Đánh giá vai trò của các khu kinh tế ven biển trong quy hoạch vùng

04/12/2023 15:08

Kể từ khi thành lập đến nay, các khu kinh tế(KKT) ven biển đã có những đóng góp quan trọng trong thu hút đầu tư, là trụ cột thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương miền Trung. Nhiều KKT ven biển thực sự trở thành trụ cột và có đóng góp lớn tới phát triển của địa phương như Nghi Sơn, Vũng Áng, Chu Lai, Dung Quất…

Khu vực cảng biển thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai, tỉnh Quảng Nam - Ảnh: VGP/Thế Phong

KKT ven biển - trụ cột thúc đẩy phát triển các địa phương miền Trung

Nhận thức tiềm năng và lợi thế khu vực ven biển trong mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam cũng đã chủ trương thành lập các KKT ven biển với cơ chế chính sách ưu đãi "vượt trội" nhằm tạo đột phá trong thu hút đầu tư, đặc biệt là thu hút đầu tư nước ngoài.

Kể từ thời điểm thành lập Khu kinh tế mở Chu Lai (tại tỉnh Quảng Nam) – khu kinh tế ven biển đầu tiên của cả nước vào năm 2003, đến nay, Việt Nam có 19 KKT ven biển được thành lập, trong đó khu vực miền Trung có đến 11 KK ven biển, chiếm gần 60% tổng số khu kinh tế ven biển của Việt Nam.

Về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), ông Lê Minh Dương, Trung tâm xúc tiến đầu tư phía nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, lũy kế đến tháng 6/2022, các KKT ven biển miền Trung thu hút được khoảng 500 dự án, với tổng số vốn đăng ký đầu tư khoảng 38,669 tỷ USD, chiếm 60,5% vốn đăng ký đầu vào khu vực miền Trung (Thanh Hóa đến Bình Thuận), quy mô đầu tư trung bình dự án đạt khoảng 77 triệu USD/dự án, gấp 2,6 lần quy mô trung bình toàn khu vực.

"Sau 20 năm cố gắng, nỗ lực trên hành trình đẩy mạnh thu hút đầu tư FDI vào các KKT ven biển, diện mạo các khu kinh tế ven biển của khu vực miền Trung hôm nay đã có nhiều đổi thay và phát triển vươn lên vượt bậc. Phát huy tiềm năng, thế mạnh kinh tế biển duyên hải miền Trung. Hệ thống cơ sở hạ tầng và thu nhập, đời sống người lao động, nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng cao.

FDI đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc bổ sung nguồn vốn cho đầu tư phát triển các khu kinh tế ven biển, thúc đẩy mạnh sự tăng trưởng giá trị kim ngạch xuất khẩu, đóng góp và gia tăng nguồn thu ngân sách nhà nước hàng năm của các địa phương, hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo thêm rất nhiều việc làm mới cho người lao động...", ông Lê Minh Dương cho biết.

Đặc biệt, khối các doanh nghiệp FDI đã tác động lan tỏa, tích cực đến các thành phần kinh tế khác, khơi dậy các nguồn lực đầu tư trong nước, hỗ trợ quá trình cải cách doanh nghiệp nhà nước và hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh nhằm nâng cao sức cạnh tranh chung của khu vực.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, hoạt động thu hút đầu tư của các KKT ven biển Việt Nam và khu vực miền Trung nói riêng còn những tồn tại, hạn chế nhất định.

Trao đổi với Báo điện tử Chính phủ, TS. Hoàng Hồng Hiệp, Quyền Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ, cho rằng khung thể chế và mô hình phát triển KKT ven biển còn chưa hoàn thiện, cơ sở hạ tầng bên trong và bên ngoài KKT vẫn chưa được đầu tư đồng bộ, hiện đại; tính kết nối giữa các KKT ven biển với các trung tâm kinh tế vùng còn nhiều hạn chế.

"Là mô hình "khu trong khu" song các KKT nặng về thu hút đầu tư vào phát triển công nghiệp, lĩnh vực dịch vụ và đô thị hóa còn chậm phát triển. Các dự án đầu tư vào các KKT ven biển miền Trung chủ yếu là các ngành công nghiệp nhẹ, thâm dụng lao động như dệt may, da giày, lắp ráp hàng điện tử; thiếu các dự án đầu tư vào các ngành công nghiệp/dịch vụ sử dụng công nghệ cao", TS. Hoàng Hồng Hiệp cho hay.

Bên cạnh đó, cơ chế chính sách ưu đãi trong thu hút đầu tư vào các KKT ven biển còn thiếu đột phá. Các KKT ven biển khu vực miền Trung còn gặp khó khăn trong thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài; hầu hết các dự án đầu tư vào các khu kinh tế ven biển chủ yếu là các dự án kinh tế, thiếu các dự án trong lĩnh vực xã hội như giáo dục đào tạo, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội, nhà ở cho công nhân…

Một số khu kinh tế ven biển trong tình trạng "khát" đầu tư nên còn có tư duy thu hút đầu tư bằng mọi giá mà không đề cao đến yếu tố môi trường và môi sinh cho cư dân địa phương. Đã có không ít khu công nghiệp, KKT là "điểm đen" về ô nhiễm môi trường, gây ảnh hưởng đến sức khoẻ và bức xúc cho cư dân địa phương sống trong khu kinh tế.

Để KKT ven biển thực sự trở thành các động lực phát triển của vùng

Nói về giải pháp phát triển KKT ven biển hiện nay, PGS.TS. Bùi Quang Bình, Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng cho rằng, Chính phủ đang dự thảo lấy ý kiến về Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

"Tôi đề nghị các cơ quan chức năng trong quá trình lấy ý kiến xây dựng quy hoạch cần xem xét, đánh giá một cách thấu đáo vai trò của các KKT ven biển trong quy hoạch vùng. Trong đó cần thiết có sự đổi mới, điều chỉnh bổ sung quy hoạch các KKT ven biển theo hướng tích hợp với quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch các KKT ven biển, quy hoạch vùng vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ và quy hoạch tỉnh, nơi có KKT ven biển", PGS.TS. Bùi Quang Bình trao đổi.

Theo PGS.TS. Bùi Quang Bình, KKT ven biển có đóng góp rất quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương vùng vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, vì vậy Nhà nước cần hoàn thiện các cơ chế chính sách xây dựng và phát triển KKT ven biển để bảo đảm cho các KKT này có một khung pháp lý đủ mạnh, đồng bộ phát triển bền vững.

Đồng thời, phát huy nguồn vốn đầu tư của nhà nước là vốn mồi để huy động đầu tư tư nhân vào phát triển KKT ven biển. Nhà nước tiếp tục ưu tiên bố trí ngân sách đầu tư phát triển KKT ven biển thông qua đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông ven biển, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng khu kinh tế, đầu tư hệ thống cảng biển quốc gia, đào tạo nhân lực về kinh tế biển, môi trường biển…

Còn TS. Lê Văn Hùng, Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững vùng, cho rằng trong giai đoạn tới, để thúc đẩy các KKT ven biển thực sự trở thành các động lực phát triển của địa phương và vùng, Việt Nam nên nghiên cứu nhằm có những chính sách trọng tâm thí điểm tạo môi trường phát triển từ 2 đến 3 cụm khu KKT ven biển theo vùng. Khi đó, nguồn lực mới thực sự được tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng, dịch vụ xã hội và các công cụ bảo vệ, phục hồi môi trường sinh thái để tạo ra những KKT ven biển thực sự bền vững.

Ông Lê Minh Dương, Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Nam (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đề nghị các địa phương cần đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến đầu tư đối với các KKT ven biển. Đặc biệt, cần chú trọng thu hút các nhà đầu tư chiến lược, công ty đa quốc gia từ các nước có công nghệ cao, công nghệ nguồn, công nghệ sạch...tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh đó, phát triển các doanh nghiệp hỗ trợ, tạo hệ sinh thái chặt chẽ, gắn kết, tham gia sâu vào chuỗi giá trị với các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI. Tăng cường tiếp cận các ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty tư vấn luật - đầu tư để cùng phối hợp xúc tiến đầu tư hiệu quả theo các đối tác, dự án cụ thể.

Nguồn: Baochinhphu.vn
Cùng chuyên mục
Tăng cường hợp tác tại Khu vực Tam giác phát triển Campuchia-Lào-Việt Nam
Tăng cường hợp tác tại Khu vực Tam giác phát triển Campuchia-Lào-Việt Nam

Ngày 1/3 đã diễn ra Hội nghị Ủy ban điều phối chung lần thứ 13 Khu vực Tam giác phát triển Campuchia-Lào-Việt Nam (CLV) tại...

Xây dựng Vân Đồn trở thành khu kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực
Xây dựng Vân Đồn trở thành khu kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực

Vừa qua Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 588/QĐ-UBND về việc phê duyệt Chương trình phát triển đô...

Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045
Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045

Tầm nhìn đến năm 2050, Khánh Hòa là một trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước; là đô thị thông minh, thân thiện...

Thắm tình hữu nghị giữa các lực lượng bảo vệ biên giới Việt Nam-Campuchia
Thắm tình hữu nghị giữa các lực lượng bảo vệ biên giới Việt Nam-Campuchia

Tây Ninh đặc trưng có đường biên giới dài 240km với nhiều đường mòn, lối mở qua lại biên giới thuận lợi, nên các hoạt...

Các tỉnh biên giới Việt Nam-Trung Quốc tìm kiếm cơ hội hợp tác và phát triển
Các tỉnh biên giới Việt Nam-Trung Quốc tìm kiếm cơ hội hợp tác và phát triển

Trong hai ngày 27 và 28/2, tại thành phố Bắc Hải thuộc Khu Tự trị dân tộc Choang Quảng Tây của Trung Quốc đã diễn...

Khánh thành đường kiểm tra cột mốc, bảo vệ biên giới ở Lạng Sơn
Khánh thành đường kiểm tra cột mốc, bảo vệ biên giới ở Lạng Sơn

Thiết thực chào mừng kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng (3/3/1959-3/3/2024) và 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989-3/3/2024),...

Khánh Hòa triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU
Khánh Hòa triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU

Công tác phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) được tỉnh Khánh Hòa triển khai...

Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050
Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ninh là tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, vùng đô thị lớn mang tầm khu vực và quốc...

Quy hoạch tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050
Quy hoạch tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Theo quy hoạch, đến năm 2030, Bà Rịa-Vũng Tàu cơ bản đủ tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương, cơ cấu đô thị...

Công bố Quy hoạch tỉnh Bình Thuận thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050
Công bố Quy hoạch tỉnh Bình Thuận thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050

Sáng 28/2, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận tổ chức Lễ công bố Quy hoạch tỉnh Bình Thuận thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến...

Khánh thành thêm một Đài Hữu nghị Việt Nam-Campuchia
Khánh thành thêm một Đài Hữu nghị Việt Nam-Campuchia

Sáng 27/2, Hội đồng Dân tộc Mặt trận Đoàn kết phát triển Tổ quốc Campuchia phối hợp chính quyền địa phương trang trọng tổ chức...

Lạng Sơn: Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển
Lạng Sơn: Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển

Ngày 26/2, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức sơ kết 5 năm thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân giai đoạn 2019-2024...

Việt Nam đầu tư trên 3,7 tỷ USD vào Tam giác phát triển thuộc Lào và Campuchia
Việt Nam đầu tư trên 3,7 tỷ USD vào Tam giác phát triển thuộc Lào và Campuchia

Sáng 27/2, tại tỉnh Attapeu, Nam Lào đã diễn ra lễ khai mạc Hội nghị xúc tiến Thương mại, Đầu tư và Du lịch khu...

Nhận diện, phát triển “mũi nhọn” của Kiên Hải
Nhận diện, phát triển “mũi nhọn” của Kiên Hải

Huyện đảo Kiên Hải (Kiên Giang) gồm 4 xã đảo nằm tách biệt nhau. Với địa bàn trải rộng trên vùng Biển Tây, Kiên Hải...

Cho những chuyến cá đầy
Cho những chuyến cá đầy

Những ngày này ngư dân ở các làng biển xứ Thanh rộn ràng ra khơi đón “lộc biển” đầu năm. Với người dân làng biển,...

Tin đọc nhiều
Việt Nam có thể đóng góp tiếng nói thực chất, tiên phong để tham gia xử lý các quan tâm chung của cộng đồng quốc tế
Quân đội Hoàng gia Campuchia chúc Tết Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang
Hội đàm về nâng cấp lối mở A Pa Chải-Long Phú thành cửa khẩu song phương
Thắt chặt tình hữu nghị truyền thống và hợp tác giữa tỉnh Champasak và Gia Lai
Khám phá vẻ đẹp yên bình, hoang sơ của đảo Hòn Chuối
Tuyên bố Báo chí chung Việt Nam-Philippines
Vững vàng ra khơi trực Tết
Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ thăm, làm việc tại Philippines và Malaysia
Tiếp tục củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN
Việt Nam đề nghị EU sớm phê chuẩn EVIPA, gỡ thẻ vàng đối với hải sản xuất khẩu
Hoạt động tiếp xúc song phương của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới lần thứ 54
Quảng Ninh xây dựng nền biên phòng toàn dân vững chắc
Quan hệ Việt – Lào phát triển mãnh mẽ, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực
Theo Hiệp định về quy chế biên giới Việt Nam - Campuchia ký năm 1983, khu vực biên giới là gì
Thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Hungary và Romania
Tăng cường hơn nữa sự tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau giữa Việt Nam và Hungary
Nhận diện, phát triển “mũi nhọn” của Kiên Hải
Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050
Đưa hợp tác song phương Việt Nam - Uganda đi vào chiều sâu và hiệu quả
Việt Nam là đối tác kinh tế ưu tiên và quan trọng hàng đầu của Thụy Sỹ ở Đông Nam Á
Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục quản lý tốt biên giới trên đất liền, kiểm soát và giải quyết tốt hơn bất đồng trên biển
Công bố quy hoạch tỉnh Hà Giang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050
Quy hoạch tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050
Kinh tế biển xanh
Việt Nam-Campuchia là điển hình của quan hệ nước láng giềng tốt trên thế giới
Khánh thành thêm một Đài Hữu nghị Việt Nam-Campuchia
Nơi 'neo đậu' nghĩa tình quân-dân giữa biển khơi mênh mông
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng chúc Tết nhân dân và Bộ đội Biên phòng tại Nghệ An
Tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị giữa Việt Nam và Đức