Việt Nam đảm nhận vai trò trung tâm hỗ trợ cảnh báo bão, lũ Đông Nam Á

24/03/2021 16:11

Việt Nam đã trở thành Trung tâm Hỗ trợ dự báo thời tiết nguy hiểm khu vực Đông Nam Á và dự kiến trong 1-2 năm tới, Việt Nam sẽ đảm nhận vai trò Trung tâm Hỗ trợ cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á và hỗ trợ cho công tác đào tạo về dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm.

 

TS, Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Nhân Ngày Khí tượng thế giới (23/3), phóng viên có cuộc trao đổi với GS. TS, Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn (KTTV), Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Theo ông Trần Hồng Thái, Việt Nam đã và đang phối hợp cùng với Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và các nước thành viên có những chương trình nghiên cứu, trao đổi thông tin, tạo bứt phá để ngày càng nâng cao năng lực dự báo, vai trò, vị thế của ngành KTTV Việt Nam.

Chung tay đóng góp cho sự phát triển bền vững

Ngày Khí tượng thế giới năm nay là thời điểm đánh dấu sự khởi động Thập kỷ khoa học đại dương vì sự phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc giai đoạn 2021-2030, xin ông cho biết chúng ta sẽ làm gì để đóng góp cho sự phát triển bền vững này?

TS Trần Hồng Thái:Xuất phát từ quan điểm “Chúng ta sẽ không quản lý được những gì mà chúng ta không đo đạc được”, Thập kỷ khoa học biển 2021-2030 hy vọng sẽ góp phần thúc đẩy, cải thiện công tác, quản lý dự báo, cảnh báo sớm thiên tai biển cũng như có được dữ liệu và tri thức tốt hơn về công tác cảnh báo sớm các hiểm họa thiên nhiên có nguồn gốc biển… Chúng ta có thể thấy rõ nhu cầu cấp thiết phải cung cấp thông tin, dự báo và cảnh báo kịp thời, hiệu quả để bảo vệ cộng đồng dân cư được an toàn trước tác động của các thiên tai ven biển, an toàn hàng hải thông qua việc tiếp tục cải tiến Hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai.

Là một thành viên quan trọng của WMO, ngành KTTV Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan, cam kết thúc đẩy các quan trắc và nghiên cứu khoa học đại dương, góp phần thực hiện cam kết mục tiêu chung của WMO về Thập kỷ khoa học đại dương của Liên Hợp Quốc: “Đại dương an toàn”, “đại dương thấu hiểu” và “đại dương tường minh”.

Để ngày càng nâng cao năng lực dự báo, nâng cao vai trò, vị thế của ngành KTTV Việt Nam, ngành KTTV đang từng bước hoàn thiện, nâng cấp hệ thống mạng lưới quan trắc, nâng cao tỷ lệ các trạm quan trắc tự động, hình thành hệ thống thông tin chuyên dùng để tổng hợp các cơ sở dữ liệu tập trung, đầu tư máy tính có hiệu năng cao, áp dụng công nghệ dự báo mang tính đột phá để bản tin dự báo có sự chuyển biến, đáp ứng được nhu cầu, độ tin cậy về tính kịp thời và hiệu quả đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Mục tiêu đến năm 2030 phải phát triển đồng bộ mạng lưới trạm tự động quan trắc về khí tượng hải văn theo hướng tăng dầy mật độ các trạm tự động lên 70% so với số lượng hiện có. Phát triển các loại trạm hải văn dạng phao di động và phao cố định trên các vùng biển ngoài khơi nơi không có trạm đảo đạt mật độ 100 km một trạm đến năm 2030, đạt mật độ 50 km một trạm đến năm 2045. Tự động hóa 100% các trạm khí tượng ven biển.

Chúng ta cần có những thay đổi từ quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội thông qua hành động cụ thể, điển hình là việc hưởng ứng sáng kiến, lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ trồng 1 tỷ cây xanh, việc này sẽ nâng cao được hiệu quả phòng chống thiên tai, nâng cao được vai trò của Việt Nam trong việc hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ chức Khí tượng Thế giới năm 2021.

Hướng tới vị thế trung tâm hỗ trợ cảnh báo và đào tạo cảnh báo khu vực, xin ông chia sẻ những kết quả trong công tác hợp tác quốc tế của ngành KTTV, cũng như sự đổi mới, áp dụng ứng dụng công nghệ mới trong lĩnh vực này?

TS. Trần Hồng Thái: Công tác KTTV là lĩnh vực không có biên giới, trong đó, tất cả các nước cùng chịu tác động của các loại hình thiên tai có nguồn gốc KTTV và các nước đều cần có thông tin quan trắc và dự báo KTTV trong phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế. Do đó, công tác hợp tác quốc tế trong lĩnh vực KTTV là rất quan trọng.

Trong những năm trước, ngành KTTV hợp tác theo bề rộng, khoảng 5 năm trở lại đây, quan hệ hợp tác đã được định hướng đi vào chiều sâu. Chúng ta không chỉ thu nhận những thông tin quốc tế, mà chúng ta đã đóng góp cho quốc tế cả về nguồn lực về nhân lực, tài chính và sản phẩm công nghệ.

Có thể khẳng định khả năng dự báo đang tiệm cận với công nghệ, trình độ của nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Cụ thể, ngành KTTV nước ta tham gia tích cực vào các hoạt động hợp tác đa phương với WMO, Ủy ban Bão, Tiểu ban Khí  tượng – Vật lý địa cầu ASEAN (ASCMG), Trung tâm Khí hậu khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APCC)… Việc chủ động đẩy mạnh hợp tác quốc tế theo chiều sâu, tận dụng hiệu quả nguồn vốn và ưu thế công nghệ của các tổ chức đa phương về KTTV đã hỗ trợ việc hiện đại hóa công nghệ dự báo KTTV, cảnh báo thiên tai KTTV và công tác ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Ngoài hợp tác đa phương, Tổng cục KTTV cũng đã tích cực triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế song phương trong lĩnh vực quan trắc, dự báo và cảnh báo KTTV. Hiện ngành KTTV đã và đang hợp tác chặt chẽ với hầu hết các đối tác có nền khoa học KTTV phát triển nhất, như: Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh; thiết lập nhiều kênh thông tin với Nhật Bản, Hồng Kông, Trung Quốc để trao đổi thông tin, cùng đưa ra nhận định về dự báo và cảnh báo bão, mưa lớn.

Ngoài ra, Tổng cục KTTV đã hợp tác với Cơ quan Khí tượng Phần Lan, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản để đồng bộ hóa, hiện đại hóa và tăng cường năng lực quan trắc của mạng lưới radar.

Hợp tác quốc tế song phương với Hàn Quốc, Na Uy, Italy cũng đã giúp ngành KTTV Việt Nam tiếp cận việc xây dựng và sử dụng mạng lưới quan trắc khí tượng tự động, tăng cường năng lực quan trắc và cảnh báo/dự báo tại các đài KTTV khu vực.

Việc tăng cường hợp tác quốc tế đã giúp cho Tổng cục KTTV nâng cao năng lực cán bộ, từng bước xây dựng hệ thống quan trắc, cảnh báo, dự báo, truyền tin theo chuẩn quốc tế. Tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế về lĩnh vực KTTV còn góp phần đưa các thông tin quan trắc, dự báo, cảnh báo của Việt Nam đến các quốc gia khác nhau trên thế giới, góp phần khẳng định chủ quyền trên biển và trên đất liền, nơi có những số liệu đo đạc của ngành KTTV Việt Nam vẫn duy trì hàng trăm năm nay.

Từ năm 2011, WMO đã chính thức công nhận Việt Nam là một mắt xích quan trọng, một thành viên chủ động trong công tác KTTV của thế giới. Việt Nam đã trở thành Trung tâm Hỗ trợ dự báo thời tiết nguy hiểm khu vực Đông Nam Á, theo đó Tổng cục KTTV sẽ thay mặt cho Tổ chức Khí tượng Thế giới hỗ trợ công nghệ và dự báo cho các nước, như: Lào, Campuchia, Thái Lan, Philippines trong công tác dự báo, cảnh báo các hiện tượng KTTV nguy hiểm như mưa lớn và gió mạnh.

Dự kiến trong 1-2 năm tới, Việt Nam sẽ  đảm nhận vai trò Trung tâm Hỗ trợ cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á và hỗ trợ cho công tác đào tạo về dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm.

Về mặt định hướng, trong thời gian tới, chúng ta sẽ tiếp cận theo hình thức đưa các chuyên gia tham gia những sự kiện quy mô thế giới và đây là chiến lược hợp tác quốc tế mà ngành KTTV quan tâm, chỉ đạo và  định hướng sâu sắc.

Xin ông cho biết, hiện ngành KTTV có giải pháp nào để khắc phục những thử thách, cũng như thực hiện tốt công tác dự báo, cảnh báo thiên tai?

TS Trần Hồng Thái: Chúng ta đang trải qua tình hình biến đổi khí hậu, diễn biến phức tạp khiến thiên tai hoạt động trái quy luật, bất thường. Trong khi đó, mạng lưới thám sát thiên tai chưa đáp ứng được tình hình thực tiễn. Hơn nữa, hiện các hoạt động kinh tế xã hội phát triển đa dạng với nhiều ngành, nghề khác nhau và địa bàn của các hoạt động kinh tế xã hội cũng ngày càng mở rộng cả ở vùng núi và vùng biển, trong đó nhiều vùng có nguy cơ thiên tai KTTV cao dẫn đến những thách thức và khó khăn mới trong công tác dự báo KTTV.

Cụ thể, khó khăn khách quan đầu tiên trong việc dự báo cường độ bão, áp thấp nhiệt đới, định lượng mưa lớn bắt nguồn từ hiểu biết khoa học của con người. Chúng ta không có nhiều thông tin giám sát, quan trắc trên vùng biển, việc xác định cường độ bão duy nhất thông qua hệ thống vệ tinh khí tượng; việc thiếu hệ thống giám sát trên biển dẫn đến việc đánh giá cường độ thực của cơn bão có sai số lớn, dẫn đến việc dự báo, cảnh báo có sai số tiếp theo. Địa hình núi, đèo cao ở Việt Nam cũng là một nguyên nhân vô cùng quan trọng khiến việc dự báo trở nên khó khăn.

Đối với lũ quét, sạt lở đất do vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu làm các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng và trái quy luật cũng đặt ra nhiều khó khăn, thách thức mới cho công tác dự báo, cảnh báo KTTV. Các thông tin số liệu đo đạc, điều tra, khảo sát thực địa của các vùng có nguy cơ phát sinh lũ quét, sạt lở đất thường không có. Các thông tin về thảm phủ, cấu trúc địa chất, lớp vỏ phong hóa, mức độ bão hòa trong đất... không có đủ độ chi tiết và không được cập nhật thực tế.

Sự tác động của con người chưa được thống kê nghiên cứu đầy đủ. Bên cạnh đó, lũ quét thường xảy ra ở quy mô nhỏ, liên tiếp, mang tính địa phương. Vì vậy, chỉ cảnh báo ở cấp Trung ương là không thể bảo đảm kịp thời cho hoạt động phòng chống lũ quét, sạt lở đất nếu như không có sự phối hợp chặt chẽ của địa phương.

Nhận thức được những hạn chế, tồn tại của ngành KTTV, trong thời gian tới, Tổng cục KTTV sẽ tiến hành hiện đại hóa toàn diện, đồng bộ từ khâu quan trắc, đo đạc, lưu trữ, xử lý số liệu đến xây dựng, hoàn thiện công nghệ dự báo hiện đại, đào tạo cán bộ chất lượng cao và tăng cường hợp tác quốc tế sâu, rộng để làm chủ công nghệ, nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo KTTV.

Nhân Ngày Khí tượng thế giới 2021, ngành KTTV muốn chia sẻ thông điệp gì đến cộng đồng, người dân để cùng chung tay với ngành KTTV hướng đến mục tiêu phát triển bền vững đại dương?

TS Trần Hồng Thái: Phát triển bền vững đại dương là một trong những mục tiêu quan trọng đối với toàn thế giới nói chung và với Việt Nam nói riêng. Bởi vậy, mỗi người hãy ý thức, chủ động, cùng chung tay xây dựng một biển xanh không rác thải nhựa, tích cực trồng rừng và tái tạo môi trường sống xanh làm giảm nhẹ rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu.

Về lĩnh vực KTTV, chúng tôi rất cần sự chung tay, góp sức của các cấp, các ngành và người dân trong kế hoạch tăng cường mạng lưới quan trắc KTTV trên biển, bởi hiện nay các đo đạc trên biển còn rất thưa thớt và hạn chế; xây dựng các dịch vụ khí hậu biển như cung cấp các thông tin dự báo thời tiết, dự báo, cảnh báo tác động của thiên tai đối với các hoạt động kinh tế trên biển như vận tải biển hay đánh bắt, nuôi trồng thủy sản và du lịch, góp phần tạo ra một môi trường biển an toàn để phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển bền vững đại dương.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: baochinhphu.vn
Cùng chuyên mục
Tọa đàm “Các xu hướng lớn trên thế giới hậu Covid-19: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”
Tọa đàm “Các xu hướng lớn trên thế giới hậu Covid-19: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”

Ngày 15/4, tại khách sạn Daewoo, Hà Nội, Bộ Ngoại giao và Liên hợp quốc (LHQ) tại Việt Nam đã phối hợp tổ chức và...

Giao, cho thuê khu vực biển theo Nghị định mới: Phân cấp, phân quyền về địa phương
Giao, cho thuê khu vực biển theo Nghị định mới: Phân cấp, phân quyền về địa phương

Nghị định 11-NĐ/CP được ban hành có khá nhiều điểm mới, trong đó nổi bật là Nghị định đã phân cấp, phân quyền mạnh mẽ...

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn trao đổi trực tuyến với Bộ trưởng Ngoại giao Australia, Malaysia và Philippines
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn trao đổi trực tuyến với Bộ trưởng Ngoại giao Australia, Malaysia và Philippines

Chiều ngày 14/4, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã có các cuộc trao đổi trực tuyến với Bộ trưởng Ngoại giao Australia ,Malaysia...

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ, Đại biện các nước ASEAN
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ, Đại biện các nước ASEAN

Chiều ngày 13/4/2021, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp xã giao các Đại sứ, Đại biện ASEAN đến chúc...

Tổ chức Hội nghị bàn giao nhiệm vụ Bộ trưởng Bộ Ngoại giao
Tổ chức Hội nghị bàn giao nhiệm vụ Bộ trưởng Bộ Ngoại giao

Chiều ngày 12/4, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Ban cán sự đảng Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội nghị bàn giao nhiệm vụ...

Hạ thủy 2 tàu tuần tra cao tốc thuộc gói tín dụng quốc phòng của Ấn Độ
Hạ thủy 2 tàu tuần tra cao tốc thuộc gói tín dụng quốc phòng của Ấn Độ

Ngày 9/4, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Bộ Quốc phòng Việt Nam đã mời Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Pranay Verma đến...

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Vấn đề khắc phục hậu quả bom mìn – chưa có hòa bình bền vững chừng nào vết thương của chiến tranh chưa được chữa lành
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Vấn đề khắc phục hậu quả bom mìn – chưa có hòa bình bền vững chừng nào vết thương của chiến tranh chưa được chữa lành

Ngày 08/4, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp...

Đối thoại 3 bên mở rộng giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Ngoại trưởng Anh
Đối thoại 3 bên mở rộng giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Ngoại trưởng Anh

Ngày 8/4, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN của Việt Nam, đã đại diện Việt Nam dự Đối thoại trực tuyến...

Lực lượng Cảnh sát biển thực hiện hiệu quả Phong trào “Bốn tốt, bốn không, bốn chống”
Lực lượng Cảnh sát biển thực hiện hiệu quả Phong trào “Bốn tốt, bốn không, bốn chống”

Sáng 7/4, Bộ tư lệnh Cảnh sát biển (CSB) tổ chức hội nghị Sơ kết Chỉ thị 202 về phát động Phong trào “Bốn tốt,...

Phối hợp giữa các bộ, ngành, chính quyền địa phương trong thực thi nhiệm vụ biên phòng
Phối hợp giữa các bộ, ngành, chính quyền địa phương trong thực thi nhiệm vụ biên phòng

Việc xây dựng dự thảo Nghị định nhằm quy định chi tiết các điều khoản Luật Biên phòng Việt Nam (BPVN) về phối hợp giữa...

Lào tiếp tục thực hiện nghiêm biện pháp phòng Covid-19
Lào tiếp tục thực hiện nghiêm biện pháp phòng Covid-19

Theo thông báo của Ban chuyên trách quốc gia kiểm soát và giải quyết dịch bệnh Covid-19 của Lào, Chính phủ Lào tiếp tục thực...

Đường lối đối ngoại Đại hội xiii với khát vọng phát triển của đất nước
Đường lối đối ngoại Đại hội xiii với khát vọng phát triển của đất nước

Tháng 2/2021 vừa qua, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã thành công rực rỡ, thông qua Nghị quyết Đại...

Việt Nam lần thứ hai đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tháng 4/2021 trong nhiệm kỳ 2020-2021
Việt Nam lần thứ hai đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tháng 4/2021 trong nhiệm kỳ 2020-2021

Ngày 01/4/2021, Việt Nam đã tiến hành các hoạt động chính thức trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA...

Phấn đấu hoàn thành xuất sắc vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng 4/2021, tích cực góp phần triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIII
Phấn đấu hoàn thành xuất sắc vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng 4/2021, tích cực góp phần triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIII

Tháng 4/2021, Việt Nam lần thứ hai đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) trong...

Cuộc trao đổi trực tuyến giữa Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và Đặc phái viên của Tổng thống Hoa Kỳ về Biến đổi khí hậu John Kerry
Cuộc trao đổi trực tuyến giữa Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và Đặc phái viên của Tổng thống Hoa Kỳ về Biến đổi khí hậu John Kerry

Ngày 30/3, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có cuộc trao đổi trực tuyến với...

Tin đọc nhiều
Diễn đàn trực tuyến ASEAN-New Zealand lần thứ 28
Tây Ninh đầu tư trên 1.000 tỷ đồng mở rộng đường ra biên giới, cửa khẩu
Khánh Hòa hút khách bằng điểm đến an toàn, đậm sắc màu văn hóa
Triển lãm 100 tác phẩm ảnh nghệ thuật “Tự hào một dải biên cương”
Thủ tướng: Chi viện cho các tỉnh phía Nam có đường biên giới với Campuchia
Bình Định: Tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ đồng bào vùng sâu, vùng xa
Hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số, con em ngư dân có hoàn cảnh khó khăn
Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tham dự phiên Thảo luận mở Cấp cao trực tuyến của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với chủ đề “Giải quyết các nguy cơ đối với hoà bình và an ninh quốc tế liên quan đến khí hậu”
Bộ đội Biên phòng Đắk Lắk chúc Tết lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia
Người nhập cảnh về Việt Nam qua Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên tăng nhanh
Đối thoại 3 bên mở rộng giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Ngoại trưởng Anh
Quản lý chặt chẽ, ngăn chặn dịch từ hướng biển
Quảng Ninh: Tổ chức hội nghị triển khai Nghị định số 11/2021/NĐ-CP của Chính phủ
Bảo tồn và phát huy nghề thêu, may trang phục dân tộc Mông ở Vân Hồ
Bình Định: Gần 200 như dân được học về kiến thức biển đảo
Củng cố “thế trận lòng dân” khu vực biên giới biển
Công nhận xã Thạnh An, huyện Cần Giờ là xã đảo
Hệ thống Camera-
Việt Nam tái đề cử ứng viên vào Ủy ban Luật pháp quốc tế
Sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển bền vững kinh tế biển
Nhiều hoạt động vì cộng đồng tại khu vực biên giới tỉnh Đắk Lắk
Phát triển du lịch: Thách thức bảo tồn các giá trị văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số
Tọa đàm “Các xu hướng lớn trên thế giới hậu Covid-19: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách đối với Việt Nam”
Thủ tướng duyệt Điều chỉnh Quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái đến năm 2040
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN không chính thức (IAMM)
Tuổi trẻ Kon Tum đồng hành cùng người dân vùng biên giới
Tuổi trẻ Lai Châu triển khai nhiều hoạt động hướng về cộng đồng
Thông tin liên quan Biển Đông từ 24/2-11/3/2021
Bình Phước cần quan hệ láng giềng tốt đẹp với nước giáp biên giới