Biên giới lãnh thổ

1. Hoạt động của Lãnh đạo cấp cao

- Ngày 01/12, nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh COP28 tại UAE, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula Von Der Leyen. Thủ tướng đề nghị EC xem xét sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU đối với xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, tính đến quyết tâm và nỗ lực của Việt Nam trong triển khai nghiêm túc các khuyến nghị của EC về phát triển nghề cá bền vững. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong thực hiện các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU và mong vấn đề sớm được giải quyết trong thời gian tới.[1]

- Ngày 04/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Malaysia Dato’ Seri Utama Haji Mohamad Bin Haji Hasan thăm, làm việc tại Việt Nam. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Malaysia hỗ trợ Việt Nam trong gỡ thẻ vàng IUU; thúc đẩy thực hiện hiệu quả DOC, sớm ký kết COC thực chất và hiệu quả, phù hợp; bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng không, hàng hải; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, góp phần kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển tại Biển Đông.[2]

Cùng ngày, đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã tiếp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Malaysia Dato’ Seri Utama Haji Mohamad Bin Haji Hasan. Hai bên nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, sự cần thiết phải thực hiện nghiêm túc, đầy đủ DOC và xúc tiến sớm kết thúc đàm phán, ký kết COC thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.[3]

- Ngày 01/12, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban công tác đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. Về vấn đề Biển Đông, hai bên nhất trí thực hiện tốt nhận thức chung cấp cao về kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng trên biển, không để ảnh hưởng đến đà phát triển tốt đẹp của quan hệ hai Đảng, hai nước. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề nghị các cấp, các ngành hai bên tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhau được xác lập phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982; cùng các nước ASEAN thúc đẩy đàm phán, sớm đạt văn bản COC thực chất, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.[4]

2. Thông tin quốc tế

Mỹ

Ngày 5/12, tại trụ sở Liên hợp quốc (New York, Mỹ), Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 78 đã tiến hành họp phiên toàn thể về đại dương và luật biển. Phát biểu tại phiên họp, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ khẳng định Việt Nam luôn đề cao UNCLOS với vai trò là khuôn khổ pháp lý quốc tế điều chỉnh tất cả các hoạt động trên biển và đại dương; kêu gọi các nước tiếp tục tuân thủ đầy đủ UNCLOS, bao gồm nghĩa vụ giải quyết hoà bình tranh chấp và tôn trọng quyền của các quốc gia ven biển khi tiến hành các hoạt động kinh tế hợp pháp trên các vùng biển của mình được xác định theo UNCLOS. Về tình hình Biển Đông, Đại sứ Đặng Hoàng Giang bày tỏ quan ngại về những vụ việc gần đây ở Biển Đông ảnh hưởng tiêu cực đến hoà bình, an ninh khu vực, đi ngược lại các quy định của UNCLOS; khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam là mọi tranh chấp phải được giải quyết thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở UNCLOS và bày tỏ mong muốn sớm hoàn hiện COC thực chất và có hiệu lực, phù hợp với UNCLOS. Đại sứ cũng hoan nghênh các nỗ lực trong việc bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương, nổi bật là Đại hội đồng LHQ đã thông qua Nghị quyết yêu cầu Toà án công lý quốc tế cho ý kiến tư vấn về trách nhiệm của quốc gia đối với biến đổi khí hậu, thông qua Hiệp định về thực thi Phần XI UNCLOS 1982 về Vùng năm 1994 và Hiệp định về bảo tồn đàn cá di cư xa hoặc lưỡng cư năm 1995 (Hiệp định BBNJ) và đàm phán một văn kiện pháp lý ràng buộc để chấm dứt ô nhiễm nhựa vào năm 2024.[5]

Philippines

Ngày 6/12, Hạ viện Philippines thông qua Nghị quyết số 1494, nêu rõ: “Philippines cần tiếp tục khẳng định và đấu tranh bảo vệ các quyền của Philippines ở Biển Tây Philippines (Biển Đông), bảo vệ và thực thi chiến thắng của Philippines đã nỗ lực có được tại Toà Trọng tài Thường trực (PCA) tại Hague, Hà Lan”, đồng thời kêu gọi Chính phủ xây dựng “một chương trình quốc phòng tự lực”, “tăng cường nguồn lực cho quân đội và các lực lượng tuần tra dân sự trên biển”.[6]

G7

Sau cuộc họp trực tuyến ngày 06/12, lãnh đạo các nước Nhóm Công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) ra Tuyên bố chung trong đó đề cập đến vấn đề Biển Đông. Các nhà lãnh đạo bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình Biển Hoa Đông và Biển Đông, bày tỏ phản đối mạnh mẽ mọi nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng bằng vũ lực hoặc ép buộc; nhấn mạnh tầm quan trọng, tính phổ quát, toàn vẹn của UNCLOS 1982; đồng thời tái khẳng định Phán quyết của Tòa Trọng tài ngày 12/7/2016 là cột mốc quan trọng, có giá trị ràng buộc về mặt pháp lý đối với các bên tham gia và là cơ sở hữu ích để giải quyết tranh chấp một cách hòa bình giữa các bên.[7]

Thụy Điển

Ngày 2/12, nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh COP28 tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có cuộc gặp trao đổi về nhiều vấn đề quốc tế, khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông. Thủ tướng Thụy Điển đánh giá cao lập trường của Việt Nam về giải quyết hòa bình các tranh chấp, xung đột quốc tế trên cơ sở Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực, chấm dứt mọi hành động gây thương vong cho dân thường, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không quốc tế.[8]

[1] https://baochinhphu.vn/chu-tich-ec-danh-gia-cao-nhung-no-luc-cua-viet-nam-lien-quan-den-chong-khai-thac-iuu-102231202005907796.htm

[2] https://baochinhphu.vn/thu-tuong-pham-minh-chinh-tiep-bo-truong-quoc-phong-malaysia-102231204203954879.htm

[3] https://baochinhphu.vn/bo-truong-bo-quoc-phong-malaysia-tham-viet-nam-102231204165414902.htm

[4] https://www.mofa.gov.vn/nr040807104143/nr040807105001/ns231204170127

[5] https://baoquocte.vn/viet-nam-nhan-manh-can-giai-quyet-cac-tranh-chap-bien-bang-cac-bien-phap-hoa-binh-theo-unclos-252942.html

[6] https://www.rappler.com/philippines/house-adopts-resolution-condemning-china-agression-west-sea-december-6-2023/

[7] https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/12/06/g7-leaders-statement-6/

[8] https://www.vietnamplus.vn/viet-nam-luon-coi-trong-va-mong-muon-tang-cuong-quan-he-huu-nghi-voi-thuy-dien-post911459.vnp