Kỳ vọng vào trật tự pháp lý công bằng về biển

21/08/2019 15:08

Năm 2019, đánh dấu 25 năm ngày Công ước của Liên hợp quốc (LHQ) về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 chính thức có hiệu lực và 25 năm Việt Nam phê chuẩn UNCLOS. Là một quốc gia ven Biển Đông, Việt Nam đặc biệt chú trọng bảo vệ môi trường và hệ sinh thái biển, đồng thời nhận thức rõ tác động tiêu cực của các tranh chấp biển đảo đến bảo tồn và sử dụng biển bền vững. Việt Nam luôn chủ trương giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS.

Đảo An Bang thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ảnh: Lê Đồng

Hiệu lực, hiệu quả

Đó là những điểm rõ nét đầu tiên khi dư luận đánh giá về UNCLOS. Vấn đề Biển Đông là tranh chấp biển mang tính chất phức tạp và thách thức nhất trong khu vực Đông Á.

Cho dù là các quốc gia trong khu vực hay là những quốc gia nằm ngoài khu vực đều có lợi ích chiến lược và lợi ích kinh tế lớn trong khu vực này. Do đó, vấn đề Biển Đông đã được các bên rất quan tâm.

Đối với các nước ven bờ Biển Đông, vùng biển này là nguồn tài nguyên, tuyến đường vận chuyển trên biển quan trọng, ảnh hưởng đến các ngành như ngư nghiệp, du lịch... của các quốc gia này. Họ có sự phụ thuộc rất lớn vào nguồn tài nguyên Biển Đông, do đó, có thể thấy hợp tác quốc tế là lựa chọn chính sách rõ ràng duy nhất.

UNCLOS có thể giúp thực hiện mục tiêu đó. Điều 123 của UNCLOS quy định, khi nước ven biển kín hoặc biển nửa kín hành xử và thực hiện quyền lợi, nghĩa vụ của họ do UNCLOS quy định, cần phải hợp tác với nhau. Biển Đông đương nhiên phù hợp với tiêu chuẩn của biển nửa kín. Để đạt được mục tiêu này, những quốc gia xung quanh Biển Đông nên cố gắng trực tiếp tổ chức khu vực phù hợp để phối hợp với việc quản lý, bảo vệ, khai thác và phát triển nguồn sinh vật biển.

UNCLOS đã cung cấp một khuôn khổ pháp lý toàn diện để thiết lập hệ thống quản lý khai thác biển và đại dương hiệu quả. UNCLOS không quy định chi tiết đánh bắt sinh vật biển trong vùng đặc quyền kinh tế của nước ven bờ trong thời gian nào và phương thức gì, cũng không quy định chi tiết điều khoản thỏa thuận thuê khoáng sản ở dưới đáy biển. Điều được UNCLOS quy định là cung cấp khuôn khổ và quy trình chung cho quyết sách tập thể trong những vấn đề đó. Giáo sư Rainer Lagoni, chuyên gia về luật của Đại học Hamburg (Đức), cho rằng UNCLOS là một văn bản pháp lý quan trọng chủ yếu trong lĩnh vực pháp lý về biển, cung cấp khuôn khổ để xây dựng trật tự công cộng về biển. Khi giải thích và ứng dụng UNCLOS, các nước ven bờ Biển Đông phải xem xét đến chức năng của công ước này. Ngoài ra, UNCLOS còn thống nhất hàng loạt công ước quốc tế về biển, đã kiến tạo một trật tự công cộng quốc tế.

Trong cuốn sách “Quản lý biển: Sự phát triển bền vững của biển” (Ocean Governance: Sustainable Development of the Seas), UNCLOS đã được ca ngợi rất nhiều: Khi xem xét đến cơ chế quốc tế có khả năng hiện thực hóa khái niệm phát triển bền vững tài nguyên biển hay không, rõ ràng nên xem xét UNCLOS 1982. Công ước này đã thể hiện nội hàm pháp lý “trật tự kinh tế quốc tế mới” và thiết lập “di sản chung của nhân loại”. UNCLOS đã thể hiện sự tham gia đông đảo, công bằng và cân bằng, sự đối đẳng giữa quyền lợi và nghĩa vụ, chuyển giao nguồn vốn và khoa học kỹ thuật cho các nước đang phát triển và các nhân tố như hợp tác quản lý cùng hưởng tài nguyên thiên nhiên, mà những nhân tố này cũng mang ý nghĩa vốn có của khái niệm phát triển bền vững.

Việt Nam kỳ vọng...

Ngày 23/6/1994, Quốc hội Việt Nam đã ra Nghị quyết phê chuẩn UNCLOS 1982. Năm 2019 đánh dấu 25 năm ngày UNCLOS chính thức có hiệu lực, đồng thời đánh dấu 25 năm Việt Nam phê chuẩn và nộp lưu chiểu văn kiện phê chuẩn UNCLOS tới Tổng thư ký LHQ. Trước đó, Việt Nam đã tham gia quá trình đàm phán UNCLOS và là một trong 107 quốc gia ký ngày 10/12/1982 khi Công ước bắt đầu được mở ký. Việc Việt Nam tích cực tham gia và thực hiện UNCLOS thể hiện thiện chí, sự coi trọng và kỳ vọng của Việt Nam vào một trật tự pháp lý công bằng về biển.

Điểm 2, Nghị quyết của Quốc hội về việc phê chuẩn UNCLOS nêu rõ: “Bằng việc phê chuẩn Công ước của LHQ về Luật Biển 1982, nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam biểu thị quyết tâm cùng cộng đồng quốc tế xây dựng một trật tự pháp lý công bằng, khuyến khích sự phát triển và hợp tác trên biển”.

Nằm ven Biển Đông và là một trong những quốc gia có bờ biển dài trong khu vực (khoảng 3.260km), theo các quy định của UNCLOS, Việt Nam được mở rộng chủ quyền, các quyền thuộc chủ quyền và quyền tài phán của mình ra các vùng biển và thềm lục địa rộng khoảng 1 triệu km2. Là thành viên UNCLOS, Việt Nam có nghĩa vụ phải giải quyết các tranh chấp theo các quy định của UNCLOS. Cụ thể, Việt Nam có quyền xác định các vùng biển và thềm lục địa theo UNCLOS nhưng đồng thời cũng có nghĩa vụ tiến hành phân định các vùng biển và thềm lục địa ở những khu vực chồng lấn với các nước láng giềng.

Để thực hiện quyền này của UNCLOS, Việt Nam xây dựng Báo cáo quốc gia trình Ủy ban Ranh giới ngoài thềm lục địa của LHQ để bảo đảm quyền lợi của quốc gia, bảo vệ quyền của Việt Nam đối với thềm lục địa vượt quá 200 hải lý; đồng thời có cơ sở khoa học để đưa ra các quy định về ranh giới ngoài vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam.

Đầu tháng 5/2009, Việt Nam nộp báo cáo chung với Malaysia về khu vực thềm lục địa mở rộng ở phía Nam và báo cáo riêng của Việt Nam về khu vực thềm lục địa ở khu vực phía Bắc. Quan điểm pháp lý cơ bản trong Báo cáo quốc gia của Việt Nam là khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với các vùng biển và thềm lục địa theo quy định của UNCLOS...

Thời gian qua, đặc biệt sau khi UNCLOS có hiệu lực, Việt Nam đã giải quyết được một loạt vấn đề về phân định biển với các quốc gia láng giềng. Việt Nam đã phân định ranh giới biển với Thái Lan năm 1997; phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong vịnh Bắc Bộ với Trung Quốc năm 2000; phân định ranh giới thềm lục địa với Indonesia năm 2003. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã thỏa thuận tiến hành hợp tác khai thác chung thềm lục địa chồng lấn với Malaysia năm 1992.

Bên cạnh đó, Việt Nam luôn cam kết thực hiện UNCLOS, bảo tồn và phát triển bền vững biển, đại dương. Tại các cuộc họp của LHQ, đại diện Việt Nam luôn kêu gọi các tất cả các quốc gia thành viên tuân thủ đầy đủ các quy định của Công ước, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, thúc đẩy sử dụng biển và đại dương một cách bền vững, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không tại các vùng biển, tránh các hoạt động đơn phương, trong đó có hoạt động quân sự hóa các cấu trúc đang chiếm đóng, đi ngược lại với mục tiêu của UNCLOS, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và tài nguyên biển, cũng như quyền lợi ích chính đáng, hợp pháp của các quốc gia theo UNCLOS và tiến trình xây dựng các quy tắc ứng xử. Việt Nam cam kết tôn trọng và thực thi đầy đủ các quy định của UNCLOS, hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế bảo tồn và phát triển bền vững biển và đại dương vì tương lai chung của nhân loại.

Nguồn: bienphong.com.vn
Cùng chuyên mục
Kỷ niệm ngày Quân tình nguyện Việt Nam giải phóng Preah Sihanouk
Kỷ niệm ngày Quân tình nguyện Việt Nam giải phóng Preah Sihanouk

Chiều 17/1, Đảng bộ Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) tỉnh Preah Sihanouk đã tổ chức lễ míttinh kỷ niệm 41 năm Ngày chiến thắng chế...

70 năm quan hệ Việt Nam-Trung Quốc: Hữu nghị, hợp tác là dòng chảy chính
70 năm quan hệ Việt Nam-Trung Quốc: Hữu nghị, hợp tác là dòng chảy chính

Nhân kỷ niệm 70 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Trung Quốc (18/1/1950 - 18/1/2020), đồng chí Phạm Bình Minh, Ủy viên...

Thượng nghị sĩ Mỹ chúc mừng Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN
Thượng nghị sĩ Mỹ chúc mừng Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN

Ngày 15/1, một số Thượng nghị sĩ Mỹ đã ra thông cáo báo chí chúc mừng Việt Nam đảm nhận chức Chủ tịch Hiệp hội...

Nhật Bản kêu gọi cần có hành động mạnh mẽ hơn ở Biển Đông
Nhật Bản kêu gọi cần có hành động mạnh mẽ hơn ở Biển Đông

Trong bài phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington ngày 14/1, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro...

Tọa đàm về Biển Đông tại Malaysia: Tầm quan trọng của việc xây dựng COC
Tọa đàm về Biển Đông tại Malaysia: Tầm quan trọng của việc xây dựng COC

Ngày 13/1, tại Kula Lumpur, tổ chức World Future TV đã tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề “Biển Đông: COC là công cụ...

Ngày hội Quốc phòng toàn dân - nơi hội tụ sức mạnh bảo vệ Tổ quốc
Ngày hội Quốc phòng toàn dân - nơi hội tụ sức mạnh bảo vệ Tổ quốc

Nhận thức sâu sắc vai trò của quần chúng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ngày 17-10-1989, Ban Bí thư...

Từ phương lược biên phòng thời Lê Sơ đến Nghị quyết số 33 của Bộ Chính trị
Từ phương lược biên phòng thời Lê Sơ đến Nghị quyết số 33 của Bộ Chính trị

Lịch sử Việt Nam đã ghi nhận, triều Lê Sơ là thời kỳ hoàng kim của chế độ phong kiến Việt Nam. Công cuộc biên...

Hệ lụy từ hành động của Trung Quốc ở Biển Đông
Hệ lụy từ hành động của Trung Quốc ở Biển Đông

Viện Brookings (Mỹ) vừa công bố nghiên cứu mới của chuyên gia Lynn Kuok thuộc Đại học Cambridge (Anh) với tựa đề "Những hành động...

Chặng đường 25 năm thực thi Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 của Việt Nam
Chặng đường 25 năm thực thi Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 của Việt Nam

Là một quốc gia ven biển có bờ biển dài trên 3.260km, với hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ, trong đó gồm hai quần đảo...

Tập trận hải quân chung ASEAN-Mỹ
Tập trận hải quân chung ASEAN-Mỹ

Theo hãng tin Kyodo, ngày 21/8, một nguồn tin của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cho biết cuộc tập trận trên...

Mỹ cam kết duy trì hoạt động tuần tra Biển Đông
Mỹ cam kết duy trì hoạt động tuần tra Biển Đông

Giới chức Lầu Năm Góc tuyên bố quân đội Mỹ sẽ duy trì tuần tra tại Biển Đông nhằm đảm bảo an ninh và tự...

Việt Nam kiên trì nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình
Việt Nam kiên trì nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình

Giáo sư Phạm Quang Minh, chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế, Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn,...

Những tiểu trang trại ở vùng biên Đắk Lắk
Những tiểu trang trại ở vùng biên Đắk Lắk

Đắk Lắk có đường biên giới dài hơn 73km, tiếp giáp với tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia).

Thiên đường du lịch giữa biển
Thiên đường du lịch giữa biển

Lý Sơn hôm nay có rất nhiều đổi thay, khiến ai đến đây cũng ngỡ ngàng. Hòn đảo xinh đẹp này đang trở thành “thiên...

Hà Tĩnh: Hoàn thành cắm hệ thống biển báo khu vực biên giới biển
Hà Tĩnh: Hoàn thành cắm hệ thống biển báo khu vực biên giới biển

Chiều 20/6, tại thôn Xuân Hòa, xã Thạch Bằng, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Hà Tĩnh...

Tin đọc nhiều
THÔNG TƯ 17/2017/TT-BCT
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Có nước muốn nhòm ngó độc lập, chủ quyền của ta
LHQ khen đóng góp của Việt Nam trong nỗ lực gìn giữ hòa bình
Đại tướng Ngô Xuân Lịch hội đàm với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Campuchia
Ra quân tuần tra liên hợp năm 2020
Ngăn chặn sản phẩm có hình ảnh 'đường lưỡi bò' phi pháp
Đại đội Biên phòng 217 (tỉnh Hủa Phăn, Lào) chúc Tết nguyên đán Canh Tý 2020 các Đồn Biên phòng Nghệ An
Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình thăm Lào và Campuchia(10-13/12/2019)
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tiếp Tổng thư ký Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản, Chủ tịch Liên minh Nghị sỹ hữu nghị Nhật – Việt
Việt Nam - Trung Quốc: Nhất trí xử lý thỏa đáng bất đồng, góp phần vào ổn định trên Biển Đông
Yêu Tổ quốc bằng hành động cụ thể
Phát động xây dựng Thư viện Hoàng Sa
Gắn biển Công trình cấp điện lưới Quốc gia ra xã đảo Tiên Hải
Hoàn thiện dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế nuôi trồng thủy sản, kinh tế biển
Câu hỏi: Trách nhiệm của Bên có người thực hiện hành vi xâm hại đường biên giới, mốc giới, vật đánh dấu đường biên giới Việt Nam – Trung Quốc như thế nào?
Tăng cường phòng, chống tội phạm trên tuyến Cửa khẩu Cầu Treo dịp Tết Nguyên đán
Tổng kết các hoạt động kỷ niệm 30 năm Ngày hội QPTD và 75 năm Ngày thành lập QĐND Việt Nam
Thủ tướng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào
Cấp cứu kịp thời thuyền viên bị nạn trên biển
“Tết sum vầy - Mừng xuân, ơn Đảng”- Chương trình ý nghĩa đối với cán bộ, chiến sỹ và nhân dân khu vực biên giới
Tổng Lãnh sự tại Sihanoukville thăm và làm việc tại Kiên Giang, An Giang
Để “tàu 67” vươn khơi, bám biển
Công điện chỉ đạo khẩn trương ứng phó bão số 8
Giải pháp nào hạn chế tình trạng nông sản ùn ứ tại cửa khẩu?
Thủ tướng nêu rõ chính sách quốc phòng Việt Nam mang tính chất hòa bình, tự vệ
Chúc mừng 44 năm Quốc khánh Lào
Bộ Quốc phòng Mỹ: Hiện đại hóa quân đội, Trung Quốc 'vi phạm trật tự quốc tế'
Phó Thủ tướng Thường trực thăm đồn biên phòng và bà con các dân tộc tỉnh Hà Giang
Phát động Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại năm 2019
Linh hoạt trong hợp tác tư pháp giữa các tỉnh biên giới với Campuchia