Kỳ vọng vào trật tự pháp lý công bằng về biển

21/08/2019 15:08

Năm 2019, đánh dấu 25 năm ngày Công ước của Liên hợp quốc (LHQ) về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 chính thức có hiệu lực và 25 năm Việt Nam phê chuẩn UNCLOS. Là một quốc gia ven Biển Đông, Việt Nam đặc biệt chú trọng bảo vệ môi trường và hệ sinh thái biển, đồng thời nhận thức rõ tác động tiêu cực của các tranh chấp biển đảo đến bảo tồn và sử dụng biển bền vững. Việt Nam luôn chủ trương giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS.

Đảo An Bang thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ảnh: Lê Đồng

Hiệu lực, hiệu quả

Đó là những điểm rõ nét đầu tiên khi dư luận đánh giá về UNCLOS. Vấn đề Biển Đông là tranh chấp biển mang tính chất phức tạp và thách thức nhất trong khu vực Đông Á.

Cho dù là các quốc gia trong khu vực hay là những quốc gia nằm ngoài khu vực đều có lợi ích chiến lược và lợi ích kinh tế lớn trong khu vực này. Do đó, vấn đề Biển Đông đã được các bên rất quan tâm.

Đối với các nước ven bờ Biển Đông, vùng biển này là nguồn tài nguyên, tuyến đường vận chuyển trên biển quan trọng, ảnh hưởng đến các ngành như ngư nghiệp, du lịch... của các quốc gia này. Họ có sự phụ thuộc rất lớn vào nguồn tài nguyên Biển Đông, do đó, có thể thấy hợp tác quốc tế là lựa chọn chính sách rõ ràng duy nhất.

UNCLOS có thể giúp thực hiện mục tiêu đó. Điều 123 của UNCLOS quy định, khi nước ven biển kín hoặc biển nửa kín hành xử và thực hiện quyền lợi, nghĩa vụ của họ do UNCLOS quy định, cần phải hợp tác với nhau. Biển Đông đương nhiên phù hợp với tiêu chuẩn của biển nửa kín. Để đạt được mục tiêu này, những quốc gia xung quanh Biển Đông nên cố gắng trực tiếp tổ chức khu vực phù hợp để phối hợp với việc quản lý, bảo vệ, khai thác và phát triển nguồn sinh vật biển.

UNCLOS đã cung cấp một khuôn khổ pháp lý toàn diện để thiết lập hệ thống quản lý khai thác biển và đại dương hiệu quả. UNCLOS không quy định chi tiết đánh bắt sinh vật biển trong vùng đặc quyền kinh tế của nước ven bờ trong thời gian nào và phương thức gì, cũng không quy định chi tiết điều khoản thỏa thuận thuê khoáng sản ở dưới đáy biển. Điều được UNCLOS quy định là cung cấp khuôn khổ và quy trình chung cho quyết sách tập thể trong những vấn đề đó. Giáo sư Rainer Lagoni, chuyên gia về luật của Đại học Hamburg (Đức), cho rằng UNCLOS là một văn bản pháp lý quan trọng chủ yếu trong lĩnh vực pháp lý về biển, cung cấp khuôn khổ để xây dựng trật tự công cộng về biển. Khi giải thích và ứng dụng UNCLOS, các nước ven bờ Biển Đông phải xem xét đến chức năng của công ước này. Ngoài ra, UNCLOS còn thống nhất hàng loạt công ước quốc tế về biển, đã kiến tạo một trật tự công cộng quốc tế.

Trong cuốn sách “Quản lý biển: Sự phát triển bền vững của biển” (Ocean Governance: Sustainable Development of the Seas), UNCLOS đã được ca ngợi rất nhiều: Khi xem xét đến cơ chế quốc tế có khả năng hiện thực hóa khái niệm phát triển bền vững tài nguyên biển hay không, rõ ràng nên xem xét UNCLOS 1982. Công ước này đã thể hiện nội hàm pháp lý “trật tự kinh tế quốc tế mới” và thiết lập “di sản chung của nhân loại”. UNCLOS đã thể hiện sự tham gia đông đảo, công bằng và cân bằng, sự đối đẳng giữa quyền lợi và nghĩa vụ, chuyển giao nguồn vốn và khoa học kỹ thuật cho các nước đang phát triển và các nhân tố như hợp tác quản lý cùng hưởng tài nguyên thiên nhiên, mà những nhân tố này cũng mang ý nghĩa vốn có của khái niệm phát triển bền vững.

Việt Nam kỳ vọng...

Ngày 23/6/1994, Quốc hội Việt Nam đã ra Nghị quyết phê chuẩn UNCLOS 1982. Năm 2019 đánh dấu 25 năm ngày UNCLOS chính thức có hiệu lực, đồng thời đánh dấu 25 năm Việt Nam phê chuẩn và nộp lưu chiểu văn kiện phê chuẩn UNCLOS tới Tổng thư ký LHQ. Trước đó, Việt Nam đã tham gia quá trình đàm phán UNCLOS và là một trong 107 quốc gia ký ngày 10/12/1982 khi Công ước bắt đầu được mở ký. Việc Việt Nam tích cực tham gia và thực hiện UNCLOS thể hiện thiện chí, sự coi trọng và kỳ vọng của Việt Nam vào một trật tự pháp lý công bằng về biển.

Điểm 2, Nghị quyết của Quốc hội về việc phê chuẩn UNCLOS nêu rõ: “Bằng việc phê chuẩn Công ước của LHQ về Luật Biển 1982, nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam biểu thị quyết tâm cùng cộng đồng quốc tế xây dựng một trật tự pháp lý công bằng, khuyến khích sự phát triển và hợp tác trên biển”.

Nằm ven Biển Đông và là một trong những quốc gia có bờ biển dài trong khu vực (khoảng 3.260km), theo các quy định của UNCLOS, Việt Nam được mở rộng chủ quyền, các quyền thuộc chủ quyền và quyền tài phán của mình ra các vùng biển và thềm lục địa rộng khoảng 1 triệu km2. Là thành viên UNCLOS, Việt Nam có nghĩa vụ phải giải quyết các tranh chấp theo các quy định của UNCLOS. Cụ thể, Việt Nam có quyền xác định các vùng biển và thềm lục địa theo UNCLOS nhưng đồng thời cũng có nghĩa vụ tiến hành phân định các vùng biển và thềm lục địa ở những khu vực chồng lấn với các nước láng giềng.

Để thực hiện quyền này của UNCLOS, Việt Nam xây dựng Báo cáo quốc gia trình Ủy ban Ranh giới ngoài thềm lục địa của LHQ để bảo đảm quyền lợi của quốc gia, bảo vệ quyền của Việt Nam đối với thềm lục địa vượt quá 200 hải lý; đồng thời có cơ sở khoa học để đưa ra các quy định về ranh giới ngoài vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam.

Đầu tháng 5/2009, Việt Nam nộp báo cáo chung với Malaysia về khu vực thềm lục địa mở rộng ở phía Nam và báo cáo riêng của Việt Nam về khu vực thềm lục địa ở khu vực phía Bắc. Quan điểm pháp lý cơ bản trong Báo cáo quốc gia của Việt Nam là khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với các vùng biển và thềm lục địa theo quy định của UNCLOS...

Thời gian qua, đặc biệt sau khi UNCLOS có hiệu lực, Việt Nam đã giải quyết được một loạt vấn đề về phân định biển với các quốc gia láng giềng. Việt Nam đã phân định ranh giới biển với Thái Lan năm 1997; phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong vịnh Bắc Bộ với Trung Quốc năm 2000; phân định ranh giới thềm lục địa với Indonesia năm 2003. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã thỏa thuận tiến hành hợp tác khai thác chung thềm lục địa chồng lấn với Malaysia năm 1992.

Bên cạnh đó, Việt Nam luôn cam kết thực hiện UNCLOS, bảo tồn và phát triển bền vững biển, đại dương. Tại các cuộc họp của LHQ, đại diện Việt Nam luôn kêu gọi các tất cả các quốc gia thành viên tuân thủ đầy đủ các quy định của Công ước, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, thúc đẩy sử dụng biển và đại dương một cách bền vững, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không tại các vùng biển, tránh các hoạt động đơn phương, trong đó có hoạt động quân sự hóa các cấu trúc đang chiếm đóng, đi ngược lại với mục tiêu của UNCLOS, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và tài nguyên biển, cũng như quyền lợi ích chính đáng, hợp pháp của các quốc gia theo UNCLOS và tiến trình xây dựng các quy tắc ứng xử. Việt Nam cam kết tôn trọng và thực thi đầy đủ các quy định của UNCLOS, hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế bảo tồn và phát triển bền vững biển và đại dương vì tương lai chung của nhân loại.

Nguồn: bienphong.com.vn
Cùng chuyên mục
Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả nhiệm vụ chính trị của ngành Ngoại giao
Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả nhiệm vụ chính trị của ngành Ngoại giao

Trong 5 năm qua, bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có những biến động sâu sắc, tác động mạnh mẽ đến môi...

Cảnh sát biển Việt Nam khẳng định vai trò quan trọng đảm bảo quốc phòng - an ninh, góp phần phát triển kinh tế biển
Cảnh sát biển Việt Nam khẳng định vai trò quan trọng đảm bảo quốc phòng - an ninh, góp phần phát triển kinh tế biển

Việt Nam là quốc gia có lợi thế và tiềm năng to lớn để phát triển bền vững kinh tế biển.

Lào tăng cường các biện pháp ngăn chặn làn sóng Covid-19 mới
Lào tăng cường các biện pháp ngăn chặn làn sóng Covid-19 mới

Văn phòng Thủ tướng chính phủ Lào vừa ban hành Chỉ thị yêu cầu Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Quốc...

Tập trung lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia
Tập trung lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia

Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia (BGQG) là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân,...

Hấp dẫn cuộc thi viết về chủ quyền biển đảo
Hấp dẫn cuộc thi viết về chủ quyền biển đảo

Với mục đích đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc; để mọi tầng lớp...

Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì 1 đại dương không nhựa
Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì 1 đại dương không nhựa

Trong khuôn khổ Sáng kiến thanh niên đổi mới sáng tạo vì đại dương xanh, với chủ đề giảm thiểu rác thải nhựa, Chương trình...

Bảo vệ chủ quyền gắn với phát triển kinh tế biển
Bảo vệ chủ quyền gắn với phát triển kinh tế biển

Là quốc gia trải dài ven biển với khoảng 1/3 dân số sinh sống ở vùng duyên hải, 28 tỉnh/thành giáp biển đóng góp khoảng...

Thông tin liên quan Biển Đông từ 27/7-2/8/2020
Thông tin liên quan Biển Đông từ 27/7-2/8/2020

Malaysia gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc liên quan Biển Đông / Indonesia yêu cầu Trung Quốc tôn trọng và tuân thủ UNCLOS 1982...

Malaysia gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc ngày 29/7/2020 liên quan đến Biển Đông
Malaysia gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc ngày 29/7/2020 liên quan đến Biển Đông

Ngày 29/7/2020, Phái đoàn thường trực của Malaysia gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc về vấn đề Biển Đông với nội dung như sau:...

Thông tin liên quan Biển Đông từ 20-28/7/2020
Thông tin liên quan Biển Đông từ 20-28/7/2020

Úc gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc / Mỹ, Nhật, Úc diễn tập chung tại Biển Đông / Mỹ và Úc dự định củng...

25 NĂM VIỆT NAM THAM GIA ASEAN: Chung tay vì một Cộng đồng ASEAN gắn kết và thích ứng
25 NĂM VIỆT NAM THAM GIA ASEAN: Chung tay vì một Cộng đồng ASEAN gắn kết và thích ứng

Ngày 28/7/2020 đánh dấu 1/4 thế kỷ Việt Nam chính thức gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Đặc biệt năm...

Công hàm của Úc gửi lên Liên Hợp Quốc ngày 23/7/2020 liên quan Biển Đông
Công hàm của Úc gửi lên Liên Hợp Quốc ngày 23/7/2020 liên quan Biển Đông

Phái đoàn thường trực Liên bang Úc tại Liên Hợp Quốc kính chào Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, và xin nêu rõ lập trường...

Bộ đội Biên phòng Điện Biên bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia
Bộ đội Biên phòng Điện Biên bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia

Ngày 23/7, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên đã tổ chức Đại hội Đảng bộ lần thứ 18, nhiệm kỳ 2020-2025.

Sách về chủ quyền Biển đảo của Việt Nam được dịch và xuất bản tại Nhật Bản
Sách về chủ quyền Biển đảo của Việt Nam được dịch và xuất bản tại Nhật Bản

Cuốn sách “Hoàng Sa - Trường Sa: Luận cứ và Sự kiện” khẳng định chủ quyền Biển đảo của Việt Nam đã được giáo sư...

Học giả Campuchia:
Học giả Campuchia: "Vai trò của Việt Nam trong ASEAN ngày càng quan trọng"

Nhân kỷ niệm 25 năm Việt Nam gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), ông Kim Phea, Giám đốc học viện...

Tin đọc nhiều
Khám phá vườn di sản ASEAN
Thứ trưởng Lê Hoài Trung làm việc với tỉnh Bình Dương về công tác đối ngoại
Tưng bừng triển lãm ảnh về biển đảo tại Thanh Hoá
Kiểm soát chặt chẽ biên giới, không để dịch bệnh xâm nhập vào Hà Tĩnh
Lớp học cho trẻ em Việt kiều Campuchia - sợi dây gắn kết với quê hương
Việc xây dựng các công trình trong khu vực biên giới Việt Nam – Lào quy định như thế nào trong Hiệp định quản lý?
Việt Nam-New Zealand: Thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược
Gần 50.000 tấn thép xuất khẩu qua cảng quốc tế Long An
Chung sức đồng lòng, bám dân xây cơ sở
Ngôi trường ghi dấu ấn đặc biệt tình hữu nghị Việt Nam - Lào
Phát triển hệ thống cảng biển và dịch vụ hậu cần cảng khu vực Cái Mép - Thị Vải theo hướng hiện đại
Thu gom gần 3 tấn rác làm sạch biển Kê Gà
Ngành thủy sản Việt Nam: Tận dụng cơ hội vàng để bứt phá
Cơ chế một cửa quốc gia vẫn cần nhiều cải cách
Khai thác tiềm năng kinh tế ở Hoàng Su Phì
Tặng nhà cho hộ nghèo vùng biên giới
Tuyên truyền pháp luật cho ngư dân tỉnh Bình Định
Phiên họp Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về chính trị, an ninh, quốc phòng
Tổng cục Hải quan tiếp tục cải cách, hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu sau Covid-19
Tăng cường kiểm soát chặt các cửa khẩu, tuyến biên giới
Lễ thượng cờ ASEAN 2020
Quảng Trị: Thành lập Ban Chỉ đạo Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển
Kiểm tra nghiêm ngặt người, phương tiện ra vào các cửa khẩu, cảng biển
Hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
Phiên đối thoại của các nhà Lãnh đạo ASEAN với đại diện Đại hội đồng liên nghị viện ASEAN (AIPA), Hội đồng tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN-BAC) và Thanh niên ASEAN
Chung tay xây đắp biên giới giàu mạnh
Nhật Bản và Việt Nam sẽ đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Mekong-Nhật Bản lần thứ 13
Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn dịch COVID-19 trên tuyến biên giới
Sửa đổi điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế, kho bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan
Củng cố thế trận lòng dân vững chắc nơi biên giới