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ thăm và làm việc tại tỉnh Khánh Hòa
Việt Nam dành ưu tiên hàng đầu cho việc phát triển quan hệ với Campuchia
Phát huy vai trò của tổ tàu, thuyền an toàn, nỗ lực góp phần gỡ 'thẻ vàng' IUU
Quy chế hoạt động của Hội đồng điều phối vùng trung du và miền núi phía Bắc
Sẵn sàng bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia trong mọi tình huống
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế, Nghị viện Châu Âu
Trao tặng Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng cho đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, và Huy hiệu 40 năm, 30 năm tuổi Đảng cho các đồng chí nguyên Lãnh đạo Bộ Ngoại giao
Việt Nam trúng cử vào Ủy ban Pháp lý và Kỹ thuật - Cơ quan quyền lực quốc tế đáy đại dương
Thủ tướng dự lễ kỷ niệm 30 năm tái lập tỉnh Bình Thuận
Bà Rịa-Vũng Tàu tập trung phát triển kinh tế biển, công nghiệp ven biển
An Giang: Tăng cường kiểm soát, đảm bảo an ninh biên giới
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Trả lời phỏng vấn của Đại sứ Vũ Hồ, Quyền Trưởng SOM ASEAN về Hội nghị ASEAN lần thứ 55 và các Hội nghị liên quan
Diễn đàn Khu vực ASEAN lần thứ 29: Đối thoại thực chất, trao đổi sâu rộng về các vấn đề khu vực và quốc tế
Niềm vui của ngư dân ra khơi mùa gió Nam
Lãnh đạo Lào đánh giá cao kết quả hợp tác giữa Bộ Công an Lào-Việt Nam
Phát triển kinh tế biển: Hứa hẹn những đột phá mới
Đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh lên tầm cao mới
Bến Tre: Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ môi trường vùng cửa sông, ven biển
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt thân mật và làm việc với Bộ Ngoại giao nhân dịp Kỷ niệm 77 năm Ngày thành lập ngành ngoại giao
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đại sứ Canada tại Việt Nam Shawn Perry Steil
AEM-54: Hội nghị Bộ trưởng kinh tế CLMV thảo luận nhiều nội dung quan trọng
Hỗ trợ ngư dân phát triển kinh tế biển, kinh nghiệm từ Bình Thuận
Nguồn lực mở cơ đồ đất Việt
Chính phủ Việt Nam hết sức quan tâm đến vấn đề người lao động Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia
Việt Nam yêu cầu Tổ chức Khí tượng thế giới gỡ bỏ bản đồ “đường lưỡi bò”
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Campuchia