Biên giới lãnh thổ

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh khẳng định hợp tác biên giới là trụ cột quan trọng trong quan hệ kinh tế thương mại tổng thể giữa Lào và Việt Nam, với thương mại qua biên giới chiếm hơn 90% tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước.

Đánh giá của Đại sứ về hợp tác biên giới giữa hai nước và vai trò của hợp tác biên giới trong tổng thể hợp tác kinh tế Việt - Lào?

Lào và Việt Nam đã ký Biên bản ghi nhớ về Phát triển và Kết nối Cơ sở hạ tầng Thương mại Biên giới (tháng 1/2024), với mục tiêu nâng cao năng lực thương mại tại các cửa khẩu biên giới. Từ năm 2022 đến tháng 9/2025, tổng giá trị xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt khoảng 7,95 tỷ USD, cho thấy thương mại biên giới đã đóng góp đáng kể vào tổng giá trị thương mại cũng như lưu thông hàng hóa giữa hai nước thông qua các cửa khẩu biên giới.

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh. (Ảnh: Vy Anh)

Hợp tác thương mại biên giới sẽ thúc đẩy: (i)Sự phát triển kinh tế của khu vực biên giới hai nước, giúp người dân khu vực biên giới có thu nhập từ việc trao đổi hàng hóa, dịch vụ và thị trường biên giới; (ii) Việc thành lập các khu kinh tế biên giới và khu công nghiệp biên giới sẽ tạo điều kiện cho hai nước phát triển sản xuất biên giới, chế biến hàng hóa với nhau và xuất khẩu sang các thị trường trên thế giới; (iii) Tối đa hóa lợi ích từ các hiệp định thương mại để tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ và thủ tục hải quan; (iv) Tăng cường kết nối giao thông sẽ giúp giảm chi phí và thời gian thông quan, tăng sức cạnh tranh của hàng hóa hai nước; (v) Việc thành lập các khu công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu sẽ có tiềm năng thu hút đầu tư từ doanh nghiệp Việt Nam và Lào, góp phần mở rộng sản xuất và gia tăng giá trị thương mại giữa hai nước.

Thời gian qua, hai nước đã đẩy mạnh hợp tác đầu tư hạ tầng biên giới Việt - Lào. Theo Đại sứ, để khai thác đúng tiềm năng hợp tác biên giới giữa hai nước, ngoài yếu tố hạ tầng còn có những trọng điểm nào mà hai bên cần phải thúc đẩy triển khai?

Tôi tin rằng tiềm năng hợp tác của hai nước cần được phát huy, bao gồm hợp tác củng cố và cải thiện một số mặt quan trọng:

Một là, đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng biên giới, đặc biệt là nâng cấp đường bộ, cửa khẩu, xây dựng chợ biên giới, kho bãi và bổ sung các khu vực vận tải. Bên cạnh đó, hợp tác thành lập các khu công nghiệp - kinh tế tại biên giới, tạo điều kiện cho sản xuất, chế biến tại khu vực biên giới.

Hai là, cải cách thủ tục thương mại biên giới bằng cách rà soát, cải thiện thủ tục hải quan tại các cửa khẩu theo hệ thống hiện đại nhằm giảm thời gian khai báo hải quan.

Ba là, thúc đẩy và kết nối doanh nghiệp biên giới bằng cách định kỳ tổ chức các hội nghị doanh nghiệp biên giới Việt Nam - Lào và các hội chợ thương mại tại các cửa khẩu biên giới để doanh nghiệp hai bên gặp gỡ, tìm kiếm cơ hội hợp tác. Đặc biệt, khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sản xuất, chế biến tại khu vực biên giới Lào; đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp Lào tiếp cận nguồn vốn và thị trường Việt Nam.

Bốn là, tăng cường hợp tác chính sách và hoàn thiện pháp luật cho phù hợp với tình hình từng thời kỳ, đặc biệt là các hiệp định thương mại biên giới cho phù hợp với tình hình mới.

Năm là, phát triển kết nối khu vực và chuỗi giao thông bằng cách thúc đẩy xây dựng các tuyến đường vận tải biên giới như đường bộ và đường sắt theo thỏa thuận, hoàn thành theo đúng kế hoạch để giảm chi phí vận tải.

Tôi tin tưởng rằng hợp tác thương mại biên giới giữa hai nước là động lực bền vững, đóng góp to lớn vào thương mại song phương và thương mại hai chiều sẽ tiếp tục tăng lên từng ngày, góp phần tăng giá trị thương mại giữa Lào và Việt Nam, và sự phát triển của kinh tế biên giới sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho nhân dân hai nước. Do đó, hợp tác kinh tế và thương mại biên giới không chỉ có giá trị kinh tế mà còn là biểu tượng sống động của mối quan hệ đặc biệt và gắn bó giữa nhân dân Lào và Việt Nam.

Hai nước đang đặt ra mục tiêu nâng thương mại song phương lên 10 tỷ USD vào năm 2030. Xin Đại sứ đánh giá triển vọng hợp tác kinh tế giữa hai nước trong thời gian tới, các giải pháp trọng tâm để hiện thực hóa mục tiêu đề ra?

Tôi cho rằng mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ đô la Mỹ vào năm 2030 là một mục tiêu, một khát vọng đúng đắn, phù hợp với hợp tác kinh tế giữa hai nước. Trong 9 tháng đầu năm 2025, hợp tác kinh tế thương mại giữa Lào và Việt Nam đạt khoảng 2,36 tỷ USD, tăng 57% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng giá trị thương mại năm 2024 đạt khoảng 2,25 tỷ USD.

Từ năm 2022 đến 9 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai nước đạt khoảng 7,95 tỷ USD, bình quân khoảng 1,8 tỷ USD/năm. Con số này, kết hợp với mục tiêu tăng trưởng ổn định (mục tiêu tăng tổng giá trị 10-15% mỗi năm do Bộ Công Thương hai nước đề ra), cho thấy hai nước có đủ điều kiện để đạt được con số kinh tế 10 tỷ USD vào cuối thập kỷ.

Để đạt được mục tiêu này, tôi tin rằng hai nước chúng ta phải tập trung vào việc thực hiện hiệu quả các hiệp định thương mại: Triển khai Hiệp định Thương mại Việt Nam-Lào mới (ký ngày 8/4/2024) bằng cách tăng cường phổ biến nội dung, ưu đãi thuế và hướng dẫn rộng rãi để doanh nghiệp được hưởng lợi và sử dụng chính sách một cách tối đa; Tập trung phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải và kết nối biên giới: hai bên cần tiếp tục đầu tư và nâng cấp cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, đặc biệt là tại các khu vực biên giới, để giảm chi phí vận tải, rút ​​ngắn thời gian thông quan, từ đó thúc đẩy luồng hàng hóa lưu thông hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, hai bên cũng cần tập trung cải cách thủ tục khai báo hải quan và hiện đại hóa quy trình khai báo hải quan: Thúc đẩy sử dụng hải quan điện tử, sử dụng dữ liệu điện tử và tạo thuận lợi cho quá trình thanh toán song phương, đặc biệt là thanh toán bằng đồng nội tệ hoặc qua ngân hàng giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Lào.

Xúc tiến thương mại và đầu tư: Chính phủ hai nước cần tiếp tục tổ chức các hội nghị, triển lãm thương mại song phương, xúc tiến đầu tư với các doanh nghiệp Việt Nam và Lào. Đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên của Lào như năng lượng, khoáng sản, nông nghiệp công nghệ cao để xây dựng chuỗi giá trị chung.

Phát triển bền vững thương mại biên giới: Khu vực biên giới giữa hai nước là “cửa ngõ” chiến lược; cần quy hoạch phát triển các chợ biên giới và các cụm công nghiệp nhỏ dọc biên giới để tạo thuận lợi cho thương mại.

Hợp tác năng lượng và khoáng sản: Việc ký kết Hiệp định mua bán than và điện giữa hai nước cần được hoàn tất theo đúng thỏa thuận, điều này sẽ đóng góp to lớn vào thương mại song phương.

Thương mại qua biên giới chiếm hơn 90% tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước. (Ảnh: Vy Anh)

Tôi kỳ vọng quan hệ hợp tác giữa hai nước sẽ chuyển từ “thương mại truyền thống” sang “hợp tác thương mại chiến lược với giá trị cao hơn”: Không chỉ trao đổi các mặt hàng tiêu dùng truyền thống mà còn hội nhập chuỗi giá trị - sản xuất công nghiệp, năng lượng và vận tải.

Tôi tin tưởng rằng nếu hai bên hành động quyết liệt và phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan từ trung ương đến địa phương, đến năm 2030, tổng giá trị thương mại 10 tỷ đô la Mỹ sẽ nằm trong tầm tay. Đây sẽ là cột mốc quan trọng đưa quan hệ Lào - Việt Nam lên một tầm cao mới, thể hiện cam kết chính trị sâu sắc và tầm nhìn phát triển chung của hai nước.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!