Biên giới lãnh thổ

Nước Mỹ ủng hộ mạnh mẽ một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Hiện nay chúng tôi đang củng cố chính sách đối với một địa bàn trọng yếu của khu vực đó – Biển Đông. Chúng tôi đang làm rõ một điều: các yêu sách của Bắc Kinh đối với các nguồn tài nguyên ngoài khơi ở hầu khắp Biển Đông cũng như chiến dịch bắt nạt của họ để giành quyền kiểm soát là hoàn toàn phi pháp.

Tại Biển Đông, chúng tôi luôn mong muốn gìn giữ hòa bình và ổn định, tôn trọng quyền tự do trên biển theo đúng luật pháp quốc tế, duy trì dòng chảy thương mại liên tục, và phản đối bất kỳ ý định nào muốn cưỡng ép hay dùng vũ lực để giải quyết tranh chấp. Chúng tôi chia sẻ những lợi ích sâu sắc và gắn kết này với rất nhiều đồng minh và đối tác lâu nay vẫn ủng hộ một trật tự luật pháp quốc tế.

Những lợi ích chung này đang bị đe dọa chưa từng có từ CHND Trung Hoa (Trung Quốc). Bắc Kinh sử dụng các biện pháp đe dọa hòng làm suy yếu các quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển Đông Nam Á tại Biển Đông, bắt ép họ ra khỏi các vùng tài nguyên ngoài khơi, đơn phương tuyên bố chủ quyền, và thay thế luật pháp quốc tế bằng nguyên tắc “chân lý thuộc về kẻ mạnh.” Cách tiếp cận của Bắc Kinh đã lộ rõ từ nhiều năm nay. Vào năm 2010, Ngoại trưởng Trung Quốc lúc bấy giờ là Dương Khiết Trì đã nói với những người đồng cấp ASEAN rằng “Trung Quốc là nước lớn, các nước khác là nước nhỏ, và đó là thực tế.” Thế giới quan đầy hăm dọa, nguy hiểm của Trung Quốc là không thể chấp nhận được ở thế kỷ 21.

Trung Quốc không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào để đơn phương áp đặt ý chí của mình lên khu vực. Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra được bất kỳ cơ sở pháp ý rõ ràng, nhất quán nào cho yêu sách “Đường Chín đoạn” của mình tại Biển Đông kể từ khi chính thức công bố nó vào năm 2009. Trong một quyết định được tất cả ủng hộ vào ngày 12/7/2016, một Tòa Trọng tài được thành lập theo Công ước Luật Biển UNCLOS 1982 – mà Trung Quốc là một quốc gia thành viên – đã bác bỏ các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc do không có cơ sở theo luật pháp quốc tế. Tòa Trọng tài đã xử Philippines thắng kiện một cách công bằng đối với hầu hết các yêu sách.

Như Mỹ đã tuyên bố trước đó, và như đã quy định cụ thể tại Công ước, phán quyết của Tòa Trọng tài là cuối cùng và có giá trị pháp lý ràng buộc đối với cả hai bên. Hôm nay chúng tôi nêu ra lập trường đối với các yêu sách trên biển của Trung Quốc tại Biển Đông với cùng quan điểm như phán quyết của Tòa Trọng tài. Cụ thể:

   - Trung Quốc không thể đưa ra yêu sách chủ quyền một cách hợp pháp – bao gồm cả các yêu sách về vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) tạo ra từ bãi cạn Scarborough và quần đảo Trường Sa – liên quan đến Philippines tại các khu vực mà Tòa Trọng tài nói thuộc vùng EEZ và thềm lục địa của Philippines. Sự quấy rối của Bắc Kinh đối với hoạt động đánh bắt cá và khai thác năng lượng trên biển của Philippines, cũng như các hành vi đơn phương khai thác các nguồn tài nguyên của Bắc Kinh tại các khu vực trên là phạm pháp. Cũng theo phán quyết có giá trị ràng buộc pháp lý đó, Trung Quốc không có bất kỳ yêu sách chủ quyền hợp pháp nào đối với Đá Vành Khăn và Bãi Cỏ Mây thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của Philippines, cũng như không cố bất kỳ yêu sách chủ quyền nào được tạo ra từ các thực thể này.

   - Do Trung Quốc đã không thể đưa ra được yêu sách nhất quán, hợp pháp tại Biển Đông, Mỹ bác bỏ toàn bộ các yêu sách của Trung Quốc đối với các vùng nước vượt quá lãnh hải 12 hải lý tính từ các đảo Trung Quốc đưa ra yêu sách chủ quyền trong quần đảo Trường Sa (mà không ảnh hưởng tới các yêu sách chủ quyền của các nước khác đối với các đảo trên). Theo đó, Mỹ bác bỏ toàn bộ yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với vùng nước quanh Bãi Tư Chính (ngoài khơi Việt Nam), Bãi Luconia (ngoài khơi Malaysia), vùng nước thuộc vùng EEZ của Brunei, và Đảo Natuna Lớn (ngoài khơi Indonesia). Các hành vi quấy rối của Trung Quốc đối với việc đánh bắt cá và khai thác dầu khí của các quốc gia khác, hoặc đơn phương thực hiện các hành động tương tự, là trái với pháp luật.

   - Trung Quốc không có bất kỳ yêu sách trên biển và đất liền hợp pháp nào đối với (hoặc xuất phát từ) Bãi James, một thực thể ngầm hoàn toàn nằm trong phạm vi 50 hải lý từ Malaysia và cách bờ biển Trung Quốc khoảng 1000 hải lý. Bãi James thường được nhắc đến trong tuyên truyền của Trung Quốc là “địa phận cực nam của Trung Quốc.” Luật pháp quốc tế đã quy định rõ rằng: một thực thể ngầm như Bãi James không thể được các quốc gia đưa ra yêu sách chủ quyền và không thể có các vùng biển riêng. Bãi James (nằm khoảng 20m dưới mặt nước) hiện không phải, và chưa bao giờ thuộc chủ quyền của Trung Quốc nên Bắc Kinh không thể đưa bất kỳ yêu sách chủ quyền hợp pháp nào từ nó.

Cả thế giới sẽ không để cho Bắc Kinh coi Biển Đông như là đế chế trên biển của mình. Mỹ sát cánh với các đồng minh và đối tác Đông Nam Á trong việc bảo vệ các quyền chủ quyền đối với các nguồn tài nguyên ngoài khơi của mình theo đúng quyền và nghĩa vụ mà luật pháp quốc tế quy định. Chúng tôi đồng hành cùng cộng đồng quốc tế trong việc bảo vệ quyền tự do trên biển, tôn trọng chủ quyền và phản đối tất cả các nỗ lực nhằm áp đặt nguyên tắc “chân lý thuộc về kẻ mạnh” ở Biển Đông hay ở các khu vực khác./.