Biên giới lãnh thổ

1. Hoạt động của lãnh đạo cấp cao

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với Tổng thống Cộng hòa Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tại buổi tiếp. (Ảnh: nhandan.vn)

- Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam (từ 20-22/8), Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã có cuộc gặp với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ; hội đàm với Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng. Tại các cuộc tiếp xúc, hai bên đã trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, trong đó phía Việt Nam đã thông tin về những diễn biến gần đây tại Biển Đông. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định, cũng như việc giải quyết các tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

- Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam (21-25/8), Chủ tịch Thượng viện Bỉ Stephanie D’Hose đã có cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Lãnh đạo Việt Nam đề nghị ủng hộ, thúc đẩy Ủy ban châu Âu (EC) sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU đối với hàng thủy hải sản Việt Nam; khẳng định các cơ quan chức năng của Việt Nam đang rất tích cực triển khai các giải pháp nhằm khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản vì lợi ích của chính Việt Nam.  Liên quan đến vấn đề Biển Đông, Lãnh đạo Việt Nam đề nghị Bỉ ủng hộ lập trường, quan điểm của ASEAN và Việt Nam về vấn đề Biển Đông, trong đó có việc bảo đảm an toàn, tự do hàng hải, hàng không; giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982; ủng hộ tiến trình đàm phán, xây dựng COC hiệu lực, hiệu quả.[1]

- Trong khuôn khổ Phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chiều 15/8, nhiều đại biểu Quốc hội chất vấn các vấn đề về hoạt động khai thác, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; giải pháp tháo gỡ “thẻ vàng” của EC đối với ngành thủy sản Việt Nam. Trả lời chất vấn của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, việc giữ gìn trữ lượng và tính đa dạng sinh học trên vùng biển là mục tiêu cuối cùng, nếu gỡ thẻ vàng song không đảm bảo tính bền vững thì trong tương lai sẽ bị áp dụng thẻ vàng khác. Bộ trưởng Lê Minh Hoan cũng nhấn mạnh chỉ cần một chiếc tàu vi phạm là không gỡ được “thẻ vàng” IUU. Để giải quyết “câu chuyện muôn thuở về tranh chấp tài nguyên và ngư dân”, cần cấu trúc lại ngành thủy sản, đẩy mạnh nuôi trồng và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là trong các khu bảo tồn; nâng cao năng lực, kỹ năng đi biển và trách nhiệm của ngư dân; phải làm tốt hơn nữa công tác giám sát, tăng cường kiểm tra đầu vào từng chiếc tàu ra khơi, kiểm tra từng thiết bị giám sát hành trình; tăng cường kiểm tra, truy xuất nguồn hàng của doanh nghiệp.[2]

- Ngày 15/8, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã tham dự Hội nghị An ninh Quốc tế Moscow lần thứ 11 (MCIS-11) tại thủ đô Moscow của Liên bang Nga. Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Phan Văn Giang khẳng định, để bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, chắc chắn cần đến sự tin cậy chính trị, lòng tin chiến lược, thiện chí hợp tác cùng phát triển, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau; tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia của mỗi nước, quyền tự quyết của mỗi dân tộc; thượng tôn luật pháp quốc tế, tuân thủ các cam kết khu vực, quan tâm thỏa đáng đến quan ngại an ninh của mỗi quốc gia; kiên trì giải quyết bất đồng, xung đột bằng biện pháp hòa bình. Việt Nam kiên định nguyên tắc giải quyết tranh chấp, bất đồng trên Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, cam kết thực thi nghiêm túc DOC và mong muốn hướng tới xây dựng một COC hiệu quả, thực chất và có tính pháp lý rõ ràng hơn.

2. Thông tin quốc tế

- Philippines

+ Ngày 15/8, Philippines công bố Chính sách An ninh quốc gia 06 năm dài 48 trang. Liên quan đến vấn đề Biển Đông, văn bản này khẳng định Biển Đông tiếp tục là lợi ích quốc gia hàng đầu; tỏ quan ngại rằng sự khác biệt trong các yêu sách cũng như phương thức triển khai các yêu sách này tiếp tục đặt ra các thách thức cho khu vực. Bên cạnh đó, để bảo đảm an ninh năng lượng, Philippines sẽ tìm kiếm các phương án phát triển nguồn năng lượng dự trữ ngoài khơi, bao gồm ở Biển Đông, nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc về nguồn nguyên liệu nhập khẩu.[3]

+ Ngày 16/8, Người Phát ngôn Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines (PCG) Jay Tarriela cho biết nước này không còn sử dụng đường dây nóng giữa lực lượng cảnh sát biển Philippines và lực lượng hải cảnh Trung Quốc do không hiệu quả.[4]

- Nepal

Ngày 17/8, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan Nguyễn Thanh Hải đã chào xã giao Thủ tướng Nepal Pushpa Kamal Dahal. Thủ tướng Pushpa Kamal Dahal khẳng định Nepal ủng hộ chính sách đối ngoại độc lập tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam, đồng thời nhất trí rằng các quốc gia cần tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng độc lập chủ quyền của nhau. Ông nhấn mạnh vấn đề Biển Đông cần được giải quyết hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.[5]

- Mỹ

Trả lời phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về Chương trình Đối tác Thái Bình Dương năm 2023 (Pacific Partnership-PP23) vừa được thực hiện tại tỉnh Phú Yên, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Marc Knapper cho biết, đây là minh chứng cho mối quan hệ hợp tác rộng lớn hơn giữa Mỹ với Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, như hoạt động ứng phó thảm họa, hỗ trợ khẩn cấp, hỗ trợ nhân đạo và hợp tác y tế. Ông Knapper tin tưởng rằng Việt Nam và Mỹ có các mục tiêu và lợi ích chung quan trọng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như đảm bảo một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, một Biển Đông tự do và rộng mở, một Biển Đông mà ở đó các nước có thể tham gia vào hoạt động thương mại và được đảm bảo tự do hàng hải; nhấn mạnh hai nước đang hợp tác trong các vấn đề chung liên quan đến Biển Đông.[6]

- Trung Quốc

+ Tại cuộc gặp với Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Trần Lưu Quang (16/8), Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết, Trung Quốc sẽ hợp tác chặt chẽ với các nước ASEAN duy trì hòa bình và ổn định trên Biển Đông và trong khu vực”.[7]

+ Tại cuộc gặp với Ngoại trưởng Thái Lan Don Pramudwinai (19/8), Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết, Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác với các nước ASEAN để sớm đưa ra bộ COC hiệu quả, góp phần đưa Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình, hữu nghị, hợp tác./.[8]  

[1]https://www.vietnamplus.vn/phan-dau-dua-kim-ngach-thuong-mai-giua-viet-nam-va-bi-som-dat-7-ty-usd/890315.vnp

[2] https://www.vietnamplus.vn/uy-ban-thuong-vu-quoc-hoi-quyet-tam-cao-nhat-go-the-vang-iuu/889253.vnp

[3] https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-sees-risk-conflict-over-taiwan-major-concern-2023-08-15/

[4] https://asiatimes.com/2023/08/philippines-cuts-china-hotline-as-sea-tensions-spike/

[5] https://www.vietnamplus.vn/nepal-mong-muon-ket-noi-hang-khong-truc-tiep-voi-viet-nam/890049.vnp

[6] https://www.vietnamplus.vn/chuong-trinh-doi-tac-thai-binh-duong-thuc-day-quan-he-viet-namhoa-ky/890142.vnp

[7] https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-66541341

[8] https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3231690/south-china-sea-china-warns-external-influence-lead-code-conduct-talks