Văn học, nghệ thuật về biên giới, biển đảo: Khơi tiếp mạch nguồn sáng tác

13/01/2021 17:50

Biên giới, biển đảo luôn là mảng đề tài cuốn hút nhiều thế hệ văn nghệ sĩ dấn thân không chỉ với trách nhiệm, mà còn từ những rung cảm mạnh mẽ trước hiện thực sống động. Song, việc khơi tiếp mạch nguồn sáng tác, tạo nên những tác phẩm hấp dẫn công chúng, trở thành những “cột mốc” tinh thần vững chắc bảo vệ Tổ quốc, vẫn là thách thức lớn với người sáng tạo.

Một tiết mục biểu diễn trong chương trình nghệ thuật “Biển đảo là quê hương” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam.

Mảng sáng tác ngày càng lớn mạnh

Trường ca “Ngang qua bình minh” (Lữ Mai) và “Lòng tôi biên giới” (Nguyễn Minh Cường) là hai trong số các sáng tác văn học mới nhất của những người trẻ viết về biên giới, biển đảo trong năm 2020. Nếu như nhà thơ Lữ Mai chọn khắc họa về chiến sĩ hải quân trên những con tàu làm nhiệm vụ canh giữ biển trời Tổ quốc hôm nay, thì Trung tá - nhà thơ Nguyễn Minh Cường lại viết về thế hệ cha anh bất khuất trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên cương đất nước. Hai tác giả đều chia sẻ, ý tưởng, tư liệu, hình ảnh đã được ấp ủ, liên tưởng từ rất lâu, nhưng điều thôi thúc họ sáng tác là những rung động trước sự quan tâm, chia sẻ, sẵn sàng gánh vác nhiệm vụ mới của các chiến sĩ nơi biên cương, hải đảo khi dịch Covid-19 ập đến. Hai tác phẩm này có ngôn ngữ mới mẻ, trẻ trung, cách tiếp cận hiện đại.

Không chỉ phản ánh về lực lượng vũ trang, nghệ thuật nhiếp ảnh với sự vào cuộc của nhiều “tay máy” chuyên và không chuyên đã mở rộng câu chuyện về biên giới, biển đảo khá toàn diện và thời sự. Đó là những khoảnh khắc hai cha con người Mông ở tỉnh Hà Giang dựng cờ Tổ quốc đón Tết cổ truyền trong ảnh “Tự hào Việt Nam” (Dương Tiến Dũng); sự gắn bó máu thịt quân dân trong cuộc chiến với dịch Covid-19 ở bộ ảnh “Chốt kiểm soát bảo vệ biên giới, phòng, chống dịch Covid-19” (Huỳnh Văn Truyền)… Cũng gây ấn tượng thị giác, nhưng các tác phẩm mỹ thuật còn gợi nhiều tầng ý nghĩa, tiêu biểu, như: “Tuần tra trên đảo” (Nguyễn Thanh Hải), “Đường biên” (Nguyễn Thái Thăng)… Âm nhạc cũng xuất hiện những tác phẩm mới với giai điệu sôi nổi, hiện đại, dễ cuốn hút giới trẻ, như: “Để mình nói cho Mị nghe” (Vũ Trung), “Biển, Tổ quốc tôi” (Nguyễn Xuân Bình)…

Ở lĩnh vực sân khấu, bên cạnh những vở kịch, tiểu phẩm của Nhà hát Tuổi trẻ: “Nụ cười chiến sĩ”, “Chuyện tình nơi đảo xa”…, chương trình nghệ thuật “Biển đảo là quê hương” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã tạo dấu ấn khi xây dựng hình ảnh các chiến sĩ hải quân, cảnh sát biển mạnh mẽ, linh hoạt, tinh nhuệ qua những màn trình diễn xiếc ngoạn mục, tươi vui. Trong điện ảnh, cùng các bộ phim “Một giải pháp chống xói lở bờ biển” (Hãng Phim tài liệu và khoa học trung ương), “Mùa xuân ở lại” (Đài Truyền hình Việt Nam), phim hoạt hình “Truyền thuyết đảo xa” (Công ty cổ phần Phim Giải Phóng) do Nghệ sĩ nhân dân Hà Bắc đạo diễn với hình tượng rồng vàng hạ xuống đất Việt Nam, đã khẳng định chủ quyền biển, đảo nước ta từ xa xưa…

Thêm những "cột mốc" tinh thần trong bảo vệ Tổ quốc

Tuy đã có những thế hệ sáng tác đạt thành tựu nhất định, song đề tài biên giới, biển đảo vẫn còn nhiều vấn đề, góc cạnh để văn nghệ sĩ khai thác. Nhà thơ Lữ Mai chia sẻ, không chỉ khắc họa hình tượng chiến sĩ quân đội nhân dân hôm nay tinh thông quân sự, khoa học, công nghệ, bản lĩnh vững vàng, văn nghệ sĩ còn có thể khai thác vẻ đẹp thiên nhiên, nét độc đáo trong sinh hoạt, lao động sản xuất của người dân biên giới, hải đảo trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; tình hữu nghị, hợp tác, phát triển của các quốc gia qua hoạt động trao đổi, giao lưu văn hóa, thương mại…

Theo họa sĩ Nguyễn Thanh Hải, thách thức lớn nhất với người sáng tác về đề tài biên giới, biển đảo là làm sao để tác phẩm hấp dẫn, thu hút được công chúng, nhất là giới trẻ. Văn nghệ sĩ cần “mềm” hóa những câu chuyện “mắt thấy, tai nghe”, áp dụng những yếu tố, xu hướng mà công chúng ngày nay yêu thích. Chẳng hạn, thay vì vẽ tranh thông thường, họa sĩ sử dụng hình thức nghệ thuật đương đại như sắp đặt, video art hoặc tích hợp công nghệ vào tác phẩm, đem đến trải nghiệm mới mẻ cho người xem…

Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam cho rằng, các tác phẩm văn học, nghệ thuật về biên giới, biển đảo chính là những “cột mốc” tinh thần vững chắc, cổ vũ các lực lượng và người dân trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc. Để khơi tiếp nguồn cảm hứng sáng tác về đề tài này, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và các hội chuyên ngành sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong và ngoài quân đội cùng các địa phương tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ dấn thân, trải nghiệm thực tế; đồng thời, thường xuyên tổ chức những trại sáng tác, cuộc vận động sáng tác, trao giải thưởng và công bố các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài biên giới, biển đảo./.

Nguồn: hanoimoi.com.vn
Cùng chuyên mục
Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN
Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN

Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Brunei Darussalam Dato Erywan Pehin Yusof, ngày 21/11, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình...

Hỗ trợ lao động đánh bắt và chế biến thủy sản Đông Nam Á di cư an toàn
Hỗ trợ lao động đánh bắt và chế biến thủy sản Đông Nam Á di cư an toàn

Liên minh châu Âu và Liên hợp quốc sẽ tiếp tục nỗ lực hỗ trợ di cư lao động an toàn và việc làm thỏa...

Cục Kỹ thuật Hải quân đưa biển đảo đến gần dân hơn
Cục Kỹ thuật Hải quân đưa biển đảo đến gần dân hơn

Ra đời trong những năm tháng cam go của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (6/5/1970), nửa thế kỷ qua, Cục Kỹ thuật (Quân...

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam gửi thư chúc mừng thành công của Đại hội Đảng NDCM Lào
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam gửi thư chúc mừng thành công của Đại hội Đảng NDCM Lào

Nhân thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lần thứ XI, nhiệm kỳ 2021-2026, mới đây, Bí...

Ra khơi canh giữ biển đảo Tổ quốc ngày xuân
Ra khơi canh giữ biển đảo Tổ quốc ngày xuân

Bảo vệ chủ quyền biển đảo, phòng chống, đấu tranh các tội phạm triên biển, giúp đỡ ngư dân an tâm ra khơi, hoạt động...

Điểm tựa giúp đồng bào vùng biên Sơn La ổn định cuộc sống
Điểm tựa giúp đồng bào vùng biên Sơn La ổn định cuộc sống

Không chỉ chắc tay súng vững vàng bảo vệ chủ quyền biên giới, những người lính ở Đồn Biên phòng Mường Lạn (Bộ Chỉ huy...

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng gặp gỡ phóng viên, trợ lý và tùy viên báo chí nước ngoài tại Việt Nam nhân dịp năm mới 2021
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng gặp gỡ phóng viên, trợ lý và tùy viên báo chí nước ngoài tại Việt Nam nhân dịp năm mới 2021

Ngày 15/1, tại Nhà khách Chính phủ, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng đã có buổi gặp gỡ thường niên với phóng viên, trợ...

Phát huy vai trò nòng cốt, đảm bảo an ninh trật tự khu vực biên giới biển
Phát huy vai trò nòng cốt, đảm bảo an ninh trật tự khu vực biên giới biển

Những năm qua, Đồn Biên phòng Kim Sơn, BĐBP Ninh Bình đã chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, thực hiện nhiệm vụ quản...

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào mở link đăng ký cho công dân có nguyện vọng về nước dịp Tết
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào mở link đăng ký cho công dân có nguyện vọng về nước dịp Tết

Hiện chính phủ Lào tiếp tục đóng các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính và cửa khẩu phụ đối với hoạt động xuất nhập...

Tự hào viết tiếp “Bản hùng ca giữ biển”
Tự hào viết tiếp “Bản hùng ca giữ biển”

Trước yêu cầu phát triển lực lượng, xây dựng Hải quân nhân dân Việt Nam tiến thẳng lên hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm...

11.535 ảnh viễn thám được thu nhận với độ phân giải cao
11.535 ảnh viễn thám được thu nhận với độ phân giải cao

Trong năm 2020, Cục Viễn thám quốc gia đã thu được là 11.535 ảnh với khoảng 5.768 cặp cảnh ảnh toàn sắc và đa phổ...

Cảnh sát biển phải đủ khả năng xử lý tình huống phức tạp nhất trên biển
Cảnh sát biển phải đủ khả năng xử lý tình huống phức tạp nhất trên biển

Ngày 5/1, Bộ Quốc phòng tổ chức Hội nghị tổng kết đề án Xây dựng lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam giai đoạn 2015...

Phát huy sức mạnh toàn dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia
Phát huy sức mạnh toàn dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 9/1/2015 của Thủ tướng Chính phủ “Về việc tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền...

Lào chuyển hướng thị trường nhập khẩu, cơ hội cho hải sản Việt Nam
Lào chuyển hướng thị trường nhập khẩu, cơ hội cho hải sản Việt Nam

Sau lệnh cấm nhập khẩu hải sản Thái Lan vì lo ngại lây lan dịch Covid-19, các doanh nghiệp kinh doanh thủy sản Lào đang...

Chính phủ Campuchia quyết định xây dựng sân bay tại tỉnh Mondulkiri
Chính phủ Campuchia quyết định xây dựng sân bay tại tỉnh Mondulkiri

Chính phủ Campuchia cho phép xây dựng một sân bay mới tại tỉnh Mondulkiri, là một tỉnh thuộc vùng cao nguyên phía Đông Bắc của...

Tin đọc nhiều
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam gửi thư chúc mừng thành công của Đại hội Đảng NDCM Lào
Bộ đội Biên phòng Ninh Bình giúp ngư dân bám biển, vươn khơi
Bảo đảm tốt kỹ thuật cho tàu đo đạc dài ngày
Hỗ trợ lao động đánh bắt và chế biến thủy sản Đông Nam Á di cư an toàn
Bộ Ngoại giao và Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp bàn giao và tập huấn sử dụng Bản đồ địa hình biên giới Việt Nam - Campuchia tỷ lệ 1/25.000 tại các tỉnh biên giới Việt Nam - Campuchia
Độc đáo nghi lễ Then “pang” của người Tày
Cảnh sát biển phải đủ khả năng xử lý tình huống phức tạp nhất trên biển
Thứ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau Lễ trao đổi Văn kiện Phê chuẩn ngày 22/12/2020
Lào mở thêm cửa khẩu phụ để tăng cường lưu thông hàng hóa với Việt Nam
Các chỉ đạo ứng phó không khí lạnh tăng cường
Kin khẩu mấu: nét đẹp văn hóa của dân tộc Nùng
Đón cơ hội đầu tư ở thành phố biển đảo Phú Quốc
Phát huy sức mạnh toàn dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia
Xây dựng nông thôn mới ở vùng biên giới
Quảng Nam thành lập Vườn Quốc gia Sông Thanh
Giúp ngư dân có thêm kiến thức khi đi biển
Chính phủ quyết định nâng cấp cửa khẩu chính Lóng Sập, tỉnh Sơn La thành cửa khẩu quốc tế
Phát triển giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh
Các địa phương phát động người dân phát giác trường hợp nhập cảnh trái phép
Phối hợp quản lý bảo vệ biên giới, phòng chống dịch COVID-19
Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi bám biển”
Tuyên truyền để ngư dân nâng cao ý thức đánh bắt trong vùng quy định
Nâng cao nhận thức về biển, đảo và nhiệm vụ quân sự, quốc phòng cho báo cáo viên
Bộ Y tế yêu cầu giám sát, quản lý chặt người nhập cảnh
Tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên tuyến biển, đảo sau khi ký Hiệp định về phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong Vịnh Bắc Bộ
Giáo dục về chủ quyền lãnh thổ được thể hiện trong hầu hết các môn học
Ngày hội của người lao động trên vùng biên giới Tây Nguyên
NHNN lên tiếng về việc cư dân biên giới mở tài khoản ở Trung Quốc
Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam: Năm 2021, tập trung xây dựng, hoàn thiện các văn bản luật
Trao tặng 54 kỷ niệm chương “Vì chủ quyền an ninh biên giới tổ quốc”