Phát triển kinh tế tuần hoàn vì một đại dương xanh

15/09/2021 17:32

Mặc dù các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam đã có những bước đi cụ thể trong việc đẩy lùi rác thải nhựa đại dương, nhưng thực tiễn cho thấy rác thải nhựa vẫn là vấn đề bức xúc hiện nay. Để cải thiện tình trạng này, cần phải xây dựng nền kinh tế tuần hoàn để gia tăng chuỗi giá trị của các sản phẩm nhựa, cũng như quản lý rác nhựa.

 

Ảnh minh họa. Nguồn: moitruong.net.vn

Theo đánh giá của các chuyên gia, tốc độ đô thị hóa, phát triển kinh tế và chuyển đổi mô hình tiêu dùng - sản xuất, lượng bao bì sử dụng một lần tăng lên nhanh chóng trên toàn thế giới. Xét đến khía cạnh môi trường, hệ thống quản lý rác thải ở phần lớn các quốc gia vẫn hoạt động thiếu hiệu quả trong các khâu thu gom, phân loại, tái chế, tái tạo năng lượng và xử lý rác thải bao bì. Những xu hướng này góp phần làm tăng đáng kể lượng rác thải biển - mối đe dọa đối với hệ sinh thái biển, ngành thủy sản và du lịch.

Khoảng 60 - 90% rác thải biển là nhựa, trong đó phần lớn là từ các sản phẩm nhựa và bao bì sử dụng một lần. Ước tính, mỗi năm, 5-13 triệu tấn rác thải trên toàn thế giới đổ ra đại dương.

Đông Á và Đông Nam Á là những khu vực điểm nóng về xả rác thải nhựa ra đại dương và có tác động tiềm ẩn đối với đa dạng sinh học. Đối với Việt Nam, theo đánh giá của thế giới, với tốc độ đẩy rác thải nhựa ra biển khoảng 1,8 triệu tấn/năm, Việt Nam là một trong 5 quốc gia xả rác hàng đầu ra biển.

Nếu không có biện pháp ngăn chặn trên quy mô quốc gia và quốc tế, đến năm 2050 theo ước tính của Liên hợp quốc, ngoài biển sẽ nhiều nhựa, sắt, thép và nguyên vật liệu xây dựng hơn cá.

Như vậy, có thể thấy ô nhiễm môi trường biển do rác thải nhựa đã trở thành vấn đề môi trường toàn cầu, được Chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế, nhà khoa học và người dân trên toàn thế giới hết sức quan tâm.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc cần phải giải quyết vấn đề rác thải nhựa đại dương, các nước trên thế giới đang nỗ lực xây dựng một thỏa thuận toàn cầu có tính ràng buộc pháp lý để các quốc gia cùng chung sức chấm dứt ô nhiễm nhựa. Việt Nam là một thành viên tích cực thúc đẩy thỏa thuận đó, đồng thời thực hiện nhiều biện pháp để giảm thiểu rác thải nhựa đại dương.

Mới đây, tại hội thảo trực tuyến “Rác nhựa và Kinh tế tuần hoàn” do Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (VASI) tổ chức ngày 10/9, ông Nguyễn Quế Lâm, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết: Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, khẳng định quyết tâm, nỗ lực của Việt Nam trong cuộc chiến giảm thiểu rác nhựa như thông qua Luật Bảo vệ môi trường 2020, trong đó luật hóa các nội dung liên quan đến chất thải nhựa gồm quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn về nhựa; Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030.

Tuy nhiên, dịch bệnh COVID-19 đã làm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội và làm chậm nỗ lực giảm thiểu rác nhựa ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam. “Chúng ta cần xem xét, vấn đề này trong các kế hoạch triển khai các hoạt động liên quan nhằm đảm bảo hiệu quả, đặc biệt kinh tế tuần hoàn gồm cách thức để gia tăng chuỗi giá trị của các sản phẩm nhựa, cũng như quản lý rác nhựa”, ông Lâm cho biết.

Theo Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Luật Bảo vệ môi trường nêu khái niệm về kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất, tiêu dùng và dịch vụ nhằm giảm khai thác nguyên liệu, vật liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, hạn chế chất thải phát sinh và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

Đối với lộ trình kinh tế tuần hoàn trong ngành nhưa, cần xây dựng các mục tiêu, kết quả mong muốn và các bước chính hay các giai đoạn cần đạt được mục tiêu. Bên cạnh đó, việc thống nhất các đối tác tham gia trong chuỗi giá trị nhựa cùng phối hợp trong thiết kế, sử dụng và tái sử dụng nhựa. Từ đó, chúng ta mới có thể cùng giảm rác nhựa vào môi trường và tạo kinh tế tuần hoàn cho ngành nhựa. Lộ trình cũng cần xác định các cơ hội thông qua chuỗi cung cấp làm sao có thể giảm rác nhựa và chất liệu tạo ra nhựa được tái sử dụng, tái chế. Ngoài ra, cần phát triển công nghệ mới, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp hỗ trợ trên cơ cở tiếp cận các mô hình kinh doanh kinh tế tuần hoàn.

Theo các chuyên gia, nhận thức được mức độ nghiêm trọng và hậu quả của ô nhiễm rác nhựa, nhiều chương trình tại các nước trong khu vực đã được triển khai để xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn hiệu quả như: Chương trình đối tác hành động quốc gia về rác nhựa (NPAP) đã phát động phong trào chuyển dịch sang nền kinh tế tuần hoàn trên toàn cầu; Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) phối hợp với VASI xây dựng và triển khai dự án “Thúc đẩy hành động giảm thiểu ô nhiễm nhựa từ nguồn ra biển tại châu Á - Thái Bình Dương” được thực hiện tại các cấp khu vực, quốc gia và địa phương tại phường, xã; Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) triển khai EPPIC tìm kiếm các sáng kiến trong cộng đồng các nước Đông Nam Á. Bên cạnh đó, Indonesia cũng đã xây dựng được một trình kinh tế tuần hoàn khả thi từ 2020 đến 2024 theo các năm từ phân tích tiềm năng kinh tế, môi trường, xã hội của kinh tế tuần hoàn, xây dựng kế hoạch hành động, thực hiện thí điểm, thiết lập mạng lưới đối tác và thực hiện toàn diện.

Để giảm thiểu rác thải nhựa đại dương và xây dựng nền kinh tế tuần hoàn hiện nay, Việt Nam đã đề xuất lộ trình thực hiện một số giải pháp ưu tiên như: Xác định danh mục bao bì nhựa không cần thiết và có nguy cơ cao cùng với việc xây dựng kế hoạch tiêu hủy các thành phần này; Thể chế hóa trách nhiệm nhà sản xuất trong ngành bao bì nhựa để đầu tư vào hạ tầng tái chế; Cải tiến, khuyến khích việc thay đổi sử dụng từ khó thực hiện đến tuần hoàn rác nhựa; Tăng cung ứng số lượng và chất lượng phế thải nhựa có thể tái chế và một số vấn đề cần lưu tâm khác.

Các chuyên gia cũng cho rằng, mặc dù thế giới đã thu được một số kết quả cụ thể, góp phần giảm thiểu rác thải nhựa đại dương thông qua những chuỗi hoạt động thiết thực như điều tra khảo sát, áp dụng công nghệ, những mô hình thu gom giảm thiểu ô nhiễm, sản phẩm tái chế có tính ứng dụng cao…

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa đại dương, không làm ảnh hưởng đến môi trường và con người ở cấp quốc gia, khu vực, toàn cầu, cũng như sự chuyển dịch từ nền kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, cần có sự nỗ lực hơn nữa từ các bên liên quan. Đối phó với giảm thiểu ô nhiễm nhựa cần cách tiếp cận tổng thể và toàn diện. Các biện pháp áp dụng cần được dựa trên sự hiểu biết về các khía cạnh kinh tế-xã hội, động lực thúc đẩy, thay đổi hành vi. Các chuyên gia cũng khẳng định: Chúng ta cần sát cánh bên nhau mới thành công trong công tác bảo vệ đại dương xanh, sạch và đẹp./.

Nguồn: dangcongsan.vn
Cùng chuyên mục
Xứng đáng tầm vóc cửa ngõ giao thương quan trọng trên vùng “tam giác phát triển”
Xứng đáng tầm vóc cửa ngõ giao thương quan trọng trên vùng “tam giác phát triển”

Nằm trên vùng “tam giác phát triển” 3 nước Việt Nam - Lào - Campuchia, cửa khẩu quốc tế (CKQT) Lệ Thanh thuộc xã Ia...

Đánh thức tiềm năng miền Tây xứ Nghệ
Đánh thức tiềm năng miền Tây xứ Nghệ

Miền Tây xứ Nghệ có vai trò, vị trí hết sức quan trọng. Phát triển miền Tây vững mạnh toàn diện vừa là nguyện vọng...

Tiết kiệm 3,3 tỷ USD nhờ rút ngắn thủ tục thương mại qua biên giới
Tiết kiệm 3,3 tỷ USD nhờ rút ngắn thủ tục thương mại qua biên giới

Thông tin từ Tổng cục Hải quan cho biết tổng thời gian trung bình thực hiện thủ tục thương mại qua biên giới (bao gồm...

Lào Cai hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh phát triển của cả nước
Lào Cai hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh phát triển của cả nước

Trải qua 30 năm tái lập, đổi mới và phát triển, tỉnh Lào Cai đã có được một diện mạo mới với tiềm lực, vị...

Quyết liệt phòng, chống dịch Covid-19 trên biên giới Việt Nam - Lào
Quyết liệt phòng, chống dịch Covid-19 trên biên giới Việt Nam - Lào

Gần 2 năm qua, kể từ ngày những chốt quản lý, bảo vệ biên giới và phòng, chống dịch Covid-19 đầu tiên được triển khai...

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 chung tay ngăn chặn hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 chung tay ngăn chặn hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp

Cảnh sát biển Việt Nam nói chung, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 nói riêng đã chủ động phối hợp với các ngành...

Giữ vững an ninh, an toàn trên vùng biển Tây Nam
Giữ vững an ninh, an toàn trên vùng biển Tây Nam

Chúng tôi đến quân cảng Năm Căn khi cán bộ, chiến sĩ tàu CSB-4039, Hải đoàn 42, Vùng Cảnh sát biển (CSB) 4 đang gấp...

Sơn La: Đồng hành cùng nông dân trong mùa dịch
Sơn La: Đồng hành cùng nông dân trong mùa dịch

Với những cách làm phù hợp, kịp thời, cấp ủy, chính quyền các cấp tỉnh Sơn La đã thực sự đồng hành cùng nông dân...

Lào Cai sau 30 năm tái lập tỉnh: Nhiều đổi thay trong đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số
Lào Cai sau 30 năm tái lập tỉnh: Nhiều đổi thay trong đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số

Để đáp ứng yêu cầu của sự phát triển, năm 1991, tỉnh Lào Cai được tái lập trên cơ sở tách ra từ tỉnh Hoàng...

Thanh Hóa chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái biển
Thanh Hóa chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái biển

Trong 5 trụ cột phát triển kinh tế biển, ngành khai thác, chế biến hải sản được coi là mũi nhọn, được tỉnh Thanh Hóa...

Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 14 đến 20/9
Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 14 đến 20/9

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế...

Khai thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo bền vững
Khai thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo bền vững

Bộ Tài nguyên và Môi trường đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ phê duyệt...

Tăng cường kiểm soát, giảm đáng kể ô nhiễm, bảo vệ môi trường biển
Tăng cường kiểm soát, giảm đáng kể ô nhiễm, bảo vệ môi trường biển

Bảo vệ biển và hải đảo Việt Nam là một trong những ưu tiên hàng đầu trong toàn hệ thống chính trị, được cụ thể...

Những chiến sĩ “vượt nắng, thắng mưa” nơi tuyến đầu chống dịch ở Thừa Thiên Huế
Những chiến sĩ “vượt nắng, thắng mưa” nơi tuyến đầu chống dịch ở Thừa Thiên Huế

Những chiến sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Thừa Thiên Huế, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đang ngày...

Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn: Biên giới rất thiêng liêng, công tác biên giới không thể nóng vội
Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn: Biên giới rất thiêng liêng, công tác biên giới không thể nóng vội

Gần 4 thập kỷ gắn bó với công tác biên giới, nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn không chỉ có kinh nghiệm mà...

Tin đọc nhiều
Đầu tư xây dựng hạ tầng Cửa khẩu Cầu Treo đáp ứng yêu cầu phát triển tỉnh Hà Tĩnh
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU
Tăng cường hợp tác giao lưu giữa MTTQ Việt Nam và Chính hiệp Trung Quốc
Hoa Kỳ coi trọng quan hệ Đối tác toàn diện với Việt Nam
Ngư dân và vai trò bảo vệ chủ quyền biển, đảo
Để không có những “bãi rác ngầm dưới biển”
Tăng cường quản lý biên giới ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia
Đảm bảo
Sơn La: Đồng hành cùng nông dân trong mùa dịch
Lào Cai sau 30 năm tái lập tỉnh: Nhiều đổi thay trong đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số
Bến Tre nỗ lực thực hiện các giải pháp chống khai thác thủy sản bất hợp pháp
Gỡ nút thắt quy hoạch, phát huy tiềm năng kinh tế khu vực biên giới
Vùng Cảnh sát biển 4 xây dựng thế trận lòng dân vùng biển đảo Tây Nam
“Thế trận lòng dân” quy tụ sức mạnh toàn dân tộc
Lạng Sơn ứng dụng hiệu quả phần mềm quản lý phương tiện xuất nhập khẩu
Chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội tới châu Âu thành công vượt dự kiến
Đối ngoại nhân dân đóng vai trò tích cực trong phát triển quan hệ Việt Nam - Ấn Độ
Quyết không để dịch COVID-19 vào Hà Tĩnh qua biên giới
Quảng Ninh nỗ lực kiểm soát Covid-19 và hiện thực hóa thành công 'mục tiêu kép'
Thông tin liên quan Biển Đông từ ngày 24-30/8/2021
Vấn đề biên giới lãnh thổ trong chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị
Phê duyệt cải tạo, nâng cấp luồng hàng hải vào cảng Quy Nhơn
Linh hoạt các biện pháp gỡ khó cho doanh nghiệp thuỷ sản
Bà Rịa - Vũng Tàu: Tàu hậu cần vươn khơi tiếp tế cho ngư dân đánh bắt xa bờ
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mê Công – Hàn Quốc lần thứ 11
Cách tiếp cận, sáng kiến của Việt Nam trong lĩnh vực an ninh hàng hải được đánh giá cao
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Nga
Lưu ý doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu Tân Thanh
“Lá chắn thép” ngăn chặn dịch Covid-19 trên vùng biển Tây Nam
Kiên Giang tập trung phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững