Xây dựng chiến lược bảo đảm sinh kế cho người dân vùng biển

21/09/2021 17:56

Xây dựng chiến lược bảo đảm sinh kế cho người dân vùng biển; nâng cao năng lực cho cán bộ, người dân khu vực ven biển thông qua tập huấn và đánh giá rủi ro thiên tai…là những giải pháp hữu ích được các chuyên gia đề xuất nhằm giúp người dân các tỉnh ven biển giảm thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra hiện nay.

Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng nghiêm trọng đời sống người dân ven biển

Việt Nam được đánh giá là một quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu (BĐKH). Những năm qua, dưới tác động của BĐKH, tần suất và cường độ các thiên tai ngày càng gia tăng, gây nhiều tổn thất to lớn về người, tài sản, cơ sở hạ tầng, văn hoá, xã hội, tác động xấu đến môi trường. Đặc biệt khi nước biển dâng (NBD) trong bão kèm theo sóng lớn bất ngờ có thể gây ra ngập lụt khu vực ven biển, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân nơi đây.

Theo Báo cáo hiện trạng môi trường biển và hải đảo vừa được Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố mới đây, nếu mực nước biển dâng 100cm, khoảng 16,8% diện tích đồng bằng sông Hồng, 1,47% diện tích các tỉnh ven biển miền Trung từ Thanh Hóa đến Bình Thuận, 17,8% diện tích Tp. Hồ Chí Minh, 38,9% diện tích đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ bị ngập; Cụm đảo Vân Đồn, Côn Đảo và Phú Quốc có nguy cơ ngập cao.

Đối với khu vực vùng bờ, BĐKH, nước biển dâng gây ra nhiều tác động đến mọi mặt tự nhiên, kinh tế - xã hội, sức khỏe, đời sống nhân dân và an ninh, trật tự xã hội.

Báo cáo cũng chỉ rõ, các đối tượng dễ bị tổn thương nhất là ngành nông-lâm-thủy sản, hệ sinh thái (HST) tự nhiên, đa dạng sinh học (ĐDSH), tài nguyên nước, sức khỏe cộng đồng, thiệt hại về cơ sở hạ tầng…Và các khu vực dễ bị tổn thương nhất là đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, vùng duyên hải miền Trung.

Đặc biệt, Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng đồng bằng trên thế giới dễ bị tổn thương và dễ bị ảnh hưởng nhất khi NBD; trong đó các đối tượng dễ bị tổn thương nhất là người nghèo, dân tộc thiểu số, người già, phụ nữ, trẻ em và người khuyết tật.

Báo cáo cũng phân tích rõ, BĐKH tác động tới các HST theo nhiều cách khác nhau. Bởi khi nhiệt độ tăng sẽ tác động tới các loài động, thực vật nhạy cảm với nhiệt độ; lượng mưa giảm sẽ thu hẹp diện tích đất ngập nước ven biển, làm tăng phát thải khí nhà kính vào khí quyển do sự phân hủy của các chất hữu cơ, than bùn. BĐKH, nước biển dâng dẫn tới sự thu hẹp diện tích phân bố địa lý của vùng ven biển.

Nguy hiểm hơn, nước biển dâng sẽ làm gia tăng quá trình xâm nhập mặn ở khu vực ven biển dẫn đến thu hẹp diện tích đất nông nghiệp, hệ số sử dụng đất có thể giảm từ 3-4 lần/năm xuống còn 1-1,5 lần/năm. Ngập mặn sẽ nghiêm trọng với vùng Đồng bằng Sông Hồng và đặc biệt với vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nếu nước biển dâng 100cm thì 45% diện tích đất ở Đồng bằng Sông Cửu Long bị nhiễm mặn (1,77 triệu ha), 85% dân số bị ảnh hưởng.

Hơn thế nữa, mực nước biển dâng, các công trình bảo vệ bờ biển (kè, đê biển...), cảng sẽ phải chịu tác động gia tăng của sóng do chiều sâu nước trước công trình tăng lên và mất bãi do xói lở hoặc biến mất của dải rừng phòng hộ. Mực NBD kèm mưa bão lớn hơn có thể sẽ gây ngập lụt, phá hủy cơ sở hạ tầng ở các vùng duyên hải như đường giao thông, sân bay, cầu cống và hệ thống ống dẫn.         

Theo Bộ TN&MT, những năm gần đây tình trạng sạt lở bờ đê, bờ biển có diễn biến ngày càng nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng mất ổn định bờ biển, diễn ra ở ven bờ cả ba miền. Mức độ, quy mô xói lở kéo dài nhiều năm, nhưng cũng có những khu vực xói lở xảy ra bất thường gần đây với tốc độ lớn, có những khu vực xói lở xen lẫn bồi tụ.

Xói lở bờ biển đã uy hiếp trực tiếp đến tính mạng và tài sản của nhân dân tại các khu ven biển, đặc biệt tại đồng bằng sông Cửu Long và dải ven biển một số tỉnh miền Trung như Quảng Nam, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Phú Yên, Bình Thuận, Cà Mau là khu vực tập trung đông dân cư và nhiều hoạt động kinh tế - xã hội đang có tốc độ phát triển nhanh.

Có thể thấy, đợt triều cường vào những ngày đầu tháng 8/2019 tại ven biển Tây Cà Mau đã làm sạt lở nghiêm trọng khoảng 356 m tuyến đê Hòn Đá Bạc - Kinh Mới (thuộc đoạn đê biển phía bờ Bắc Vàm Kênh Mới). Trước tình hình trên, tỉnh Cà Mau ban bố tình trạng khẩn cấp bảo vệ đê biển Tây. Đây cũng là năm thứ tư liên tục, tỉnh Cà Mau ban bố tình trạng nêu trên trong mùa mưa bão.

Ngoài triều cường, sóng trong bão cũng tác động mạnh đến bờ biển, điển hình bão số 5 (năm 2019), tạo sóng cao 4-5m phá hủy và cuốn trôi nhiều nhà tại ven biển Bình Định…

Cần có chiến lược sinh kế cho người dân vùng biển

Theo các chuyên gia môi trường, là một nước có 28 tỉnh, thành phố ven biển, Việt Nam sẽ tiếp tục đối mặt với thiên tai đang ngày càng gia tăng do tác động của biến đổi khí hậu. Ở một số địa phương, bờ biển đã lấn vào đất liền tới vài trăm mét, buộc hàng trăm hộ gia đình phải di dời và thay đổi sinh kế.

Do đó, cần có giải pháp tổng hợp để giúp người dân vùng biển tăng cường khả năng thích ứng BĐKH. Điều quan trọng là phải tăng cường năng lực ngay từ cấp cộng đồng, chú trọng vào việc tăng khả năng chống chịu ở tất cả các cấp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của lốc, bão, lũ lụt, hạn hán và xâm nhập mặn đối với các cộng đồng ven biển dễ bị tổn thương. Bên cạnh đó, việc khôi phục và trồng rừng ngập mặn đang làm giảm bớt tác động của triều cường và bão, đồng thời giúp hấp thụ carbon, góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Đưa ra giải pháp thích ứng BĐKH, Tổng cục Trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam Tạ Đình Thi cũng cho rằng, các vùng ven biển và biển Việt Nam đang ngày càng bị đe dọa trước sự gia tăng của các hiện tượng biến đổi khí hậu cực đoan như mực nước biển dâng, bão… và đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động sản xuất và sinh kế của người dân, nhất là ngành thủy sản, nông nghiệp, du lịch và vận tải biển.

Bởi vậy, cần có những chiến lược bảo đảm sinh kế biển cụ thể cho ngư dân trong tương lai. Đồng thời, đi đôi với khai thác kinh tế, phải quản lý và phát triển kinh tế biển gắn chặt với bảo vệ môi trường. Lấy việc sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, là những yếu tố nền tảng cho phát triển kinh tế biển hiệu quả và bền vững dựa trên việc bảo toàn nguồn vốn tự nhiên biển; bảo vệ và đầu tư cho các hệ sinh thái biển, ven biển, hải đảo.

Còn theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến, việc nâng cao năng lực cho cán bộ và người dân khu vực ven biển thông qua tập huấn và đánh giá rủi ro thiên tai, rủi ro biến đổi khí hậu là rất quan trọng. Đây là nền tảng chính để hỗ trợ ổn định cuộc sống và điều kiện an toàn cho các hộ dân duyên hải thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Hiện, Tổng cục Phòng, chống thiên tai đã phối hợp với một số đơn vị thực hiện Đề án Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng do Chính phủ phát động vào năm 2009. Đến cuối năm 2021, dự án sẽ tiếp cận 520 cộng đồng ở 7 tỉnh ven biển để giúp họ đánh giá rủi ro và hỗ trợ các cộng đồng này xây dựng kế hoạch giảm nhẹ rủi ro thiên tai và khí hậu của riêng họ. Dự kiến, sẽ có hơn 10.000 người sẽ được tiếp cận thêm các thông tin về rủi ro khí hậu và thiên tai cũng như các hoạt động tăng cường khả năng chống chịu, thích ứng với biến đổi khí hậu trong thời gian tới.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Tiến, thông qua các khóa tập huấn này, chính quyền xã và người dân các tỉnh ven biển đã cùng nhau xác định các giải pháp phòng chống thiên tai và xây dựng kế hoạch hành động để tăng cường khả năng sẵn sàng phòng ngừa và ứng phó thiên tai và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu./.

Nguồn: dangcongsan.vn
Cùng chuyên mục
Đà Nẵng trao
Đà Nẵng trao "Hộp thuốc an sinh" tặng ngư dân đánh bắt xa bờ

Ngày 15/10, Hội Liên hiệp Thanh niên thành phố Đà Nẵng tổ chức công trình thanh niên "Hộp thuốc an sinh" tặng 100 ngư dân...

Thế mạnh kinh tế cửa khẩu Quảng Ninh
Thế mạnh kinh tế cửa khẩu Quảng Ninh

Với 3 khu kinh tế (KKT) cửa khẩu đang được khai thác hợp lý, phát huy được thế mạnh, kinh tế-xã hội Quảng Ninh nói...

Chấn chỉnh tình trạng tàu cá khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài
Chấn chỉnh tình trạng tàu cá khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài

Trong 4 năm qua, Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm chấn chỉnh tình trạng tàu cá khai thác hải sản bất hợp...

Đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về kinh tế biển
Đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về kinh tế biển

Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển và quy hoạch mạng lưới đường bộ giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050,...

Cảng biển Con Ong – Hòn Nét: Cơ hội lớn để Quảng Ninh thay đổi diện mạo kinh tế biển
Cảng biển Con Ong – Hòn Nét: Cơ hội lớn để Quảng Ninh thay đổi diện mạo kinh tế biển

Cảng Con Ong - Hòn Nét (cụm cảng Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) có luồng nước sâu, đã từng đón tàu lớn nhất khu vực...

Khắc phục “thẻ vàng” IUU: Xây dựng, bổ sung kế hoạch thực hiện chống khai thác IUU phù hợp
Khắc phục “thẻ vàng” IUU: Xây dựng, bổ sung kế hoạch thực hiện chống khai thác IUU phù hợp

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa có văn bản gửi Chủ tịch UBND 28 tỉnh, thành phố ven biển về việc triển...

Quy định mới về nông sản Việt Nam vào Trung Quốc
Quy định mới về nông sản Việt Nam vào Trung Quốc

9 tháng đầu năm nay, Trung Quốc là thị trường lớn thứ 2 của nông lâm, thủy sản Việt Nam, đạt gần 6,8 tỷ USD,...

Tập trung ứng phó với bão số 8 và mưa lũ sau bão
Tập trung ứng phó với bão số 8 và mưa lũ sau bão

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành vừa ký ban hành Công điện 1337/CĐ-TTg ngày 12/10/2021 yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương liên quan tập...

Phê duyệt Đề án phát triển nuôi trồng thuỷ sản trên biển
Phê duyệt Đề án phát triển nuôi trồng thuỷ sản trên biển

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đã ký Quyết định phê duyệt Đề án phát triển nuôi trồng thuỷ sản trên biển đến...

Để cửa khẩu là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Lạng Sơn
Để cửa khẩu là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Lạng Sơn

Lạng Sơn sẽ tiếp tục phát huy tối đa lợi thế các cửa khẩu để thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu; tạo môi trường...

Ý nghĩa mô hình “cột mốc biên giới và bia chủ quyền biển đảo” ở Anh Sơn
Ý nghĩa mô hình “cột mốc biên giới và bia chủ quyền biển đảo” ở Anh Sơn

Nhằm góp phần lan tỏa, hun đúc tình yêu và ý thức bảo vệ chủ quyền biên giới, hải đảo cho thế hệ trẻ, Hội...

Khắc phục 'thẻ vàng' IUU: Phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm
Khắc phục 'thẻ vàng' IUU: Phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm

Sau 4 năm kể từ khi Ủy ban châu Âu cảnh báo "thẻ vàng" đối với nghề cá Việt Nam vào tháng 10/2017, cả ngư...

Phát triển đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi biển
Phát triển đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi biển

Phát triển nuôi biển trở thành một ngành sản xuất hàng hóa quy mô lớn, công nghiệp, đồng bộ, an toàn, hiệu quả, bền vững...

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 sát cánh cùng ngư dân trong sóng dữ
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 sát cánh cùng ngư dân trong sóng dữ

Sự có mặt kịp thời, nhanh chóng của lực lượng cảnh sát biển (Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1) trên vùng biển Vịnh...

Đà Nẵng không có phương tiện hoạt động trong khu vực nguy hiểm
Đà Nẵng không có phương tiện hoạt động trong khu vực nguy hiểm

Trước diễn biến của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh lên thành bão, Bộ đội Biên phòng TP Đà Nẵng...

Tin đọc nhiều
UNCTAD 15 - Chìa khóa để giải quyết các thách thức về thương mại và phát triển toàn cầu là đẩy mạnh chủ nghĩa đa phương và tăng cường hợp tác quốc tế
Đầu tư xây dựng hạ tầng Cửa khẩu Cầu Treo đáp ứng yêu cầu phát triển tỉnh Hà Tĩnh
Tăng cường hợp tác giao lưu giữa MTTQ Việt Nam và Chính hiệp Trung Quốc
Hoa Kỳ coi trọng quan hệ Đối tác toàn diện với Việt Nam
Những người lính Lữ đoàn 955 kiên cường bám biển
Khắc phục “thẻ vàng” IUU: Xây dựng, bổ sung kế hoạch thực hiện chống khai thác IUU phù hợp
Ngư dân và vai trò bảo vệ chủ quyền biển, đảo
Để không có những “bãi rác ngầm dưới biển”
Tăng cường quản lý biên giới ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia
Đoàn công tác của Quốc hội kiểm tra công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại tuyến biên giới tỉnh Quảng Ninh
Đảm bảo
Sơn La: Đồng hành cùng nông dân trong mùa dịch
Lào Cai sau 30 năm tái lập tỉnh: Nhiều đổi thay trong đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số
Bến Tre nỗ lực thực hiện các giải pháp chống khai thác thủy sản bất hợp pháp
Gỡ nút thắt quy hoạch, phát huy tiềm năng kinh tế khu vực biên giới
Vùng Cảnh sát biển 4 xây dựng thế trận lòng dân vùng biển đảo Tây Nam
“Thế trận lòng dân” quy tụ sức mạnh toàn dân tộc
Lạng Sơn ứng dụng hiệu quả phần mềm quản lý phương tiện xuất nhập khẩu
Giữ xanh ngôi nhà biển
Chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội tới châu Âu thành công vượt dự kiến
Quảng Ninh nỗ lực kiểm soát Covid-19 và hiện thực hóa thành công 'mục tiêu kép'
Lào Cai với hành trình phát triển kinh tế cửa khẩu
Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 24-30/8/2021
Vấn đề biên giới lãnh thổ trong chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị
Ngư dân Hà Tĩnh gắn kết để vươn khơi trong mùa gió động
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Ba Lan tại Việt Nam
Linh hoạt các biện pháp gỡ khó cho doanh nghiệp thuỷ sản
Bà Rịa - Vũng Tàu: Tàu hậu cần vươn khơi tiếp tế cho ngư dân đánh bắt xa bờ
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mê Công – Hàn Quốc lần thứ 11
Lưu ý doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu Tân Thanh