Biên giới lãnh thổ

Vùng biển Quảng Ninh nằm ở phía Tây Bắc Vịnh Bắc Bộ, có 250 km bờ biển; 191 km đường biên giới biển (đến giáp Bạch Long Vỹ/Hải Phòng) tiếp giáp với vùng biển Trung Quốc; diện tích mặt biển rộng trên 6000 km² và trên 40.000 ha bãi triều, 20.000 ha eo vịnh, 50 cửa sông, cửa lạch đổ từ đất liền ra biển; có trên 2.700 hòn đảo lớn nhỏ, diện tích các đảo chiếm 11,5% diện tích đất tự nhiên, trong đó 22 đảo có dân sinh sống; có 09/13 huyện, thị xã, thành phố ven biển và đảo (sau khi sáp nhập địa giới hành chính huyện Hoành Bồ vào thành phố Hạ Long); có vịnh Hạ Long là "di sản thiên nhiên thế giới", vịnh Bái Tử Long với nhiều khu vực có thể phát triển du lịch sinh thái hết sức thuận lợi, nguồn hải sản đa dạng, phong phú. Có nhiều cảng quốc tế, cảng quốc gia và cảng địa phương là con đường thông thương trong nước và quốc tế, nằm trong dải hai hành lang và một vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ, tạo ra thế trận liên hoàn trong phát triển kinh tế - xã hội, kết hợp với đảm bảo quốc phòng an ninh của tỉnh, vùng Đông Bắc của cả nước. 

Thời gian trước khi Hiệp định về phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong Vịnh Bắc Bộ có hiệu lực, tàu xuồng của lực lượng nước ngoài thường xuyên hoạt động ở vùng biển giáp ranh, tập trung ở cửa sông Bắc Luân, Bắc hòn Ba Bái - Đông Nam đảo Trần, Thanh Lân, Cô Tô để nắm tình hình, hỗ trợ bảo vệ cho các tàu cá nước ngoài xâm phạm vùng biển Việt Nam để đánh bắt hải sản, nhiều khi bắt giữ, đe dọa tàu ngư dân của ta, uy hiếp nghiêm trọng đến chủ quyền an ninh vùng biển Việt Nam.

Trước những diễn biến phức tạp trên vùng biên giới biển, tỉnh Quảng Ninh luôn tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo và giao nhiệm vụ cho các lực lượng chức năng thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý và bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới vùng Đông Bắc của Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Đặc biệt, sau khi Hiệp định phân định và Hiệp định hợp tác nghề cá Việt Nam – Trung Quốc có hiệu lực 30/6/2004, tỉnh Quảng Ninh đã quán triệt tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ  và tuyên truyền sâu rộng cho nhân dân mục đích, ý nghĩa của hai Hiệp định. Đồng thời, chỉ đạo các ngành, lực lượng chức năng và các địa phương liên quan của tỉnh làm tốt công tác phối hợp với các đối tác tương ứng của Khu Tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc trong việc quản lý, sử dụng và khai thác vùng biển, lòng đất, vùng trời, tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động trong Vịnh Bắc Bộ để Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ giữa hai nước được thực hiện nghiêm chỉnh.

Tỉnh đã quán triệt Nghị quyết của về  phát triển kinh tế biển, Chương trình hành động của Chính phủ,  Kết luận số 47-KL/BCT ngày 06/05/2009 của Bộ Chính trị về việc triển khai thí điểm Chiến lược biển tại Quảng Ninh; quán triệt Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22 tháng 10 năm 2018 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung Ương Đảng khoá XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đây là cơ sở quan trọng trong việc chỉ đạo thực hiện các mục tiêu chiến lược của tỉnh nhằm khai thác và phát huy những tiềm năng và lợi thế của vùng biển đảo, từng bước xây dựng vùng biển đảo của tỉnh trở thành một vùng kinh tế phát triển năng động, một trung tâm kinh tế mạnh mà nòng cốt là dịch vụ, du lịch, cảng biển, công nghiệp và nuôi trồng, khai thác thủy sản. Trước mắt tập trung hướng vào khai thác các lĩnh vực có thế mạnh làm động lực thúc đẩy các vùng trong tỉnh phát triển, đồng thời tạo ra một khu vực tiềm năng về thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, mở rộng giao lưu phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường hợp tác quốc tế về biển, phát triển, giữ vững an ninh, quốc phòng và khả năng bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển, đảo.

Xác định hợp tác quốc tế là một trong những yếu tố quan trọng, đi đầu, đóng góp, tạo dựng ổn định chính trị và môi trường phát triển kinh tế xã hội của địa phương cũng như thực hiện thành công chiến lược biển Việt Nam, tỉnh Quảng Ninh đã cụ thể nhiều chương trình, chỉ đạo của Trung ương vào tình hình thực tiễn của địa phương, trong đó: Thực hiện chiến lược phát triển kinh tế“Hai hành lang, một vành đai” giữa hai Chính phủ Việt Nam - Trung Quốc, tỉnh Quảng Ninh đã thiết lập, đẩy mạnh quan hệ hợp tác hữu nghị với  Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây và tỉnh Hải Nam Trung Quốc. Theo đó, ngoài việc hợp tác chung trên nhiều lĩnh vực, Quảng Ninh và các địa phương này còn thúc đẩy việc kết nối hợp tác cảng biển, khai thác khách du lịch đường biển giữa cảng Phòng Thành, Tam Á với  Hạ Long và các nước trong khu vực. Bên cạnh đó, còn khai thác các lợi thế của địa phương về vị trí địa lý chiến lược nằm giữa điểm kết nối Đông Nam Á và Đông Bắc Á, lợi thế kết nối cảng biển với các địa phương trong khu vực Đông Nam Á và thế giới...

Đồng thời, xác định rõ tầm nhìn chiến lược cho phát triển kinh tế từ biển, tỉnh Quảng Ninh đã xây dựng chiến lược Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trong đó chú trọng phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu và ven biển. 

Đối với ngành du lịch, trong đó du lịch biển là ngành kinh tế mũi nhọn đóng góp cho phát triển của tỉnh Quảng Ninh. Trong thời gian qua, Tỉnh đã chú trọng đến công tác quy hoạch tổng thể và thuê tư vấn nước ngoài quy hoạch chi tiết các khu du lịch, điểm du lịch, các khu vui chơi giải trí, các cơ sở dịch vụ du lịch, mời gọi các doanh nghiệp đầu tư vào các khu du lịch biển đảo.

Tăng cường phát triển đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông quốc tế: Tỉnh Quảng Ninh tiếp tục đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng ở vùng biển đảo như: hệ thống cầu cảng, bến cập tàu, đường giao thông trên đảo; hệ thống hồ đập cung ứng nước phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh; xây dựng trụ sở xã, trường học, trạm xá, nhà sinh hoạt cộng đồng ở các thôn, đảo; xây dựng kéo hệ thống điện ra các đảo như: Vạn Gia, Quan Lạn, Ngọc Vừng, mới đây là Cô tô, Thanh Lân, Cái Chiên, Đảo Trần…; phát triển hệ thống bưu chính, viễn thông đảm bảo thông tinh liên lạc thông suốt phục vụ cho phát triển kinh tế và bảo vệ an ninh, quốc phòng. Trong xây dựng kết cấu hạ tầng gắn lợi ích phát triển kinh tế, xã hội với tăng cường khả năng quốc phòng của vùng biển đảo.

Về phát triển mạng lưới giao thông kết nối cảng biển: Ngoài việc phát triển và gắn tuyến giao thông đường bộ quan trọng với việc phát triển kinh tế cảng biển và kết nối hạ tầng giao thông quốc tế như tuyến đường cao tốc Nội Bài – Hạ Long – Móng Cái trong đó nghiên cứu kết hợp với các tuyến cao tốc ven biển và tuyến xuyên Á trong chiến lược “Hai hành lang, một vành đai kinh tế”giữa Việt Nam và Trung Quốc, chú trọng nâng cấp đường giao thông đến các cửa khẩu, cảng biển, đường không: khai thác có hiệu quả sân bay quốc tế Vân Đồn.

Đường thuỷ: Thường xuyên nạo vét các tuyến luồng đường thuỷ đảm bảo khả năng khai thác và cao độ yêu cầu cho tàu ra vào cảng; nghiên cứu mở các tuyến cao tốc trên biển, chú trọng công tác công bố luồng, tuyến theo quy định của quốc tế về hàng hải.

Đồng thời phát triển khai thác hải sản và bảo vệ môi trường: Tỉnh Quảng Ninh đã ban hành các văn bản chỉ đạo liên quan đến công tác quản lý, khai thác, bảo vệ nguồn thuỷ lợi, hải sản của tỉnh và các chính sách khuyến khích đãi ngộ ngư dân, tuyên truyền thực hiện Hiệp định hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc, nhằm bảo tồn và khai thác bền vững tài nguyên sinh vật biển và tăng cường hợp tác nghề cá giữa hai nước trong Vịnh Bắc Bộ.

           Với mục tiêu trong phát triển kinh tế - xã hội kết hợp với củng cố, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh của tỉnh, vùng Đông Bắc của cả nước: Tỉnh Quảng Ninh đã triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Đảm bảo trật tự, an toàn cho nhân dân và các hoạt động kinh tế trên biển đảo”; Tổ chức các lớp tập huấn tuyên truyền cho ngư dân là chủ tầu, thuyền viên trên tàu cá hoạt động xa bờ nắm rõ các quy định về khai thác thuỷ sản trên biển, trong vùng đánh cá chung không vi phạm chủ quyền nước tiếp giáp.

Các lực lượng thực hiện an ninh quốc phòng đã triển khai nhiều hoạt động phục vụ công tác đối ngoại, đấu tranh phòng, chống tội phạm, buôn lậu và phát triển kinh tế của địa phương; giải quyết các vụ tranh chấp ngư trường, bến bãi. Thực hiện tốt việc đăng ký, quản lý người nước ngoài đến địa bàn biên giới biển thăm quan, du lịch; thu mua, chế biến sứa; thanh minh tảo mộ. Mở hồ sơ quản lý cơ quan, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở khu vực biên giới biển. Qua đó chưa phát hiện có hoạt động nghi vấn xâm phạm an ninh quốc gia và hoạt động tình báo, gián điệp để phá hoại.

Các đơn vị phòng tuyến biển phối hợp với chính quyền địa phương đã xây dựng được các tổ tự quản ngư trường bến bãi, tổ tự quản ANTT trên biển, tổ tàu thuyền tự quản trên biển và các nghiệp đoàn nghề cá; đưa 4 hộ/13 khẩu ra sinh sống tại đảo Trần. Góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biển, đảo Tổ quốc.

Đặc biệt về hợp tác đào tạo nguồn nhân lực: Nhân tố con người được xác định là then chốt để thực hiện thành công Chiến lược biển, do vậy Quảng Ninh đã triển khai quy hoạch đào tạo nguồn nhân lực các ngành nghề liên quan đến biển như: Điều tra cơ bản về tài nguyên và môi trường biển, hàng hải; khai thác và chế biến dầu khí, nuôi trồng, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; du lịch biển...Xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách, khuyến khích, thúc đẩy xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực biển.

Phát huy những lợi thế và tiềm năng sẵn có cùng với các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, tỉnh Quảng Ninh đã huy động mọi nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; đảm bảo vững chắc quốc phòng – an ninh; xây dựng, phát triển Quảng Ninh là tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc và cả nước, Quảng Ninh đang nỗ lực phấn đấu để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030./.

Nguyễn Văn Thắng

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh