Biên giới lãnh thổ

1. Kỳ họp lần thứ 4 Ủy ban hợp tác song phương Việt Nam-Indonesia

Ngày 20/7, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Indonesia, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã cùng Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi đồng chủ trì kỳ họp lần thứ 4 Ủy ban hợp tác song phương Việt Nam-Indonesia. Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, hai Bộ trưởng đánh giá cao sự phối hợp của hai nước tại các tổ chức, diễn đàn đa phương, góp phần vào việc củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, duy trì hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới. Hai bên nhất trí tiếp tục tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau trong khuôn khổ ASEAN, Liên hợp quốc và các cơ chế khu vực cũng như quốc tế khác. Hai bên tái khẳng định ủng hộ duy trì đoàn kết và các nguyên tắc đã nhất trí của ASEAN trong vấn đề Biển Đông, phù hợp luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.[1]

2. Cuộc họp Thượng đỉnh giữa Thủ tướng Nhật Bản và Thủ tướng Ireland (20/7)

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Thủ tướng  Ireland, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và Thủ tướng Ireland Micheal Martin đã chủ trì cuộc họp thượng đỉnh giữa hai Bên và ra Tuyên bố chung: hai Bên bày tỏ lo ngại về tình hình ở Biển Hoa Đông và Biển Đông; phản đối mọi nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng bằng vũ lực ở các vùng biển này; chia sẻ nhận thức rằng an ninh của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và châu Âu là không tách rời; nhất trí tăng cường hợp tác nhằm hướng tới hiện thực hóa một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.^[2]

3. Hội thảo quốc tế kỷ niệm 20 năm DOC (25/7)

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm ASEAN – Trung Quốc ký DOC (2002-2022), Bộ Ngoại giao Trung Quốc phối hợp với Viện Nghiên cứu Biên giới và Biển – Đại học Vũ Hán, Trung Quốc (CIBOS) và Viện Nghiên cứu quốc gia Nam Hải (NICSS), Trung Quốc tổ chức Hội thảo trực tuyến Kỷ niệm 20 năm Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC) với sự tham dự của nhiều Lãnh đạo và nguyên Lãnh đạo của Trung Quốc và các nước ASEAN.

Tại Hội thảo, nhiều nguyên Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN nhắc lại sự cần thiết và tiến trình đi đến ký kết DOC năm 2002 – văn bản đầu tiên và là một dấu mốc quan trọng trong quan hệ ASEAN - Trung Quốc về Biển Đông; khẳng định ý nghĩa và vai trò của DOC đối với việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, hợp tác và thịnh vượng ở khu vực; khẳng định sức sống của các nguyên tắc và cam kết trong DOC như tôn trọng và tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, UNCLOS 1982, Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC), giải quyết hòa bình tranh chấp, 5 Nguyên tắc chung sống Hòa bình… cho rằng ASEAN và Trung Quốc cần nỗ lực, hợp tác nhiều hơn trong việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định thông qua việc thực hiện tự kiềm chế, không có hành động làm phức tạp tình hình, tôn trọng quyền và lợi ích của các bên phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982 và cần tiếp tục thực thi một cách đầy đủ và hiệu quả DOC, duy trì môi trường thuận lợi cho việc đàm phán COC.

Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị phát biểu cho rằng hòa bình, ổn định ở Biển Đông là tiền đề của sự phát triển tại khu vực; đề nghị các bên tiếp tục duy trì hòa bình, hợp tác trên biển, thúc đẩy đàm phán, sớm đạt được một COC thực chất, hiệu lực, phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982, xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, hữu nghị và hợp tác.

Nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên nhấn mạnh tầm quan trọng của DOC là văn bản đầu tiên được ASEAN và một đối tác đưa ra, góp phần vào việc thúc đẩy hòa bình, tin tưởng lẫn nhau và hợp tác giữa ASEAN và Trung Quốc, tái khẳng định sự tôn trọng và cam kết của các bên đối với tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982.[3]

4. Phát biểu của Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam

Ngày 21/7, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, trả lời câu hỏi của phóng viên về động thái gần đây của Trung Quốc trên Biển Đông, Phó Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định:

"Lập trường của Việt Nam về việc Trung Quốc diễn tập quân sự ở khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam đã được nêu trong phát biểu của Người phát ngôn Bộ ngoại giao vào ngày 23/6/2022.

Một lần nữa, chúng tôi kiên quyết phản đối hành động vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa".

Trong cuộc họp báo ngày 23/6, Bộ Ngoại giao nhấn mạnh việc Trung Quốc tiến hành tập trận ở khu vực quần đảo Hoàng Sa xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam với quần đảo này.

Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định động thái của Trung Quốc đi ngược lại tinh thần Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), gây phức tạp tình hình, không có lợi cho quá trình đàm phán hiện nay giữa Trung Quốc và ASEAN về Bộ quy tắc ứng xử giữa các bên ở Biển Đông (COC) và việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông.[4]

[1]Trang thông tin điện tử về BGLT (20/7), http://biengioilanhtho.gov.vn/vi/tin-tuc/bo-truong-ngoai-giao-bui-thanh-son-dong-chu-tri-ky-hop-lan-thu-4-uy-ban-hop-tac-song-phuong-viet-nam-indonesia-968672.html

[2]Báo Thế giới & Việt Nam (20/7), https://baoquocte.vn/cac-thu-tuong-nhat-ban-va-ireland-vo-cung-quan-ngai-ve-tinh-hinh-o-bien-hoa-dong-va-bien-dong-191438.html

[3] Trang thông tin điện tử về BGLT (25/7), http://biengioilanhtho.gov.vn/vi/tin-tuc/hoi-thao-truc-tuyen-ky-niem-20-nam-tuyen-bo-ve-ung-xu-cua-cac-ben-tai-bien-dong-doc--968688.html

[4] Báo Thế giới & Việt Nam (21/7), https://baoquocte.vn/viet-nam-kien-quyet-phan-doi-hanh-dong-vi-pham-chu-quyen-tren-quan-dao-hoang-sa-191569.html