Vùi sâu dưới đáy đại dương là… bảo vật quốc gia

16/03/2020 12:35

Ở Việt Nam hiện nay, vẫn còn nhiều Bảo vật quốc gia bị vùi sâu dưới đáy Biển Đông. Đó chính là kho báu di sản, ngàn đời tích lũy mới có được. Kho báu đang dần được vớt lên, có chiếc đã được xếp hạng là Bảo vật quốc gia, độc nhất vô nhị.

Chiếc bình trang trí Thiên nga - Bảo vật quốc gia. Ảnh: Trịnh Sinh

Đó chính là chiếc bình gốm vẽ Thiên nga đã trở thành Bảo vật quốc gia đợt 1 từ năm 2012. Bình còn nguyên vẹn và vẫn ánh lên sắc màu lam trên nền men trắng đặc trưng của thời Lê Sơ, thế kỷ thứ 15. Chiếc bình gốm đã kể lại thân phận của mình và bao “chuyện quê hương” nước Việt đương thời.

Quê hương sản sinh ra chiếc bình gốm này chính là làng nghề Chu Đậu, nay là một thôn của xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Đây là một trung tâm sản xuất đồ gốm sứ có quy mô lớn, phần lớn sản phẩm được xuất khẩu đi nhiều nơi ở châu Á và Trung Cận Đông. Các nhà khoa học cũng thấy sản phẩm của Chu Đậu có mặt tại vùng biển xa, tận Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, trong Bảo tàng cung điện Tokapi. Chiếc bình này cũng có men xanh lam trên nền trắng và dòng chữ Hán “Thái Hòa bát niên Nam Sách châu tượng nhân Bùi Thị Hý bút”, tạm dịch là “Năm Thái Hòa thứ 8 (đời vua Lê Thánh Tông 1450), châu Nam Sách, thợ gốm họ Bùi vẽ”. Bên cạnh bình này, còn có 2 hiện vật gốm Chu Đậu lưu lạc đến tận đây nữa. Chiếc bình này cũng đẹp như bình gốm vẽ hình Thiên nga thể hiện ở dáng vẻ và màu men lam, nhưng còn kém ở chỗ kích thước chỉ cao 54cm (so với bình có hình Thiên Nga là 56,5cm) và không trang trí hình động vật.

Chiếc bình vẽ hình Thiên nga có số phận “truân chuyên” như con tàu chở nó cùng 240.000 cổ vật, chủ yếu là gốm Chu Đậu, bị đắm ở vùng biển Cù Lao Chàm ở độ sâu 70-72m. Tháng 5/1997 cho đến tháng 6/1999, Viện Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam đã kết hợp với nhiều chuyên gia lặn biển của Anh, Malaysia, Cộng hòa Czech, Indonesia, Singapore khai quật. Thành quả của cuộc khai quật đã được phân chia và chiếc bình cổ này đã thuộc về sở hữu của nước chủ nhà là Việt Nam.

Chiếc bình gốm cho ta thấy trình độ làm gốm tuyệt vời của Chu Đậu. Với màu men lam nhẹ nhàng trên nền men trắng rất mịn, bình có dáng cao, miệng loe, cổ thắt, vai phình, cân đối, hài hòa. Hoa văn trang trí khá đẹp, gồm 7 vành hoa văn song song từ miệng xuống đáy. Vành chủ đạo, rộng nhất trang trí 4 con Thiên nga trong 4 tư thế hết sức sinh động: Dang cánh bay, nghển cổ như đang kêu, rúc đầu vào cánh để ngủ, đang kiếm mồi. Làm nền cho các con Thiên nga, là hoa văn cánh sen, hoa cúc, mây và cả hình ảnh cây tre quen thuộc của đồng quê Việt Nam.

Các nhà khảo cổ đã định niên đại của con tàu đắm lúc bị chìm là vào thời Lê Sơ, căn cứ vào so sánh hiện vật trên tàu, nhất là vào mấy dòng chữ lưu bút trên chiếc bình gốm Istanbul vào thời Lê Thánh Tông, là một thời thịnh trị của nhà Lê với nhiều chính sách tiến bộ về kinh tế, đưa ra Bộ luật Hồng Đức, vẽ bản đồ định lại cương vực đất nước... Nay, với chứng cứ nghề gốm phát triển, có những lò gốm như Chu Đậu đã cho thấy người Việt tài khéo trong nghề thủ công. Lại nữa, ngoài phục vụ cho nhu cầu trong nước, họ còn xuất khẩu với số lượng lớn đi các nước khác. Điều đó còn cho thấy, ngoại thương thời Lê phát triển. Con đường gốm sứ đã chạy dọc từ vùng cửa sông xứ Đông (Hải Dương, Hải Phòng) đi dọc biển qua miền trung Cù Lao Chàm, Hội An đi qua Ấn Độ đến tận Trung Cận Đông. Sự không may bị đắm của con tàu biển ở Cù Lao Chàm đã cho thấy con đường biển giao thương này thật là nhộn nhịp, nhiều con tàu đã qua đây tạo thành một con đường biển thương mại thuộc loại lớn nhất ở châu Á lúc bấy giờ.

Thế mới biết, con đường biển quan trọng với người Việt như thế nào trong suốt chiều dài hàng ngàn năm lịch sử nước ta, từ con đường giao lưu trống đồng, con đường trao đổi đồ trang sức, gia vị cho đến con đường gốm sứ. Từ trước tới nay và từ nay về sau cũng thế: Biển là kho báu của người Việt, vấn đề là phải khai thác và bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc để bảo vệ kho báu ngàn đời của tổ tiên để lại cho con cháu mai sau./.

Nguồn: bienphong.com.vn
Cùng chuyên mục
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La

Lễ mừng cơm mới (ồ ứng khẹ ê) là một trong những nghi lễ quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của dân...

Bảo tồn và phát huy văn hóa đồng bào dân tộc Chăm
Bảo tồn và phát huy văn hóa đồng bào dân tộc Chăm

Nền văn hóa của người Chăm tồn tại có hệ thống, khá toàn vẹn những tầng văn hóa nổi và còn chìm trong lòng đất,...

Ngày hội hóa trang của đồng bào dân tộc Lô Lô
Ngày hội hóa trang của đồng bào dân tộc Lô Lô

Lễ cúng tổ tiên của người Lô Lô là nhảy múa với trang phục người rừng, không còn những trang phục rực rỡ sắc màu....

Độc đáo thổ cẩm truyền thống của người Thái Đen
Độc đáo thổ cẩm truyền thống của người Thái Đen

Với những phụ nữ người Thái Đen (một nhánh của dân tộc Thái) ở xã Ya Xiêr, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum những vật...

Khám phá sự đa dạng sinh thái Vườn Quốc gia Bái Tử Long
Khám phá sự đa dạng sinh thái Vườn Quốc gia Bái Tử Long

Quảng Ninh được thiên nhiên ưu đãi vịnh Hạ Long- di sản thiên nhiên Thế giới được đông đảo du khách trong và ngoài nước...

Thuyền độc mộc ở Tây Nguyên, khát vọng từ ngàn xưa
Thuyền độc mộc ở Tây Nguyên, khát vọng từ ngàn xưa

Không chỉ đơn thuần là phương tiện chuyên chở đi lại trên sông nước, thuyền độc mộc của cộng đồng dân tộc bản địa Tây...

Vươn khơi cùng cờ tổ quốc
Vươn khơi cùng cờ tổ quốc

Ngày 20/7/2019, 2.000 lá cờ Tổ quốc từ Chương trình "Một triệu lá cờ Tổ quốc cùng ngư dân bám biển" đã được trao cho...

Lễ cầu mưa của người H’rê
Lễ cầu mưa của người H’rê

Dân tộc H'rê có khoảng 11 vạn người sinh sống ở miền núi phía Tây 2 tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định.

Con đường bản đồ gốm sứ
Con đường bản đồ gốm sứ

Về với cù lao Rùa vào những ngày tháng 5 rực lửa, chúng tôi còn được chiêm ngưỡng cung đường bản đồ rất độc đáo....

5 tàu chiến thay đổi lịch sử hải quân
5 tàu chiến thay đổi lịch sử hải quân

Tạp chí The National Interest đã liệt kê 5 tàu chiến có khả năng thay đổi lịch sử hải quân.

“Khẩu lệnh” bám biển
“Khẩu lệnh” bám biển

Tại sao có những làng chài sinh ra lớp lớp thanh niên giỏi nghề biển, cả đời đối mặt với sóng gió hiểm nguy, chấp...

Đại dương nào lớn nhất thế giới
Đại dương nào lớn nhất thế giới

Thái Bình Dương là dại dương lớn nhất trong số 5 đại dương trên thế giới...

Lễ cúng ngõ của người M’nông
Lễ cúng ngõ của người M’nông

Lễ cúng ngõ (Ver Bri) của dân tộc M’nông là nghi lễ liên quan đến các hiện tượng của thiên nhiên như mưa, gió, sấm...

Tín ngưỡng sản xuất của người Dao vùng Tây Bắc
Tín ngưỡng sản xuất của người Dao vùng Tây Bắc

Người Dao vùng Tây Bắc – Bắc Trường Sơn có biệt tài về sản xuất và thâm canh cây trồng trên đất dốc. Bà con...

Đảo Trường Sa Đông: Vững vàng giữa muôn trùng khơi
Đảo Trường Sa Đông: Vững vàng giữa muôn trùng khơi

Không phải ai cũng may mắn được đến với Trường Sa. Ở các điểm đảo lớn nhỏ thuộc quần đảo Trường Sa, cán bộ chiến...

Tin đọc nhiều
Khắc phục 'thẻ vàng' IUU: Kiểm soát chặt hoạt động tàu cá
Xây dựng biên giới biển và cửa khẩu cảng ngày càng vững mạnh
Cơ chế hợp tác của các tỉnh có chung đường biên giới giữa Việt Nam và Lào trong việc thực hiện Hiệp định về Quy chế quản lý biên giới và cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Lào  được quy định như thế nào?
Thứ trưởng Lê Hoài Trung làm việc với tỉnh Bình Dương về công tác đối ngoại
Khánh Hòa công bố chương trình kích cầu du lịch
Lớp học cho trẻ em Việt kiều Campuchia - sợi dây gắn kết với quê hương
Lào tiếp tục cho phép công dân Việt Nam xuất cảnh về nước
 Ý nghĩa lớn từ dự án phát triển rừng ngập mặn ở Quảng Ninh
Gần 50.000 tấn thép xuất khẩu qua cảng quốc tế Long An
Đại dương nào lớn nhất thế giới
Thông tin liên quan Biển Đông từ 18-25/5/2020
Lễ cầu mưa của người H’rê
Chung sức đồng lòng, bám dân xây cơ sở
Chuẩn bị tốt nhất cho Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Campuchia
Phát triển hệ thống cảng biển và dịch vụ hậu cần cảng khu vực Cái Mép - Thị Vải theo hướng hiện đại
Điện Biên tăng cường liên kết cộng đồng bảo vệ môi trường không khí
Cà Mau mở tuyến du lịch biển đảo
Ngành thủy sản Việt Nam: Tận dụng cơ hội vàng để bứt phá
Thông tin liên quan Biển Đông từ 30/4-10/5/2020
Mở các cửa khẩu phụ dọc biên giới Việt - Lào để giao thương hàng hóa
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Quốc tang Đại tướng Sisavath Keobounphanh
Tặng nhà cho hộ nghèo vùng biên giới
Tuyên truyền pháp luật cho ngư dân tỉnh Bình Định
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tham dự Khoá 73 Đại hội đồng Tổ chức Y tế thế giới
Cảng Container Quốc tế Tân cảng Hải Phòng đón tuyến dịch vụ mới xuyên Thái Bình Dương
Tổng cục Hải quan tiếp tục cải cách, hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu sau Covid-19
Quảng Trị: Thành lập Ban Chỉ đạo Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển
Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020
Hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
Phiên đối thoại của các nhà Lãnh đạo ASEAN với đại diện Đại hội đồng liên nghị viện ASEAN (AIPA), Hội đồng tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN-BAC) và Thanh niên ASEAN