Múa kỳ lân ngày xuân ở xứ Lạng

27/01/2021 13:41

Cứ mỗi độ Xuân về, đặc biệt là vào dịp Lễ hội Lồng tồng của đồng bào dân tộc Tày, Nùng xứ Lạng thường không thể thiếu một loại hình văn hóa đặc sắc, tiêu biểu, đó là múa kỳ lân.

Đã từ rất lâu, kỳ lân là con vật thiêng liêng được đồng bào Tày, Nùng quý trọng và chào đón với một tình cảm đặc biệt như là linh thần. Múa kỳ lân có nhiều tên gọi khác nhau phù hợp với ngôn ngữ, giọng điệu của từng vùng như kỳ lân, kỳ lằn, phụ, phụ mèo... Hình thức của một cái đầu kỳ lân xuất hiện hình dáng của ba con vật là: sư tử, hổ, mèo; ba con linh vật có cùng nhiều điểm tương đồng về ngoại hình, dáng điệu và tính cách, có lẽ vì thế mà từ xưa, đồng bào đã khéo léo vận dụng nó vào loại hình nghệ thuật đặc sắc này. Vì vậy, nhiều người nhầm lẫn gọi là sư tử mèo.

Múa kỳ lân là hình thức biểu diễn tổng hợp, trong đó múa là chủ đạo, nhưng không tách rời khỏi nhạc và trò diễn. Đi đôi với múa là biểu diễn các bài quyền, kiếm, binh khí trong võ thuật dân tộc. Người thể hiện được loại hình này không chỉ có sức khỏe, sự dẻo dai, khéo léo mà còn cần có trí tưởng tượng về hình ảnh của các con linh vật như hổ, mèo, sư tử,... cũng như tính cách của chúng. Như vậy khi nhập vai, con kỳ lân sẽ biến thành những hình thù khác nhau với nhiều tư thế, dáng điệu khác nhau. Biểu diễn múa kỳ lân giống như diễn một vở kịch bằng mặt nạ đầy cuốn hút, mê hoặc mà người dân gọi là loòng phụ.

Một đội kỳ lân có thể rất đông để thay thế vai trò của nhau khi người kia mệt, nhưng không thể thiếu 5 vai chính: Người cầm đầu kỳ lân (căm bẩu); người đánh trống (căm choong); người đánh thanh la (căm là); người cầm chũm chọe (căm xả). Ngoài ra còn có thêm 3 vị trí nữa dành cho các nhân vật phụ họa bằng các trò diễn là người diễn mặt vượn, người diễn mặt khỉ và người diễn đầu kỳ lân bé, dành cho trẻ em (kỳ lân ỉ).

Người múa kỳ lân như một diễn viên xiếc nhào lộn uyển chuyển rất đẹp mắt

Hằng năm, cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, các đội kỳ lân lại được thành lập. Cuộc mở kỳ lân được bắt đầu vào thời điểm thích hợp nhất trước Tết khoảng nửa tháng để kịp thời tập luyện và kết thúc vào cuối tháng Giêng. Mỗi bản, làng sẽ lựa chọn những nam giới khỏe mạnh, có năng khiếu để làm thành một đội. Mỗi đội bầu ra một đại biểu để dẫn đầu đoàn gọi là ông tông cha và một người chủ lễ trong ngày hội Lồng tồng hàng năm là ông pú mo.

Với những nét văn hóa đặc sắc được lưu truyền từ đời này qua đời khác, múa kỳ lân thực sự là một loại hình nghệ thuật tiêu biểu cho các dân tộc Tày, Nùng xứ Lạng. Bước vào những ngày hội Lồng tồng, cùng với tiếng cười nói, tiếng bước chân đang nô nức trẩy hội, tiếng nhạc réo rắt âm vang của các đội kỳ lân từ khắp các ngả đường như phá tan cái lạnh giá nơi núi rừng âm u tĩnh mịch để đón mùa Xuân ùa về với bản làng./.

 

Nguồn: baodantoc.vn
Cùng chuyên mục
Lễ hội Phá Bàu được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia
Lễ hội Phá Bàu được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 31/3, tại ấp Sóc Lớn, xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Phước phối hợp...

Bảo tồn và phát huy nghề thêu, may trang phục dân tộc Mông ở Vân Hồ
Bảo tồn và phát huy nghề thêu, may trang phục dân tộc Mông ở Vân Hồ

Công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có nghề thêu may trang phục của đồng bào...

Độc đáo triển lãm dưới đại dương với tác phẩm điêu khắc nặng 10 tấn
Độc đáo triển lãm dưới đại dương với tác phẩm điêu khắc nặng 10 tấn

Jason deCaires Taylor, một nhà điêu khắc nổi tiếng người Anh vừa ra mắt triển lãm dưới đại dương ở ngoài khơi đảo Ile Sainte-Marguerite,...

Độc đáo 'chợ năm ngàn' ở huyện biên giới Tây Giang
Độc đáo 'chợ năm ngàn' ở huyện biên giới Tây Giang

Chợ nằm ở trung tâm huyện Tây Giang thuộc thôn A Grồng (xã A Tiêng, huyện Tây Giang, Quảng Nam).

Cuộc chiến Whisky: Tranh chấp lãnh thổ lịch sự nhất thế giới
Cuộc chiến Whisky: Tranh chấp lãnh thổ lịch sự nhất thế giới

Từ xưa đến nay, tranh chấp lãnh thổ vốn không có gì mới lạ nhưng thế giới có lẽ chưa hề thấy được một tranh...

Nghi lễ nghề nông của đồng bào Thổ
Nghi lễ nghề nông của đồng bào Thổ

Người Thổ là cư dân bản địa mang nặng dấu ấn văn hóa Việt Mường xa xưa, được bảo tồn tới ngày nay.

Nét đẹp truyền thống trong Lễ cúng lúa mới của đồng bào S’tiêng
Nét đẹp truyền thống trong Lễ cúng lúa mới của đồng bào S’tiêng

Lễ hội cúng lúa mới của đồng bào dân tộc S’tiêng (tỉnh Bình Phước) diễn ra vào tháng Chạp hàng năm.

Gìn giữ nghề dệt thổ cẩm - nét đẹp của phụ nữ Bahnar
Gìn giữ nghề dệt thổ cẩm - nét đẹp của phụ nữ Bahnar

Đối với người bản địa Tây Nguyên, văn hóa truyền thống dân tộc chính là điều quý báu nhất mà họ có được và muốn...

Bảo vật quốc gia ở chùa Giám
Bảo vật quốc gia ở chùa Giám

Là địa danh tâm linh nổi tiếng lưu giữ bảo vật quốc gia, chùa Giám ngoài thờ Phật còn là nơi đặt tượng thờ Đại...

Bập bênh ở biên giới Mỹ-Mexico đạt giải Thiết kế của Năm 2020
Bập bênh ở biên giới Mỹ-Mexico đạt giải Thiết kế của Năm 2020

Một loạt các bập bênh màu hồng sáng cho phép mọi người có thể tương tác qua biên giới Mỹ-Mexico đã đoạt giải thưởng danh...

Độc đáo nghi lễ Then “pang” của người Tày
Độc đáo nghi lễ Then “pang” của người Tày

Đầu tháng 7, tại thôn Lập Thành, xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, có diễn ra nghi lễ Then “pang”...

Chợ phiên ở Đăk R’măng: Lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Tây Bắc
Chợ phiên ở Đăk R’măng: Lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Tây Bắc

Từ các tỉnh phía Bắc vào Tây Nguyên lập nghiệp, đồng bào dân tộc Mông ở Đăk R'Măng, huyện Đăk G’long, tỉnh Đăk Nông mang...

Vui Tết cổ truyền Hồ Sự Chà của dân tộc Hà Nhì nơi cực Tây của Tổ quốc
Vui Tết cổ truyền Hồ Sự Chà của dân tộc Hà Nhì nơi cực Tây của Tổ quốc

Là một trong 19 dân tộc trên địa bàn tỉnh Điện Biên, người Hà Nhì (thuộc hai nhóm Hà Nhì Lạ Mí và Hà Nhì...

Háng Sléng - Chợ tình nơi miền biên viễn
Háng Sléng - Chợ tình nơi miền biên viễn

Người dân Phục Hòa nói riêng và cả vùng miền Đông Cao Bằng thường nhắc đến câu “Bươn Slam Slíp Pét” ...

Khám phá rừng pơ mu, sa mu trên 1.000 năm tuổi ở khu vực biên giới
Khám phá rừng pơ mu, sa mu trên 1.000 năm tuổi ở khu vực biên giới

Hiện trong Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (thuộc bản Vịn, xã Bát Mọt, huyện Thường Xuân, Thanh Hóa), giáp khu vực biên giới...

Tin đọc nhiều
Diễn đàn trực tuyến ASEAN-New Zealand lần thứ 28
Tây Ninh đầu tư trên 1.000 tỷ đồng mở rộng đường ra biên giới, cửa khẩu
Khánh Hòa hút khách bằng điểm đến an toàn, đậm sắc màu văn hóa
Triển lãm 100 tác phẩm ảnh nghệ thuật “Tự hào một dải biên cương”
Thủ tướng: Chi viện cho các tỉnh phía Nam có đường biên giới với Campuchia
Bình Định: Tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ đồng bào vùng sâu, vùng xa
Hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số, con em ngư dân có hoàn cảnh khó khăn
Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tham dự phiên Thảo luận mở Cấp cao trực tuyến của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với chủ đề “Giải quyết các nguy cơ đối với hoà bình và an ninh quốc tế liên quan đến khí hậu”
Bộ đội Biên phòng Đắk Lắk chúc Tết lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia
Người nhập cảnh về Việt Nam qua Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên tăng nhanh
Đối thoại 3 bên mở rộng giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Ngoại trưởng Anh
Quản lý chặt chẽ, ngăn chặn dịch từ hướng biển
Quảng Ninh: Tổ chức hội nghị triển khai Nghị định số 11/2021/NĐ-CP của Chính phủ
Bảo tồn và phát huy nghề thêu, may trang phục dân tộc Mông ở Vân Hồ
Bình Định: Gần 200 như dân được học về kiến thức biển đảo
Củng cố “thế trận lòng dân” khu vực biên giới biển
Công nhận xã Thạnh An, huyện Cần Giờ là xã đảo
Hệ thống Camera-
Việt Nam tái đề cử ứng viên vào Ủy ban Luật pháp quốc tế
Sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển bền vững kinh tế biển
Nhiều hoạt động vì cộng đồng tại khu vực biên giới tỉnh Đắk Lắk
Phát triển du lịch: Thách thức bảo tồn các giá trị văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số
Tọa đàm “Các xu hướng lớn trên thế giới hậu Covid-19: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”
Thủ tướng duyệt Điều chỉnh Quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái đến năm 2040
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN không chính thức (IAMM)
Tuổi trẻ Kon Tum đồng hành cùng người dân vùng biên giới
Tuổi trẻ Lai Châu triển khai nhiều hoạt động hướng về cộng đồng
Thông tin liên quan Biển Đông từ 24/2-11/3/2021
Bình Phước cần quan hệ láng giềng tốt đẹp với nước giáp biên giới