Biên giới lãnh thổ

Tiêu điểm tin biên giới, biển đảo tuần này là việc Việt Nam tổ chức thành công Hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật cho các Trưởng bản tiêu biểu hai bên biên giới Việt Nam – Lào lần thứ hai, góp phần phát huy vai trò cộng đồng cư dân trong bảo vệ đường biên giới, mốc quốc giới. Trên biển, Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 18 tiếp tục khẳng định vai trò của UNCLOS 1982, trong khi các lực lượng chức năng và địa phương đẩy mạnh thực thi pháp luật, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và ứng dụng công nghệ trong quản lý, bảo vệ an ninh biển đảo. Các hoạt động đối ngoại cấp cao và hợp tác với các nước láng giềng tiếp tục thúc đẩy kết nối kinh tế, quản lý và bảo vệ biên giới, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

1. Đẩy mạnh hợp tác giữa Việt Nam với các nước láng giềng

Từ ngày 8 - 10/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã thăm chính thức Lào và Campuchia, nhằm tiếp tục thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện với hai nước láng giềng. Ngày 8/10, tại Vientiane, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiến hành hội đàm với Thủ tướng Saleumxay Kommasith. Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm giữ vững an ninh, ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở mỗi nước; tăng cường quản lý và bảo vệ biên giới; nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong một số lĩnh vực mới như công nghiệp quốc phòng, an ninh mạng; đồng thời tăng cường chia sẻ thông tin, tham vấn về các vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh, ổn định và phát triển của mỗi nước; tiếp tục phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại ASEAN, Liên Hợp Quốc, các cơ chế tiểu vùng Mekong và các cơ chế đa phương khác mà hai nước là thành viên. Ngày 9/10,trong cuộc gặp với Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen, hai bên nhấn mạnh tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác quốc phòng, an ninh; duy trì đường biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển; thúc đẩy giải quyết các khu vực biên giới chưa hoàn thành phân giới, cắm mốc, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng và địa phương giáp biên. Hai bên cũng nhất trí tiếp tục phối hợp tìm kiếm, cất bốc và hồi hương hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia. Cùng ngày, tại cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet, hai bên khẳng định quyết tâm tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong kết nối hai nền kinh tế; thúc đẩy hợp tác kinh tế biên mậu, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, đầu tư và kinh doanh; tăng cường hợp tác giữa các địa phương, nhất là các tỉnh giáp biên; thúc đẩy kết nối hạ tầng, thương mại và logistics. Hai Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc phát triển hợp tác kinh tế gắn với giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển.

Chiều 11/10/2026, tại Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Trung Quốc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến đồng chí Vương Hộ Ninh, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc. Tại cuộc hội kiến, đồng chí Vương Hộ Ninh đề nghị thúc đẩy kết nối chiến lược phát triển chất lượng cao, đẩy nhanh các dự án đường sắt kết nối hai nước; thúc đẩy hợp tác về thương mại, đầu tư, cửa khẩu thông minh, khu hợp tác kinh tế qua biên giới, khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, kinh tế xanh sớm đạt tiến triển cụ thể. Hai bên cũng nhất trí phối hợp đa phương chặt chẽ hơn, kiểm soát và giải quyết tốt hơn bất đồng, góp phần duy trì hòa bình, ổn định trên biển và trong khu vực.

2. Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ biên giới

Ngày 08/10, tại tỉnh Savannakhet, Lào, Bộ Ngoại giao Việt Nam và Lào đã phối hợp tổ chức “Hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật cho các Trưởng bản tiêu biểu hai bên biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 2” với sự tham gia của gần 300 đại biểu của hai nước. Hội nghị nhằm tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về biên giới của Việt Nam - Lào, giúp các cán bộ, lực lượng chuyên trách, các Trưởng bản tiêu biểu hai bên biên giới Việt Nam - Lào nắm vững và có nhận thức sâu sắc, đúng đắn về các quy định liên quan…; từ đó, nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý, bảo vệ đường biên giới, mốc quốc giới, giữ gìn an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực biên giới. Hai đồng chí Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam và Lào đồng chủ trì Hội nghị đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các già làng, trưởng bản và những người có uy tín trong khu vực biên giới Việt Nam - Lào, coi đây là lực lượng nòng cốt trong cộng đồng, đóng vai trò quan trọng trong việc đưa các quy định pháp luật về công tác quản lý, bảo vệ biên giới, lãnh thổ đến với bà con đang cư trú, sinh hoạt trong khu vực biên giới thời gian qua.

Ngày 7/10, tại tỉnh Hủa Phăn (Lào), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hủa Phăn và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội đàm đánh giá kết quả phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới năm 2026, thống nhất phương hướng hợp tác năm 2027. Trong 9 tháng năm 2026, hai bên tổ chức 42 cuộc tuần tra song phương với 1.008 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia, tăng cường trao đổi thông tin, xử lý các vụ việc phát sinh và phối hợp theo dõi hoạt động làm đường tuần tra biên giới, bảo đảm công tác khảo sát, thi công đúng quy định. Hai bên thống nhất tiếp tục thực hiện nghiêm các văn kiện pháp lý về biên giới Việt Nam – Lào; tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; duy trì tuần tra song phương, kiểm tra đường biên, mốc quốc giới và công trình biên giới; đẩy mạnh tuyên truyền về biên giới và truyền thống đoàn kết, hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào; tăng cường giao lưu, kết nghĩa giữa lực lượng bảo vệ biên giới và nhân dân khu vực biên giới; phối hợp tổ chức Hội thi tìm hiểu pháp luật biên giới “Cùng hiểu Luật - Giữ biên cương” và trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.

Ngày 3/10, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang phối hợp tỉnh Kandal tổ chức lễ khai trương nâng cấp cặp Cửa khẩu quốc tế đường bộ Khánh Bình-Chrey Thom. Việc nâng cấp và đưa vào hoạt động cặp cửa khẩu tạo điều kiện tăng cường kết nối giao thông, thương mại, đầu tư, du lịch và logistics giữa Đồng bằng sông Cửu Long với Phnom Penh và thị trường Campuchia. Đây cũng là cơ sở để phát triển các dịch vụ vận tải, kho bãi, giao nhận và xuất nhập khẩu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực biên giới. Theo đồng chí Hồ Văn Mừng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang, việc nâng cấp và phát huy hiệu quả các cửa khẩu biên giới có ý nghĩa quan trọng trong mở rộng không gian phát triển kinh tế biên mậu, thúc đẩy giao thương và nâng cao đời sống cư dân biên giới.

3. Hội thảo Biển Đông lần thứ 18 đề cao UNCLOS 1982 và hợp tác trên biển

Ngày 7–8/10, tại Hà Nội, Học viện Ngoại giao và các đối tác tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18 với chủ đề “Cạnh tranh, kết nối và hợp tác: Biển Đông và trật tự hàng hải khu vực”. Hội thảo có gần 50 diễn giả và gần 300 đại biểu tham dự trực tiếp đến từ các cơ quan trong nước, hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ và tổ chức quốc tế. Các phát biểu đề cao UNCLOS 1982 là khuôn khổ pháp lý toàn diện điều chỉnh các hoạt động trên biển và đại dương; nhấn mạnh giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, bảo đảm tự do hàng hải, hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982; tăng cường xây dựng lòng tin và ngăn ngừa khủng hoảng.

Hội thảo tập trung thảo luận những vấn đề đang định hình môi trường an ninh, hàng hải và hợp tác tại Biển Đông, trong đó nổi bật là quản lý tranh chấp đi đôi với duy trì luật lệ và cơ chế kiểm soát khủng hoảng; bảo vệ kết nối, tự do lưu thông và khả năng chống chịu của hạ tầng; hợp tác thực chất và cụ thể, nhanh chóng đáp ứng nhu cầu chung; xây dựng và củng cố một trật tự trên biển ở khu vực có tính bao trùm, ổn định trên cơ sở luật pháp quốc tế và trách nhiệm chung của các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, các diễn giả cũng đề cập vai trò trung tâm của ASEAN, tiến trình xây dựng COC, bảo vệ hạ tầng dưới biển, an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng, bảo vệ.

4. Thực thi pháp luật trên biển, chống khai thác IUU và ứng dụng công nghệ trong quản lý

Theo Báo Nhân dân ngày 5/10, Cảnh sát biển Việt Nam đã triển khai mạnh các biện pháp kiểm soát tàu cá, giám sát hành trình và ngăn chặn nguy cơ khai thác trái phép tại các vùng biển của Việt Nam trong giai đoạn từ ngày 15/8–15/9. Trong đợt này, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 triển khai 43 lượt tàu, xuồng, hành trình hơn 20.000 hải lý; kết hợp tuần tra, kiểm tra, kiểm soát với phổ biến pháp luật cho gần 700 tàu cá và khoảng 4.500 thuyền viên, phát gần 3.000 tờ rơi và hơn 500 lá cờ Tổ quốc. Đơn vị theo dõi tàu cá trong vùng biển được phân công, nhắc nhở chủ tàu có phương tiện mất tín hiệu thiết bị giám sát hành trình (VMS), kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Cảnh sát biển tiếp tục tăng cường phối hợp với các địa phương ven biển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong giám sát hoạt động tàu cá. Trung tướng Lê Đình Cường, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam cho biết: Tháng cao điểm chống IUU đã được toàn lực lượng quyết liệt triển khai thực hiện với nhiều biện pháp hiệu quả, đạt được những kết quả tích cực nhằm xây dựng một nghề cá Việt Nam hiện đại, minh bạch và bền vững, sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

Ngày 09/10, , UBND phường Liên Hòa, tỉnh Quảng Ninh tổ chức tổ chức hội nghị tuyên truyền quy định về chống IUU, đồng thời hướng dẫn sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT). Hội nghị có sự tham gia của cơ quan chuyên môn, lực lượng kiểm ngư, chủ tàu cá, cơ sở thu mua thủy sản và các hộ dân hoạt động trong lĩnh vực khai thác, thu mua thủy sản. Hoạt động nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, tăng tính minh bạch trong quản lý nguồn gốc thủy sản và thúc đẩy phát triển nghề cá bền vững./.