Biên giới lãnh thổ

1. Hoạt động của Lãnh đạo cấp cao

Ngày 10/3, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã tiếp xã giao  Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Nông Dung. Ngay sau đó, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã hội đàm với ông Nông Dung.^[1]

Trao đổi về vấn đề trên biển, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiêm túc thực hiện các thỏa thuận và nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, kiên trì triển khai cơ chế đàm phán, trao đổi giữa hai nước về vấn đề trên biển, xử lý ổn thỏa các bất đồng, tranh chấp trên biển.

Lãnh đạo Bộ Ngoại giao Việt Nam đề nghị hai bên tôn trọng các quyền và lợi ích chính đáng của nhau phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, duy trì cơ chế giải quyết các sự việc nảy sinh, bao gồm đối xử nhân đạo với tàu cá, ngư dân trên biển; nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông, vì sự phát triển của mỗi nước cũng như đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.

2. Hội nghị Quan chức cao cấp ASEAN (SOM) và các Hội nghị, Đối thoại Quan chức cấp cao ASEAN và các đối tác (1-2/3)

Từ 6 – 8/3 tại Jakarta (Indonesia) đã diễn ra chuỗi hội nghị ASEAN, trong đó có Hội nghị Quan chức cao cấp ASEAN (SOM), Đối thoại ASEAN - Mỹ lần thứ 35, SOM ASEAN - Ấn Độ lần thứ 25, SOM ASEAN+3 (với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) và SOM Cấp cao Đông Á (với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Mỹ, Ấn Độ, Australia, New Zealand).

- Tại Hội nghị SOM, các quan chức cao cấp ASEAN đã tích cực thảo luận và cơ bản thống nhất hướng triển khai các nội dung ưu tiên của ASEAN trong năm 2023; nhấn mạnh cần duy trì đoàn kết, thống nhất, phát huy vai trò và tiếng nói trách nhiệm của ASEAN, nhất là trong bối cảnh khu vực và thế giới vẫn tiếp tục chứng kiến những biến động nhanh chóng, phức tạp và khó đoán định. Trên tinh thần đó, các nước cùng bày tỏ khẳng định lại lập trường chung của ASEAN trong vấn đề Biển Đông, quyết tâm xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, hợp tác và phát triển.

- Tại các hội nghị giữa ASEAN và các đối tác, các đối tác tái khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong dẫn dắt đối thoại và hợp tác ở khu vực, cam kết tham gia và đóng góp xây dựng vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt cũng như định hình cấu trúc khu vực mở, bao trùm, minh bạch, dựa trên luật pháp quốc tế; cho rằng ASEAN và các đối tác cần duy trì đối thoại, xây dựng lòng tin, tuân thủ luật pháp quốc tế, các giá trị, nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN, Hiệp ước Thân thiện và hợp tác (TAC); kiềm chế, tránh để bất đồng, mâu thuẫn trở thành xung đột, làm ảnh hưởng đến không khí đối thoại và nỗ lực hợp tác ở khu vực. Liên quan đến vấn đề Biển Đông, các đối tác khẳng định ủng hộ lập trường chung của ASEAN về Biển Đông, thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC và sớm xây dựng COC hiệu quả và thực chất, phù hợp luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.[2]

- Tại Hội nghị các quan chức cấp cao ASEAN - Ấn Độ (AISOM) lần thứ 25 (ngày 7/3), hai bên đã cùng thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường hợp tác trong một số lĩnh vực cùng quan tâm, trong đó có lĩnh vực hàng hải.^[3]

- Tại Đối thoại ASEAN - Mỹ lần thứ 35 (ngày 7/3) tổ chức tại Jakarta (Indonesia), hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính được nêu trong Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP), bao gồm các hành động cụ thể nhằm hỗ trợ triển khai văn kiện này cũng như trong các lĩnh vực khác như hợp tác hàng hải, an ninh năng lượng, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia…^[4]

3. Hoạt động hợp tác trên biển giữa các quốc gia

- Tàu Cảnh sát biển Ấn Độ số hiệu ICGS SAMUDRA PAHREDAR do Đại tá Pramod Pokhriyal chỉ huy đã cập cảng Tự trị Thành phố Preah Sihanouk, Campuchia để thực hiện chuyến thăm từ 6 - 11/3. Trong khuôn khổ chuyến thăm, lực lượng cảnh sát biển Ấn Độ sẽ cùng thanh niên Campuchia tham gia chiến dịch làm sạch bờ biển và triển khai diễn tập chung quy mô nhỏ (Passex) với Hải quân Campuchia.^[5]

- Ngày 13/3, Philippines và Mỹ đã khởi động cuộc tập trận song phương Salaknib kéo dài 3 tuần với sự tham gia của hơn 3.000 binh sĩ. Theo đó, lực lượng lục quân hai nước sẽ tham gia các nội dung tập trận bắn đạn thật cỡ nhỏ, pháo binh và súng cối cũng như mô phỏng xây dựng các công trình phòng thủ. Trung tướng Romeo Brawner, Tư lệnh lục quân Philippines cho biết, hoạt động này nhằm nâng cao năng lực phòng thủ trên không và phối hợp tác chiến từ bờ biển của Philippines trong việc giúp Philippines bảo vệ lãnh thổ trước các mối đe dọa từ bên ngoài.[6]

[1] https://www.vietnamplus.vn/viet-nam-coi-trong-cung-co-va-phat-trien-quan-he-voi-trung-quoc/850533.vnp

[2] https://dantri.com.vn/the-gioi/asean-day-manh-hop-tac-sau-rong-voi-cac-doi-tac-quoc-te-20230308205213563.htm

[3] https://www.vietnamplus.vn/asean-va-an-do-thuc-day-quan-he-doi-tac-chien-luoc-toan-dien/849970.vnp

[4] https://www.vietnamplus.vn/chinh-phu-my-cam-ket-ung-ho-vai-tro-trung-tam-cua-khu-vuc-asean/849974.vnp

[5] https://www.khmertimeskh.com/501251365/indian-coast-guard-ship-visits-cambodia/

[6] https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-us-kick-off-joint-drills-amid-china-concerns-2023-03-13/