Biên giới lãnh thổ

Ngày 23/7/2020, Phái đoàn thường trực Liên Bang Úc tại Liên Hợp Quốc đã gửi công hàm phản đối Trung Quốc tại Biển Đông với nội dung như sau:

Số 20/026

Phái đoàn thường trực Liên bang Úc tại Liên Hợp Quốc kính chào Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, và xin nêu rõ lập trường của Liên bang Úc liên quan đến các Công hàm số CML/14/2019 ngày 12/12/2019, số CML/11/2020 ngày 23/3/2020, số CML/42/2020 ngày 17/4/2020, số CML/46/2020 ngày 2/6/2020, số CML/48/2020 ngày 18/6/2020, và Phụ lục của bức thư ngày 9/6/2020 của Phái đoàn thường trực nước CHND Trung Hoa gửi tới Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc về báo cáo số HA 59/19 ngày 12/12/2019 của Malaysia trình lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa.

Chính phủ Úc phản đối bất kỳ yêu sách nào của Trung Quốc trái với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, cụ thể là các yêu sách hàng hải không tuân thủ các quy định về đường cơ sở, các vùng biển và việc phân loại các thực thể.

Úc phản đối yêu sách của Trung Quốc về các “quyền lịch sử” hay “các quyền và lợi ích trên biển” trong “thời gian dài thực thi lịch sử” tại Biển Đông. Tòa Trọng tài tại Phán quyết Tòa Trọng tài Biển Đông 2016 đã nói rằng các yêu sách này là không nhất quán với UNCLOS và theo đó không có hiệu lực.

Trung Quốc không hề có bất kỳ cơ sở pháp lý nào để vẽ các đường cơ sở thẳng nối các điểm ngoài cùng của các thực thể hoặc “các nhóm đảo” tại Biển Đông, bao gồm cả các đường vòng quanh “Tứ Sa” hay các quần đảo “nằm ngoài” hay “lục địa”. Úc phản đối tất cả các yêu sách đối với vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa dựa trên các đường cơ sở thẳng đó. Chính phủ Úc thấy rằng các quốc gia có thể vẽ đường cơ sở thẳng chỉ trong một vài trường hợp nhất định. Cụ thể, Điều 7(1) của UNCLOS nói rằng các đường cơ sở thẳng có thể được sử sụng “trong những trường hợp mà đường bờ biển bị khoét sâu và lồi lõm hoặc nếu có một chuỗi đảo nằm sát ngay và chạy dọc theo bờ biển”. Hơn nữa, Điều 47(1) của UNCLOS giới hạn việc dùng đường cơ sở thẳng quần đảo chỉ áp đụng đối với các quốc gia quần đảo theo định nghĩa tại Điều 46. Nếu không đáp ứng đủ các điều kiện trên, các quốc gia phải vẽ đường cơ sở thường theo đúng Điều 5, kể cả đối với các đảo.

Úc cũng phản đối các yêu sách của Trung Quốc đối với các vùng biển được tạo ra bởi các thực thể ngầm, hoặc các bãi cạn lúc nổi lúc chìm do không nhất quán với UNCLOS. Các hoạt động bồi đắp hay các dạng biến đổi nhân tạo không thể thay đổi được phân loại thực thể theo UNCLOS. Không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào cho phép thực thể trên biển có thể có vùng biển riêng ngoài những vùng đã được quy định ở UNCLOS khi thực thể đó ở trạng thái tự nhiên của mình. Do đó, Chính phủ Úc không chấp nhận việc các thực thể đã bị biến đổi nhân tạo có thể hưởng quy chế của một đảo như quy định tại Điều 121(1) của UNCLOS. Ngoài ra, Điều 60(8) của UNCLOS quy định rằng các đảo nhân tạo “không được hưởng quy chế của các đảo. Chúng không có lãnh hải riêng và sự có mặt của chúng không có tác động gì đối với việc hoạch định ranh giới lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa”.

Chính phủ Úc không chấp nhận sự khẳng định của Trung Quốc tại công hàm ngày 17/4/2020 rằng các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa được “cộng đồng quốc tế công nhận rộng rãi” (tham khảo các phản đối của Việt Nam [số 22/HC-2020, số 24/HC-2020 và số 25/HC-2020] và của Philippines [số 000192-2020] về khía cạnh này). Chính phủ Úc cũng mong muốn bày tỏ sự quan ngại lớn tới các tuyên bố của Trung Quốc về việc thực thi chủ quyền “liên tục và hiệu quả” đối với các bãi cạn lúc nổi lúc chìm trong khi chúng không hề tạo thành một phần của lãnh thổ đất liền của một quốc gia.

Chính phủ Úc cũng phản đối việc Trung Quốc tuyên bố rằng Trung Quốc không bị ràng buộc bởi Phán quyết của Tòa Trọng tài. Lý do Trung Quốc đưa ra để giải thích vì sao Phán quyết không có hiệu lực ràng buộc đối với Trung Quốc không dựa trên luật pháp quốc tế. Theo Điều 296 và Điều 11 của Phụ lục VII của UNCLOS, Phán quyết của Tòa Trọng tài là cuối cùng và có hiệu lực ràng buộc đối với tất cả các bên tranh chấp.

Chính phủ Úc kêu gọi các nước có yêu sách tại Biển Đông, bao gồm cả Trung Quốc, làm rõ các yêu sách hàng hải của mình và giải quyết các bất đồng một các hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS.

Chính phủ Úc bảo lưu lập trường của mình đối với các khía cạnh khác trong các yêu sách Trung Quốc đưa ra tại ba công hàm nêu trên.

Phái đoàn thường trực Liên bang Úc tại Liên Hợp Quốc kinh yêu cầu Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc lưu hành công hàm này tới các quốc gia thành viên của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển và các nước thành viên của Liên Hợp Quốc.

Nhân dịp này, Phái đoàn thường trực Liên bang Úc xin gửi lời chào trân trọng nhất tới Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc./.

Ngày 23/7/2020

NEW YORK

*Link bản gốc công hàm: https://www.un.org/depts/los/clcs_new/submissions_files/mys_12_12_2019/2020_07_23_AUS_NV_UN_001_OLA-2020-00373.pdf