Nỗ lực thúc đẩy hợp tác chống đánh bắt hải sản trái phép ở Đông Nam Á

01/09/2020 16:41

Việt Nam thường xuyên trao đổi với các nước Đông Nam Á thông tin về tàu cá vi phạm vùng biển của nhau, thông qua việc sử dụng các đường dây nóng phòng chống khai thác IUU giữa các nước.

Liên tiếp những tuần gần đây, lực lượng chấp pháp trên biển các nước Thái Lan, Indonesia và Malaysia thực hiện nhiều vụ bắt giữ các tàu thuyền của ngư dân nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép trong vùng biển của ba nước này.

Các vụ việc cho thấy nạn đánh bắt hải sản trái phép vẫn là vấn đề nhức nhối ở khu vực Đông Nam Á, một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nước có ngư trường bị xâm phạm với các nước có tàu thuyền của ngư dân đánh bắt trái phép bị thu giữ, một mặt mỗi nước siết chặt các quy định với các chế tài nghiêm khắc, một mặt các nước cần tăng cường giáo dục, tuyên truyền để ngư dân hiểu rõ pháp luật, sống và hành động theo pháp luật, đồng thời tạo sinh kế ổn định, bền vững cho người dân vùng ven biển.

Thời gian qua, Malaysia và Indonesia đã liên tục cập nhật chính sách xử lý ngư dân nước ngoài vi phạm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc.

Malaysia tiếp tục có các biện pháp cứng rắn với hành vi xâm phạm lãnh hải đánh bắt cá trái phép. Ngoài việc tăng nặng các chế tài xử phạt như tăng tiền phạt đối với chủ tàu hay thuyền trưởng tàu bị bắt lên gấp 6 lần, cũng như tăng cường bắt giữ thay vì xua đuổi, các lực lượng bảo vệ pháp luật nước này được phép đánh chìm tàu cá nước ngoài, sử dụng đạn thật trong quá trình thực thi công vụ...

Tại bang Kelantan, Đông Bắc Malaysia, Cơ quan Thực thi hàng hải Malaysia (MMEA) của bang liên tục tổ chức tập huấn bắn đạn thật nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của tàu cá và ngư dân nước ngoài.

Việc tổ chức tập huấn bắn đạn thật là động thái cứng rắn giúp tăng cường năng lực của MMEA cũng như răn đe các tàu cá, ngư dân nước ngoài, khi gần đây xuất hiện hiện tượng chống trả các hoạt động truy bắt từ phía tàu chấp pháp của Malaysia.

Bên cạnh đó, Chính phủ Malaysia còn có kế hoạch trang bị cho Cơ quan Thực thi hàng hải Malaysia (MMEA) nhiều trang thiết bị hiện đại như tàu tuần tra xa bờ (OPV), tàu tuần tra thế hệ mới (NGPC) hay tàu đa nhiệm (MPMS)… nhằm đảm bảo MMEA thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả.

Chính phủ Indonesia cũng có những bước đi mạnh mẽ tương tự. Kể từ khi tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ hai vào tháng 10/2019, chính quyền của Tổng thống Joko Widodo đã có một số thay đổi trong cách tiếp cận vấn đề an ninh biển theo hướng tăng cường công tác thông tin tuyên truyền; thể hiện thái độ cứng rắn, không nhượng bộ trước các hành động vi phạm chủ quyền của tàu cá nước ngoài; chuyển từ “đánh chìm” toàn bộ sang tịch thu và tái sử dụng các tàu cá bất hợp pháp nước ngoài bị bắt giữ.

Bộ Biển và Nghề cá của Indonesia đã chủ động hơn trong việc thông tin các vụ bắt giữ tàu cá bất hợp pháp nước ngoài.

Thái Lan đã sửa đổi hệ thống Luật Thủy sản với các khuyến nghị và cách tiếp cận quản lý nghề cá dựa vào Hệ thống giám sát, kiểm tra, kiểm soát nghề cá (MCS).

Chính phủ Thái Lan cũng đã lập Trung tâm Chỉ huy chống đánh bắt cá trái phép dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Hải quân Hoàng gia Thái Lan. Theo luật hiện hành, hành vi khai thác hải sản trái phép sẽ bị phạt tù tới ba năm hoặc phạt hành chính tới 200 triệu đồng.

Tại Việt Nam, ngay sau khi Ủy ban châu Âu (EC) ra quyết định áp “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam (23/10/2017), tháng 1/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia nhằm ngăn chặn, giảm thiểu và loại bỏ khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định đến năm 2025, kèm theo nhiều văn bản liên quan.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ từ trung ương đến địa phương thời gian qua, việc triển khai thực hiện các khuyến nghị của EC đã có nhiều chuyển biến tích cực, từ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý mới, phù hợp với quy định quốc tế đến công tác kiểm soát, giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận thủy sản khai thác...

Đặc biệt là chế tài xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi khai thác IUU tương đối mạnh đã góp phần giảm thiểu đáng kể tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép, nhất là thời gian từ cuối năm 2019 trở lại đây.

Bên cạnh đó, Việt Nam đang tích cực hợp tác với các nước trong chống khai thác IUU. Việt Nam đã ký kết bốn điều ước quốc tế và 17 thỏa thuận quốc tế về các lĩnh vực liên quan nghề cá và hợp tác trên biển với các nước, trong đó có các nước khu vực như Malaysia, Myanmar, Indonesia...

Việt Nam thường xuyên trao đổi với các nước Đông Nam Á thông tin về tàu cá vi phạm vùng biển của nhau, đặc biệt thông qua việc sử dụng các đường dây nóng phòng chống khai thác IUU giữa Việt Nam với Philippines, Campuchia, Brunei...; xúc tiến triển khai việc ký kết Bản ghi nhớ (MOU) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định với Thái Lan...

Tàu cá Việt Nam. (Ảnh minh họa: Lê Huy Hải/TTXVN)

Việt Nam cũng luôn thúc đẩy các nỗ lực đa phương nhằm chống nạn đánh bắt cá IUU tại khu vực Đông Nam Á. Với vai trò là Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2020, Việt Nam đặt mục tiêu phát huy tầm ảnh hưởng để cùng các nước thành viên chấm dứt hoạt động đánh bắt cá trái phép của ngư dân trong các vùng biển của nhau.

Việt Nam tiếp tục tham gia tích cực sáng kiến “Xây dựng lộ trình chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định trong ASEAN giai đoạn 2020-2025," cũng như các sáng kiến trong khu vực ASEAN về phát triển nghề cá bền vững và phòng chống khai thác IUU.

Các quốc gia thành viên ASEAN đã thống nhất chủ trương thành lập Mạng lưới chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định của ASEAN (ASEAN Network for Combating IUU, AN-IUU) với mục tiêu chính là chia sẻ thông tin và nâng cao năng lực quản lý, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp cho các nước thành viên.

ASEAN cũng xúc tiến triển khai Kế hoạch hành động khu vực chống khai thác bất hợp pháp (RPOA-IUU); thực thi các biện pháp quản lý, thống nhất hợp tác giữa các quốc gia thành viên nhằm chống lại khai thác bất hợp pháp thông qua cơ chế trao đổi và minh bạch thông tin.

Xác định một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng khai thác bất hợp pháp như vậy ở Đông Nam Á là do nguồn lợi thủy sản vùng biển của các nước bị khai thác quá mức; trình độ, chất lượng lao động ngành thủy sản, ngư dân còn nhiều hạn chế, các nước ASEAN đang tích cực thực hiện các biện pháp bảo vệ và quản lý nguồn cá, thống nhất các quy định pháp luật về nghề cá và bảo vệ môi trường giữa các bên liên quan.

Bên cạnh đó, nhằm tạo thêm việc làm cho ngư dân, mở rộng không gian, cơ hội, ngành nghề lao động sản xuất cho người dân, các nước chú trọng phát triển đồng đều giữa khai thác và nuôi trồng; tập trung phát triển công nghiệp, dịch vụ để phát triển kinh tế ven biển gắn với đào tạo nghề cho người dân vùng ven biển để chuyển đổi nghề và tạo việc làm cho người dân, từ đó giảm áp lực cho việc khai thác hải sản.

Song song với đó, các nước có vùng biển tiếp giáp trong khu vực chủ động trao đổi với lực lượng thực thi pháp luật, ký kết, lập đường dây nóng, tổ chức tuần tra chung với nhau để cung cấp thông tin và kịp thời giải quyết các vấn đề về tàu cá, ngư dân của mình bị các nước bắt giữ.

Hoạt động tuần tra kiểm soát các khu vực, vùng biển chồng lấn, giáp ranh giữa các nước cũng được đặc biệt chú trọng để khẳng định chủ quyền, tuyên truyền pháp luật cho ngư dân, kịp thời phát hiện, ngăn chặn tàu cá có dấu hiệu ra vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép.

Biện pháp tuyên truyền, kêu gọi được sự tham gia, ủng hộ của người dân, đặc biệt là ngư dân trong việc thực hiện các quy định, chính sách theo quy định của luật pháp sở tại và quốc tế cũng đang được đẩy mạnh.

Với những nỗ lực như vậy, các nước Đông Nam Á đang hướng tới xây dựng một ngành khai thác hải sản hiện đại, bền vững, gắn khai thác với bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ môi trường và nguồn lợi hải sản bền vững của khu vực./.

Nguồn: TTXVN
Cùng chuyên mục
Phối hợp, lan tỏa mô hình giúp ngư dân
Phối hợp, lan tỏa mô hình giúp ngư dân

Những năm qua, mô hình dân vận “Cảnh sát biển (CSB) đồng hành với ngư dân” do Bộ tư lệnh CSB triển khai đã đạt...

Vùng Cảnh sát biển 4 giữ vững an toàn an ninh vùng biển Tây Nam
Vùng Cảnh sát biển 4 giữ vững an toàn an ninh vùng biển Tây Nam

Với nhiệm vụ quản lý vùng biển từ bờ Bắc Cửa Định An (tỉnh Trà Vinh) đến Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, những năm qua,...

Xứng đáng là “phên giậu” nơi biên giới biển
Xứng đáng là “phên giậu” nơi biên giới biển

Những năm qua, cùng với các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ, các ban, ngành, đoàn thể, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thái Bình luôn...

Thông tin liên quan Biển Đông từ 5-13/9/2020
Thông tin liên quan Biển Đông từ 5-13/9/2020

Thông cáo chung Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 / Hội nghị Diễn đàn Khu vực ASEAN lần thứ 27 /...

Ra mắt Câu lạc bộ “Chúng tôi yêu biển đảo Tổ quốc”
Ra mắt Câu lạc bộ “Chúng tôi yêu biển đảo Tổ quốc”

Ngày 12/9, Trung tâm Bảo đảm kỹ thuật Vùng 2 Hải quân (đóng tại H.Nhơn Trạch) đã phối hợp với xã Thạnh Hội, TX.Tân Uyên...

Thủ tướng Campuchia sẽ chủ trì lễ khánh thành cửa khẩu biên giới mới với Việt Nam
Thủ tướng Campuchia sẽ chủ trì lễ khánh thành cửa khẩu biên giới mới với Việt Nam

Ngày 12/9, Hãng thông tấn Campuchia AKP dẫn lời Bộ trưởng Giao thông-Công chính Campuchia Sun Chanthol cho biết Thủ tướng Campuchia Hun Sen sẽ...

Thông cáo chung Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 có đề cập đến Biển Đông
Thông cáo chung Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 có đề cập đến Biển Đông

Ngày 9/9, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 đã ra Thông cáo chung, trong đó có nhiều thông tin đề cập...

ASEAN ra tuyên bố chung AMM-53, mong muốn sớm đạt được COC
ASEAN ra tuyên bố chung AMM-53, mong muốn sớm đạt được COC

Trả lời phóng viên bên lề Hội nghị Bộ trưởng ngoại giao ASEAN 53 (AMM-53), Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng cho biết: “Vấn...

Xây dựng cửa khẩu quốc tế Prey Vall  mở ra nhiều cơ hội hợp tác Campuchia-Việt Nam
Xây dựng cửa khẩu quốc tế Prey Vall mở ra nhiều cơ hội hợp tác Campuchia-Việt Nam

Ngày 10/9, Bộ trưởng bộ Giao thông Công chính Campuchia Sun Chanthol đã khẳng định, việc mở cửa khẩu quốc tế Prey Vall tỉnh Svay...

Phát biểu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53
Phát biểu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53

Tôi vui mừng tham dự và phát biểu tại Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 (AMM 53) và...

Phát biểu của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh tại Phiên Khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53
Phát biểu của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh tại Phiên Khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53

Tôi xin trân trọng cảm ơn Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đến dự và có những định hướng quan trọng cho chúng...

Campuchia có kế hoạch mở thêm cửa khẩu quốc tế với Việt Nam
Campuchia có kế hoạch mở thêm cửa khẩu quốc tế với Việt Nam

Theo Bộ Giao thông-Công chính Campuchia ngày 7/9, Campuchia đang xúc tiến các thủ tục để mở thêm một cửa khẩu quốc tế với Việt...

Thông tin liên quan Biển Đông từ 24/8-4/9/2020
Thông tin liên quan Biển Đông từ 24/8-4/9/2020

Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc hội kiến Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc / Chính sách Biển Đông của...

Campuchia sẽ đăng cai tổ chức Đại hội biển Đông Á
Campuchia sẽ đăng cai tổ chức Đại hội biển Đông Á

Phát biểu tại Lễ khai mạc Hội thảo phổ biến: “Kết quả thực hiện dự án chiến lược phát triển bền vững trên biển Đông...

Giải pháp phát triển năng lượng tái tạo vùng biển
Giải pháp phát triển năng lượng tái tạo vùng biển

Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển năng lượng tái tạo vùng biển. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, nguồn năng...

Tin đọc nhiều
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung làm việc tại tỉnh Kon Tum
Ưu tiên xuất khẩu thanh long qua cửa khẩu Lào Cai
Khám phá vườn di sản ASEAN
Kiểm soát chặt chẽ biên giới, không để dịch bệnh xâm nhập vào Hà Tĩnh
Dịch Chikungunya áp sát biên giới, Long An triển khai phòng chống
Thứ trưởng Thường trực Bùi Thanh Sơn trả lời phỏng vấn về kết quả Hội nghị Cấp cao Hợp tác Mê Công – Lan Thương lần thứ ba
Hội nghị quốc tế xây dựng đường biên giới Việt Nam-Lào sẽ được tổ chức vào năm 2021
Công bố chương trình 'Vì biển đảo xanh Tổ quốc'
Xây dựng cửa khẩu quốc tế Prey Vall  mở ra nhiều cơ hội hợp tác Campuchia-Việt Nam
Hải đội 2 (BĐBP Nghệ An): Tuyên truyền pháp luật về biển đảo và tặng 200 lá cờ Tổ quốc cho các tàu cá
Hải Phòng hướng tới trung tâm dịch vụ logistics quốc gia và khu vực
Đối Thoại ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 24
Việt Nam và Trung Quốc đàm phán vòng XIII Nhóm công tác về vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ và vòng X Nhóm công tác trao đổi về hợp tác cùng phát triển trên biển
Lễ hội Đồng Hoa - Lễ hội đánh cá lâu đời gần 300 năm
Tăng cường kiểm soát chặt các cửa khẩu, tuyến biên giới
Lễ thượng cờ ASEAN 2020
ASEAN ra tuyên bố chung AMM-53, mong muốn sớm đạt được COC
Kiểm tra nghiêm ngặt người, phương tiện ra vào các cửa khẩu, cảng biển
Hội thảo “Ngoại giao Việt Nam: 75 năm truyền thống và định hướng”
Tiền Hải: Phát triển bền vững kinh tế biển
Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn dịch COVID-19 trên tuyến biên giới
Bám địa bàn cùng nhân dân bảo vệ biên giới
Nhiệm vụ quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đến năm 2045
Kỳ họp lần thứ 17 Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-Ấn Độ
Chính phủ Campuchia bàn giao bản đồ địa hình biên giới Việt Nam - Campuchia cho các bộ, ngành hữu quan
Tăng cường kiểm soát chặt các đường biên, lối mở dọc tuyến biên giới
Tăng cường phối hợp lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng
Lập chốt chặn đường mòn lối mở biên giới ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép
Thắp sáng ước mơ học sinh nghèo miền biển
Khoảng 200 cựu chiến binh được tuyên truyền về Luật Cảnh sát biển Việt Nam