Biên giới lãnh thổ

1. Hoạt động của Lãnh đạo cấp cao Việt Nam

- Ngày 12/9, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đón và hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Campuchia Samdech Heng Samrin nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam; đề nghị hai bên tăng cường trao đổi, tham vấn về các vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh - phát triển của khu vực cũng như của mỗi nước, nỗ lực duy trì đoàn kết, thống nhất và khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề an ninh khu vực, đề cao lập trường nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không, tăng cường xây dựng lòng tin trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, giải quyết hòa bình các tranh chấp, phù hợp luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ DOC và hướng tới đạt được COC.[1]

- Ngày 7/9, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng thứ hai Bộ Ngoại giao Brunei Darussalam Dato Erywan Pehin Yusof đồng chủ trì kỳ họp lần thứ 2 Uỷ ban hỗn hợp về Hợp tác song phương Việt Nam - Brunei Darussalam (JCBC-2). Hai bên đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa hai nước thời gian qua tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, nhất là tại ASEAN và Liên hợp quốc; nhất trí góp phần củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, duy trì hoà bình, ổn định và thúc đẩy hợp tác, phát triển ở khu vực và thế giới; thúc đẩy thực thi DOC và phối hợp chặt chẽ trong đàm phán hướng tới một COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.[2]

- Ngày 9/9, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế (INTA) của Nghị viện châu Âu (EP); đánh giá cao lập trường của EU về việc ủng hộ giải quyết hòa bình tranh chấp Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, ủng hộ hoàn tất đàm phán hướng tới một COC thực chất, hiệu lực, hiệu quả, góp phần củng cố hòa bình, ổn định và lợi ích chung.[3]

- Ngày 12/9, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Australia lần thứ 4; hoan nghênh hợp tác giữa Việt Nam – Australia trong chống khủng bố, an ninh, an toàn hàng hải cũng như trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như ARF, ADMM+…; khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông; nhất trí tiếp tục tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức và diễn đàn đa phương, đặc biệt là ASEAN và Liên hợp quốc.[4]

- Ngày 5/9, tại trụ sở Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hàn Quốc Shin Beom Chul đồng chủ trì Đối thoại Chính sách Quốc phòng Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ 10. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác song phương trong lĩnh vực công nghiệp vũ khí, an ninh hàng hải, hậu cần quân sự, an ninh mạng và các lĩnh vực khác; nhấn mạnh việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải, hàng không ở Biển Đông có tầm quan trọng đối với tất cả các quốc gia trên thế giới; khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết hòa bình tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.[5]

- Ngày 8/9, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ tiếp Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản Yamada Shigeo. Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế và khu vực về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, trong đó có Biển Đông.[6]

2. Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. thăm chính thức Indonesia và Singapore

- Ngày 5/9, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. gặp Tổng thống Indonesia Joko Widodo; hai Bên khẳng định lại các cam kết về quốc phòng và an ninh, tăng cường hợp tác giữa hai nước nhằm bảo đảm an toàn trên các tuyến đường biển.[7] Ngày 6/9, trả lời báo chí Indonesia, Tổng thống Marcos Jr. tuyên bố sẵn sàng “nghiên cứu” khả năng áp dụng chiến lược phân định đã giúp Philippines ký kết hiệp định biên giới biển với Indonesia (2014) để giải quyết tranh chấp Biển Đông với Trung Quốc;[8] nhấn mạnh chiến lược này “có thể trở thành khuôn mẫu cho các cuộc đàm phán về phân định” giữa Philippines và các quốc gia khác trong vấn đề tranh chấp ở Biển Đông.[9]

- Ngày 7/9, Tuyên bố chung sau cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long khẳng định lại tầm quan trọng của hoà bình và ổn định ở Biển Đông; nhấn mạnh sự cần thiết của việc sử dụng các giải pháp hoà bình theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 để giải quyết tranh chấp, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực; đề cao giá trị của UNCLOS như một văn bản mang tính phổ quát, là nền tảng pháp lý cho các hoạt động trên biển; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường vai trò trung tâm và thống nhất của ASEAN, thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC, thúc đẩy đàm phán thực chất hướng tới một COC thực chất, hiệu lực, hiệu quả ở Biển Đông.[10]

[1] Báo Chính phủ (12/9), https://baochinhphu.vn/chu-tich-quoc-hoi-vuong-dinh-hue-don-hoi-dam-voi-chu-tich-quoc-hoi-campuchia-102220913110203787.htm

[2] Báo quốc tế (7/9), https://baoquocte.vn/thuc-day-quan-he-doi-tac-toan-dien-viet-nam-brunei-phat-trien-thuc-chat-sau-rong-hon-nua-197285.html

[3] Báo Đảng Cộng sản (9/9), https://dangcongsan.vn/doi-ngoai/viet-nam-luon-coi-eu-la-mot-trong-nhung-doi-tac-kinh-te-phat-trien-quan-trong-hang-dau-619213.html

[4] VTV (13/9), https://vtv.vn/chinh-tri/bo-truong-bui-thanh-son-dong-chu-tri-hoi-nghi-bo-truong-ngoai-giao-viet-nam-australia-lan-thu-4-20220913005359647.htm

[5] Báo Quân đội Nhân dân (5/9), https://www.qdnd.vn/quoc-te/doi-ngoai-quoc-phong/doi-thoai-chinh-sach-quoc-phong-viet-nam-han-quoc-lan-thu-10-704591

[6] Báo quốc tế (8/9), https://baoquocte.vn/nhat-ban-coi-trong-va-mong-muon-thuc-day-quan-he-doi-tac-chien-luoc-sau-rong-voi-viet-nam-197517.html

[7] Trang Chính phủ Philippines (5/9), https://www.pna.gov.ph/articles/1182985

[8] Thỏa thuận thiết lập vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) biên giới giữa Manila và Jakarta ở biển Mindanao và Celebes được ký kết lần đầu năm 2014 sau hơn hai thập kỷ đàm phán.

[9] GMA Network (6/9), https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/843905/philippine-indonesia-maritime-border-template-worthwhile-to-explore-with-china-marcos/story/

[10]Bộ Ngoại giao Singapore (7/9), https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2022/09/20220907jpcpsp