Đánh thức tiềm năng thương mại vùng biên

17/05/2022 17:33

Dịch COVID-19 kéo dài khiến hoạt động thương mại biên giới gặp không ít trở ngại nhưng kim ngạch xuất khẩu giữa Việt Nam với các nước có chung đường biên giới vẫn đạt nhiều kết quả khả quan.

Điều này góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh biên giới và nâng cao đời sống dân cư cũng như chuyển đổi cơ cấu kinh tế địa phương.

Thế nhưng, trong quá trình phát triển thương mại vùng biên vẫn bộc lộ hạn chế từ chính sách phía bạn đến hạ tầng chưa đáp ứng thực tế. Do đó, việc xây dựng kế hoạch bài bản nhằm đưa ra giải pháp thích ứng với thực tiễn sẽ được Bộ Công Thương chú trọng trong thời gian tới.

 

Cán bộ biên phòng Tân Thanh điều tiết xe nông sản xuất khẩu. Ảnh: Quang Duy/TTXVN

Với lợi thế có đường biên giới đất liền dài hơn 5 nghìn km, Việt Nam tiếp giáp Trung Quốc, Lào và Campuchia cùng 26 cửa khẩu quốc tế, 24 cửa khẩu chính, cùng nhiều cửa khẩu phụ, lối mở, đường qua lại đang có hoạt động thương mại, đầu tư hiệu quả, nhất là tiêu thụ sản phẩm trong nước.

Cửa khẩu Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn được xác định là vùng kinh tế động lực chủ đạo, phát triển đô thị, công nghiệp, thương mại và dịch vụ, cùng với sự phát triển của Khu kinh tế trọng điểm Bắc bộ.

Đây là khu vực được đánh giá là nơi có vị trí đặc biệt thuận lợi so với các cửa khẩu khác với trục tứ giác kinh tế trọng điểm Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, giao thông thông suốt.

Ông Phạm Tuấn Long, Trưởng phòng thương mại quốc tế- Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết: Thương mại biên giới đã tạo điều kiện cho địa phương phát huy thế mạnh và liên kết cùng các tỉnh, thành phố. Cùng đó, hạ tầng cơ sở dịch vụ vùng biên giới cũng liên tục được nâng cấp, mở rộng.

Các khu kinh tế cửa khẩu của các tỉnh đang dần trở thành trung tâm kinh tế - thương mại vùng biên; nhiều địa phương đang trở thành cửa ngõ quan trọng cho xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam và các nước chung biên giới.

Thống kê cho thấy, năm 2021 có tới 20/25 tỉnh tăng trưởng cao hơn mức bình quân cả nước; trong đó, nhiều tỉnh tăng trưởng với tốc độ 2 con số. Đây là tín hiệu lạc quan trong bối cảnh dịch COVID-19 tác động tiêu cực tới hầu hết các ngành, lĩnh vực.

Đặc biệt, 2/3 số tỉnh có chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp tăng trưởng cao hơn mức bình quân cả nước. Không những thế, các tỉnh và chính quyền khu vực luôn duy trì cơ chế giao lưu, làm việc định kỳ và tạo điều kiện thuận lợi thông quan phòng dịch, đảm bảo thương mại qua biên giới không bị gián đoạn.

Mặc dù tuyến biên giới với các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia được đánh giá là cửa ngõ quan trọng trong giao lưu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam với nước láng giềng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc đầu tư nguồn lực nhằm phát triển kinh tế cửa khẩu còn hạn chế và chưa theo kịp nhu cầu phát triển.

Đơn cử như Khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh) là 1 trong 9 Khu kinh tế cửa khẩu trọng điểm của cả nước nhưng đến nay nhiều dự án vẫn chưa được triển khai gây lãng phí rất lớn về tiền bạc của các nhà đầu tư.

Giải thích về tình trạng này, đại diện cơ quan chức năng tỉnh Hà Tĩnh cho hay: Những thay đổi trong cơ chế chính sách là nguyên nhân chính bởi các chính sách ưu đãi trong Khu kinh tế chưa có tính ổn định dài hạn để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Hay như Lào Cai là tỉnh có vị trí quan trọng trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và là cầu nối quan trọng thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của các tỉnh thành trong cả nước sang tỉnh Vân Nam và vùng Tây Nam Trung Quốc.

Mặc dù có 2 cửa khẩu quốc tế gồm 1 đường sắt, 1 đường bộ, 2 cửa khẩu phụ và 7 lối mở biên giới nhưng trong điều kiện xuất khẩu hàng hóa cả nước tăng cao, năng lực thông quan tại các cửa khẩu của Lào Cai vẫn chưa thể đáp ứng được yêu cầu. Nhiều thời điểm đã có hàng trăm container hàng hóa bị tắc nghẽn ở các cửa khẩu.

Bà Đặng Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn nhìn nhận, trong phát triển loại hình cửa khẩu hiện nay vẫn còn vênh giữa văn bản và thực tế. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện pháp lý cho phát triển kinh tế khu vực biên giới, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội vùng biên.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, còn rất nhiều tồn tại cần phải được quan tâm đầu tư cho các tỉnh khu vực biên giới như trình độ phát triển chênh lệch; kinh tế - xã hội vùng biên giới chậm phát triển so với mặt bằng chung của tỉnh biên giới và cả nước.

Hơn nữa, hạ tầng thương mại hiện đại thiếu trung tâm logistics, kho hàng, chợ, trung tâm thương mại phân bố không đều và không đủ năng lực phục vụ lúc cao điểm. Quy mô thương mại các tỉnh biên giới còn quá nhỏ so với tổng kim ngạch thương mại của cả nước.

Ngoài những khó khăn nội tại như quy hoạch thiếu tính dự báo, chính sách chưa đủ hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư và cơ sở hạ tầng chưa theo kịp sự phát triển... điểm nghẽn lớn nhất là vốn đầu tư phát triển thiếu và bị phân tán, dàn trải.

Vì vậy, các chuyên gia cho rằng cần đầu tư tương xứng với tiềm năng, lợi thế của khu vực biên giới và tương thích với quy mô, đầu tư phát triển của các nước láng giềng.

Đánh giá từ giới phân tích cho thấy, so với mặt bằng chung của tỉnh biên giới nói riêng và của cả nước nói chung, thương mại vùng biên vẫn còn hạn chế. Cùng đó, cơ cấu kinh tế tại khu vực biên giới vẫn dựa vào nông nghiệp mà chưa hình thành vùng sản xuất tập trung cũng như chưa áp dụng tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc. Hơn nữa, doanh nghiệp chưa chú trọng xây dựng thương hiệu hay hình thành chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ. Sản xuất công nghiệp chưa tạo ra sản phẩm chủ lực, năng lực cạnh tranh yếu.

Ngoài việc hạ tầng công nghiệp, thương mại khu vực biên giới nhìn chung còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, tiềm năng phát triển. Đặc biệt, có nơi chưa tương xứng với quy mô, tốc độ đầu tư của nước bạn.

Vì vậy, các địa phương cần có chương trình triển khai bài bản nhằm khảo sát, đánh giá, xây dựng dữ liệu về hạ tầng thương mại trên tuyến biên giới. Điều này sẽ làm cơ sở cho các bộ, ngành chức năng nghiên cứu đề xuất, ban hành cơ chế, chính sách thu hút đầu tư xã hội hóa và tạo thuận lợi, khuyến khích đầu tư phát triển hạ tầng.

Để đẩy mạnh xuất nhập khẩu khu vực biên giới, ông Trần Thanh Hải- Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, doanh nghiệp cần sớm chuyển xuất khẩu sang hình thức xuất khẩu chính ngạch và tuân thủ toàn bộ quy định của nước nhập khẩu với hàng hoá nhập khẩu; trong đó, có quy định về thuế, phí, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì và nhãn mác...

Do đáp ứng được toàn bộ các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu nên hàng hoá xuất khẩu chính ngạch có thể vào thị trường nhập khẩu qua tất cả các cảng biển, cảng hàng không quốc tế, cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính trên biên giới đất liền.

Theo đó, Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh biên giới chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan triển khai xây dựng kế hoạch và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, thành lập các khu trung chuyển, kho bãi lưu trữ hàng hoá.

Mặt khác, khẩn trương triển khai mở rộng khu vực bến bãi cửa khẩu để đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hoá nhằm thúc đẩy chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch; xây dựng cơ chế, chính sách giảm chi phí lưu kho, phí sử dụng cơ sở hạ tầng biên giới, khuyến khích hoạt động thương mại chính ngạch.

Ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh thêm rằng, với UBND các tỉnh vùng trồng cần triển khai thực hiện theo đúng hướng dẫn, quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Cụ thể, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, đảm bảo sản xuất theo kế hoạch, quy hoạch, giảm sản xuất tự phát, tăng sản xuất theo tín hiệu thị trường và đơn đặt hàng; kiểm soát chặt chẽ chất lượng nông sản, thuỷ sản, đáp ứng sự trông đợi của người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Ngoài ra, căn cứ khả năng sản xuất để phát triển công nghiệp chế biến nhằm tăng giá trị nông sản chế biến sâu, đa dạng các sản phẩm nông nghiệp, chú trọng phát triển hệ thống kho trữ, bảo quản nông sản.

Mặt khác, phổ biến và hướng dẫn các hộ nông dân về phương thức sản xuất, nuôi trồng, đóng gói, chế biến... để đáp ứng tiêu chuẩn của từng nước, từng khu vực nhập khẩu./.

Nguồn: TTXVN
Cùng chuyên mục
Thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch không gian biển quốc gia
Thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch không gian biển quốc gia

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 788/QĐ-TTg ngày 29/6/2022 thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch không gian biển quốc...

Đảo Sinh Tồn Đông - điểm tựa vững chắc cho ngư dân bám biển
Đảo Sinh Tồn Đông - điểm tựa vững chắc cho ngư dân bám biển

Nằm ở khu vực quần đảo Trường Sa (huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa), cùng với các đảo trong cụm Sinh Tồn, đảo Sinh...

Tuổi trẻ Vùng 4 Hải quân chung tay bảo vệ môi trường biển
Tuổi trẻ Vùng 4 Hải quân chung tay bảo vệ môi trường biển

Tích cực bảo vệ môi trường biển, những năm qua tuổi trẻ Vùng 4 Hải quân đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, thiết...

Không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, đáp ứng nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới
Không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, đáp ứng nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới

Thời gian qua, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Tây Ninh luôn phát huy nội lực, làm tốt công tác huấn luyện, không ngừng nâng cao...

Đoàn cán bộ cấp cao Hải quân Hoàng gia Campuchia trao đổi kinh nghiệm tại Học viện Hải quân
Đoàn cán bộ cấp cao Hải quân Hoàng gia Campuchia trao đổi kinh nghiệm tại Học viện Hải quân

Ngày 27/6, Đoàn cán bộ cấp cao Hải quân Hoàng gia Campuchia do Phó đô đốc Non Sophat, Phó Tham mưu trưởng Hải quân làm...

Nghị quyết 36-NQ/TƯ: Hiện thực hóa “Khát vọng Việt Nam”
Nghị quyết 36-NQ/TƯ: Hiện thực hóa “Khát vọng Việt Nam”

Việc tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết 36-NQ/TƯ sẽ tạo nền tảng để xây dựng, phát triển đất nước ta trở thành quốc gia...

Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 18-27/6/2022
Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 18-27/6/2022

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã có các cuộc tiếp...

Xây dựng mối quan hệ hữu nghị bền chặt
Xây dựng mối quan hệ hữu nghị bền chặt

Chính quyền cùng lực lượng vũ trang Long An luôn nỗ lực trong công tác bảo đảm an ninh trật tự, mang lại bình yên...

Đảo Đá Tây B vững vàng nơi tuyến đầu của Tổ quốc
Đảo Đá Tây B vững vàng nơi tuyến đầu của Tổ quốc

Trong những năm qua, đảo Đá Tây B (huyện đảo Trường Sa - Khánh Hoà) luôn nhận được sự quan tâm cả về vật chất...

Vùng 4 Hải quân: Nâng cao chất lượng huấn luyện, bảo vệ vững chắc chủ quyền
Vùng 4 Hải quân: Nâng cao chất lượng huấn luyện, bảo vệ vững chắc chủ quyền

Vùng 4 Hải quân có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vùng biển, đảo Nam Trung bộ, trong đó có vùng biển, đảo chiến lược...

Hai tàu hải quân Ấn Độ sắp thăm Việt Nam
Hai tàu hải quân Ấn Độ sắp thăm Việt Nam

Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam thông báo, hai tàu hải quân Ấn Độ, INS Sahyadri và INS Kadmatt, sẽ thăm bến cảng...

Vùng 4 Hải quân: Nâng cao chất lượng huấn luyện, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo
Vùng 4 Hải quân: Nâng cao chất lượng huấn luyện, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo

Những năm vừa qua, mặc dù còn nhiều khó khăn, song cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 Hải quân luôn phát huy nội lực làm...

Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 11-17/6/2022
Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 11-17/6/2022

Ngày 15/6, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Australia Robyn Mudie đến chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ công tác tại...

Bảo vệ chủ quyền, an ninh trên vùng biển, đảo Cát Bà
Bảo vệ chủ quyền, an ninh trên vùng biển, đảo Cát Bà

Đồn Biên phòng Cát Bà, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) thành phố Hải Phòng quản lý địa bàn 5 xã, 1 thị trấn và Vườn...

Thủ tướng yêu cầu Gia Lai đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công
Thủ tướng yêu cầu Gia Lai đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Ngày 15/6/2022, Văn phòng Chính phủ phát đi Thông báo số 173/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại buổi làm...

Tin đọc nhiều
Quyền Trưởng SOM ASEAN Việt Nam trả lời phỏng vấn về kết quả Hội nghị đặc biệt các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Ấn Độ
Xây dựng Gia Lai trở thành vùng động lực của khu vực Tây Nguyên
Tuần tra, kiểm soát song phương trên tuyến biên giới Việt-Trung
Đẩy mạnh thương mại giữa Việt Nam - Lào và Thái Lan lên tầm cao mới
Hội nghị Quan chức cao cấp (SOM) các nước tham gia Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS)
Phát triển kinh tế biển ở Bạc Liêu: Gỡ khó để xứng với tiềm năng
Đắm chìm trước vẻ đẹp hút hồn của biển đảo Cô Tô
Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang gặp song phương Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào, Nhật Bản và Campuchia
Việt Nam phản đối Trung Quốc tập trận quân sự ở quần đảo Hoàng Sa
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Wendy Sherman
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn chúc mừng các nhà báo nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6
Kinh tế biển xanh – Hướng đến kịch bản phát triển bền vững kinh tế biển
Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng: Quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ đã có những bước tiến dài
Vùng 2 Hải quân thực hiện chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển”
Vùng biên Long An khởi sắc từ xây dựng nông thôn mới
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hội đàm trực tuyến với Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh tham dự và phát biểu tại Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 27
Phó Chủ tịch EC ghi nhận đề nghị của Việt Nam về sớm gỡ thẻ vàng thủy sản
Đẩy mạnh đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế biển Kiên Giang
Lai Châu thúc đẩy kết nối hạ tầng thương mại với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc)
Việt Nam cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa phương và một trật tự thế giới dựa trên luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ
Tận dụng lợi thế phát triển ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi
Vùng 4 Hải quân: Nâng cao chất lượng huấn luyện, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo
Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Ấn Độ
Hội nghị quốc tế về Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ được tổ chức tại Hà Nội
Hội thảo chuyên đề “Thực trạng và phương hướng phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Lào giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050”
Củng cố thế trận Biên phòng toàn dân trên vùng biển Bà Rịa-Vũng Tàu
Không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, đáp ứng nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới
Đoàn cán bộ cấp cao Hải quân Hoàng gia Campuchia trao đổi kinh nghiệm tại Học viện Hải quân
10.000 lá cờ Tổ quốc tặng ngư dân biên giới biển Thừa Thiên Huế