Gìn giữ nghề dệt thổ cẩm - nét đẹp của phụ nữ Bahnar

05/02/2021 15:50

Đối với người bản địa Tây Nguyên, văn hóa truyền thống dân tộc chính là điều quý báu nhất mà họ có được và muốn gìn giữ đến tận mai sau. Đàn ông, con trai Tây Nguyên phải biết đan lát, săn bắt, đánh cồng chiêng; đàn bà, con gái phải biết dệt vải, múa xoang, nội trợ. Theo thời gian, nhiều nét văn hóa bản sắc dân tộc tại đây dần mai một nhưng riêng nghề dệt thổ cẩm vẫn luôn được phụ nữ Bahnar tại Gia Lai gìn giữ như là một bảo chứng cho phái đẹp dân tộc mình.

Nghệ nhân Đinh Thị Puốt, 80 tuổi, làng dệt Pơ Nang, xã Tú An, thị xã An Khê (Gia Lai) truyền dạy nghề cho thế hệ con cháu.

Người Bahnar vùng phía Nam tỉnh Gia Lai còn lưu giữ nhiều văn hóa truyền thống. Làng Pơ Nang, xã Tú An, thị xã An Khê là một trong ba làng của xã Tú An, thị xã An Khê, nơi còn nhiều phụ nữ biết dệt vải thổ cẩm truyền thống nhất. Họ cùng nhau thành lập Tổ dệt thổ cẩm của làng, dựa trên nền tảng nghề sẵn có của các bà, các mẹ truyền dạy.

Chị Hồ Thị Viên, Tổ trưởng Tổ dệt truyền thống xã Tú An cho biết: Làng nghề đã hình thành, tay nghề của nhiều người đã thành thạo. Tuy nhiên, vấn đề nan giải là việc tìm đầu ra cho sản phẩm, bởi dệt thủ công nên giá sản phẩm cao hơn nhiều so với các loại vải công nghiệp.

Cái khó bó cái khôn, các chị không dệt nhiều quần áo, chăn nữa vì giá cao mà chuyển hướng sang làm các sản phẩm từ vải dệt truyền thống và các dải hoa văn truyền thống đặc sắc của dân tộc mình như bộ trang sức bông tai, dây cột đầu, vòng cổ, vòng tay, túi đựng điện thoại, móc khóa, khăn trải bàn, tấm lót ly ấm uống nước, tấm trang trí trên tường, khăn quàng cổ, túi đựng laptop, ipad… Đây là các sản phẩm thông dụng để du khách mua làm quà lưu niệm vì giá cả hợp lý.

Theo nghệ nhân Đinh Thị Puốt, 80 tuổi, làng dệt Pơ Nang, để dệt một tấm vải liên tục mất khoảng 1 tháng. Tấm vải đó được cắt ra để may, ráp hay trang trí thành váy, áo, khố, mũ, túi theo kiểu truyền thống. Đấy là cả quá trình rất công phu, tâm huyết. Bà thường động viên các chị cố gắng học hỏi, trau dồi kiến thức để gìn giữ văn hóa dân tộc, giữ được nét riêng của phụ nữ Bahnar.

Bà Puốt cho biết thêm, dụng cụ dệt thổ cẩm được ghép lại từ nhiều bộ phận rời nhau, chỉ khi ngồi duỗi chân, đeo dây chằng vào phần lưng mới giữ được khung dệt. Khung dệt có 2 loại ngắn, dài để cho người lớn và trẻ em. Một sản phẩm như bộ quần áo bà đang mặc, vải được dệt liên tục trong vòng 3 tuần, sau đó đưa về cắt may, ráp thành trang phục, hoàn thành sản phẩm. Nét thổ cẩm trên bộ trang phục hay vật dụng gia đình sử dụng thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ, tinh tế của người phụ nữ trong gia đình. Các họa tiết thường gắn liền với những hình tượng sinh hoạt cộng đồng người Bahnar gắn liền với cuộc sống thường ngày như cây lá, hoa, con vật, đồ dùng. Bộ trang phục đẹp, thể hiện người phụ nữ tinh tế. Đó cũng là tiêu chí chọn người phụ nữ gia đình của đàn ông Bahnar.

Thành lập từ 2017, Câu lạc bộ dệt của xã Tú An lúc đầu chỉ có 10 thành viên, giờ có hơn 50 chị với nhiều thế hệ, nhiều tuổi nhất là bà Đinh Thị Puốt (80 tuổi), ít tuổi nhất là những em học sinh Trung học Cơ sở. Họ cùng chung tâm huyết gìn giữ văn hóa dân tộc. Qua quá trình đào tạo, chăm chỉ học hỏi, luyện tập, tay nghề các thành viên dần dần được nâng lên, sản phẩm làm ra đẹp, đa dạng hơn. Ngoài việc phục vụ cho gia đình, các sản phẩm của Câu lạc bộ đã được bày bán tại một số sự kiện du lịch để quảng bá sản phẩm dệt thổ cẩm địa phương. Những tấm thổ cẩm của làng Pơ Nang được các bàn tay người thợ có kinh nghiệm lâu năm kết hợp hài hòa giữa họa tiết, hoa văn hiện đại mang phong cách rất riêng của làng nghề truyền thống nơi đây.

Ngắm nhìn những bộ trang phục của phụ nữ làng Pơ Nang, mọi người sẽ cảm nhận được văn hóa dân tộc Bahnar đang vẫn hàng ngày được gìn giữ. Nó được kết hợp, phát huy những tinh hoa vốn có làm tôn lên vẻ đẹp rất riêng của người con gái Bahnar phía Bắc Tây Nguyên.

Theo ông Trần Thanh Cảnh, Chủ tịch UBND xã Tú An, thị xã An Khê, sắp tới, chính quyền địa phương có hướng đưa dệt thổ cẩm xã Tú An thành sản phẩm chương trình OCOP - mỗi xã một sản phẩm để đẩy mạnh đầu ra cho các mặt hàng dệt truyền thống của địa phương. Việc này vừa gìn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc, lại vừa tăng thêm thu nhập cho bà con, hy vọng sẽ mang đến cho người dân một cuộc sống sung túc.

Thạc sĩ Hoàng Thanh Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin công tác tuyên giáo, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Gia Lai cho hay, để bảo tồn được nghề dệt thổ cẩm tại Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng, cần nâng cao nhận thức về nghề cho thế hệ trẻ. Đặc biệt, Hội Liên hiệp Phụ nữ cần tập trung tuyên truyền thay đổi nếp nghĩ cách làm của hội viên, động viên chị em thành lập các câu lạc bộ, tổ dệt truyền thống để vừa bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống dân tộc, vừa góp phần cải thiện đời sống kinh tế. Cùng với đó là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị địa phương trong việc đảm bảo đầu ra cho các sản phẩm truyền thống./.

Nguồn: quehuongonline.vn
Cùng chuyên mục
Độc đáo 'chợ năm ngàn' ở huyện biên giới Tây Giang
Độc đáo 'chợ năm ngàn' ở huyện biên giới Tây Giang

Chợ nằm ở trung tâm huyện Tây Giang thuộc thôn A Grồng (xã A Tiêng, huyện Tây Giang, Quảng Nam).

Cuộc chiến Whisky: Tranh chấp lãnh thổ lịch sự nhất thế giới
Cuộc chiến Whisky: Tranh chấp lãnh thổ lịch sự nhất thế giới

Từ xưa đến nay, tranh chấp lãnh thổ vốn không có gì mới lạ nhưng thế giới có lẽ chưa hề thấy được một tranh...

Nghi lễ nghề nông của đồng bào Thổ
Nghi lễ nghề nông của đồng bào Thổ

Người Thổ là cư dân bản địa mang nặng dấu ấn văn hóa Việt Mường xa xưa, được bảo tồn tới ngày nay.

Nét đẹp truyền thống trong Lễ cúng lúa mới của đồng bào S’tiêng
Nét đẹp truyền thống trong Lễ cúng lúa mới của đồng bào S’tiêng

Lễ hội cúng lúa mới của đồng bào dân tộc S’tiêng (tỉnh Bình Phước) diễn ra vào tháng Chạp hàng năm.

Bảo vật quốc gia ở chùa Giám
Bảo vật quốc gia ở chùa Giám

Là địa danh tâm linh nổi tiếng lưu giữ bảo vật quốc gia, chùa Giám ngoài thờ Phật còn là nơi đặt tượng thờ Đại...

Múa kỳ lân ngày xuân ở xứ Lạng
Múa kỳ lân ngày xuân ở xứ Lạng

Cứ mỗi độ Xuân về, đặc biệt là vào dịp Lễ hội Lồng tồng của đồng bào dân tộc Tày, Nùng xứ Lạng thường không...

Bập bênh ở biên giới Mỹ-Mexico đạt giải Thiết kế của Năm 2020
Bập bênh ở biên giới Mỹ-Mexico đạt giải Thiết kế của Năm 2020

Một loạt các bập bênh màu hồng sáng cho phép mọi người có thể tương tác qua biên giới Mỹ-Mexico đã đoạt giải thưởng danh...

Độc đáo nghi lễ Then “pang” của người Tày
Độc đáo nghi lễ Then “pang” của người Tày

Đầu tháng 7, tại thôn Lập Thành, xã Làng Giàng, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, có diễn ra nghi lễ Then “pang”...

Chợ phiên ở Đăk R’măng: Lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Tây Bắc
Chợ phiên ở Đăk R’măng: Lưu giữ bản sắc văn hóa đồng bào Tây Bắc

Từ các tỉnh phía Bắc vào Tây Nguyên lập nghiệp, đồng bào dân tộc Mông ở Đăk R'Măng, huyện Đăk G’long, tỉnh Đăk Nông mang...

Vui Tết cổ truyền Hồ Sự Chà của dân tộc Hà Nhì nơi cực Tây của Tổ quốc
Vui Tết cổ truyền Hồ Sự Chà của dân tộc Hà Nhì nơi cực Tây của Tổ quốc

Là một trong 19 dân tộc trên địa bàn tỉnh Điện Biên, người Hà Nhì (thuộc hai nhóm Hà Nhì Lạ Mí và Hà Nhì...

Háng Sléng - Chợ tình nơi miền biên viễn
Háng Sléng - Chợ tình nơi miền biên viễn

Người dân Phục Hòa nói riêng và cả vùng miền Đông Cao Bằng thường nhắc đến câu “Bươn Slam Slíp Pét” ...

Khám phá rừng pơ mu, sa mu trên 1.000 năm tuổi ở khu vực biên giới
Khám phá rừng pơ mu, sa mu trên 1.000 năm tuổi ở khu vực biên giới

Hiện trong Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (thuộc bản Vịn, xã Bát Mọt, huyện Thường Xuân, Thanh Hóa), giáp khu vực biên giới...

Cikoneng, ngọn hải đăng cổ nhất Indonesia từ thời thuộc địa Hà Lan
Cikoneng, ngọn hải đăng cổ nhất Indonesia từ thời thuộc địa Hà Lan

Quốc gia vạn đảo Indonesia hiện có 284 ngọn hải đăng nằm rải rác khắp cả nước. Trong đó, hải đăng Cikoneng ở tỉnh Banten,...

Đường biên giới giữa Mexico và Mỹ
Đường biên giới giữa Mexico và Mỹ

Đường biên giới chung giữa Mexico và Mỹ dài 3.169 km. Đây là đường biên giới có số lượt người xuất nhập cảnh đông nhất...

Lên biên cương ngắm hoa Sở nở trắng rừng
Lên biên cương ngắm hoa Sở nở trắng rừng

Tháng 12, hoa Sở nở trắng rừng biên giới Bình Liêu (Quảng Ninh). Hội hoa Sở rộn ràng du khách tới tham quan, chiêm ngưỡng...

Tin đọc nhiều
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam gửi thư chúc mừng thành công của Đại hội Đảng NDCM Lào
Hỗ trợ lao động đánh bắt và chế biến thủy sản Đông Nam Á di cư an toàn
Long An xúc tiến, thu hút đầu tư vào Khu kinh tế cửa khẩu
Khám bệnh và trao quà Tết cho người dân tại huyện đảo Côn Đảo
Bộ Ngoại giao và Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp bàn giao và tập huấn sử dụng Bản đồ địa hình biên giới Việt Nam - Campuchia tỷ lệ 1/25.000 tại các tỉnh biên giới Việt Nam - Campuchia
Độc đáo nghi lễ Then “pang” của người Tày
Quy trình kiểm tra, kiểm soát khách du lịch vào ra Khu cảnh quan khu vực thác Bản Giốc là như thế nào?
Kiên Giang trao quà tặng hỗ trợ bà con gốc Việt tại Campuchia đón Tết Tân Sửu 2021
Các chỉ đạo ứng phó không khí lạnh tăng cường
Tạo đà phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tham dự phiên Thảo luận mở Cấp cao trực tuyến của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với chủ đề “Giải quyết các nguy cơ đối với hoà bình và an ninh quốc tế liên quan đến khí hậu”
Người nhập cảnh về Việt Nam qua Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên tăng nhanh
Đón cơ hội đầu tư ở thành phố biển đảo Phú Quốc
Phú Yên phát huy tiềm năng, lợi thế kinh tế biển
Quản lý chặt chẽ, ngăn chặn dịch từ hướng biển
Lãnh đạo tỉnh Bôlykhămxay chúc tết Đảng bộ, Nhân dân Hà Tĩnh
Củng cố “thế trận lòng dân” khu vực biên giới biển
Thu nhập bình quân đầu người ở các địa phương có biển cao hơn bình quân chung cả nước
Việt Nam tái đề cử ứng viên vào Ủy ban Luật pháp quốc tế
Quảng Ninh lắp đặt camera giám sát dọc biên giới
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN không chính thức (IAMM)
Các địa phương phát động người dân phát giác trường hợp nhập cảnh trái phép
Phối hợp quản lý bảo vệ biên giới, phòng chống dịch COVID-19
Tổ tàu thuyền an toàn đoàn kết vươn khơi bám biển
Dặm dài biên ải: Bình yên cung đường sắt liên vận
Giáo dục về chủ quyền lãnh thổ được thể hiện trong hầu hết các môn học
Lạng Sơn: Bộ đội tặng hơn 7.000 lá cờ, ảnh Bác Hồ cho bà con biên giới
Lạng Sơn đẩy nhanh thông quan hàng hóa gắn với đảm bảo phòng chống dịch
Tạm dừng kiểm tra tàu biển, phương tiện VR-SB đến từ vùng có dịch Covid-19
Xuyên đêm, vượt thác tuần tra phòng dịch trên biên giới Việt - Lào